I OW 49/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-08-20
Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Anna Łukaszewska - Macioch, Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku sporu o właściwość miejscową organów pomocy społecznej, gdy wnioskodawca ma zameldowanie na pobyt stały w jednej miejscowości, a faktycznie zamieszkuje w innej z powodu studiów dziennych i choroby dziecka, właściwym organem do rozpoznania wniosku o zasiłek celowy jest gmina miejsca zameldowania czy gmina miejsca faktycznego pobytu?Ratio decidendi
W sprawach o świadczenia z pomocy społecznej, w tym o zasiłek celowy, w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą i rodzinną wnioskodawcy, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu tej osoby, nawet jeśli jest to pobyt czasowy związany ze studiami, a dziecko uczęszcza do żłobka w tej miejscowości. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku K. D.-R. o przyznanie zasiłku celowego, kierując się dobrem osoby korzystającej z pomocy i ochroną jej dóbr osobistych.Stan faktyczny
Prezydent Miasta P. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miejscową pomiędzy MOPS w P. a MOPS w K. w sprawie wniosku K. D.-R. o zasiłek celowy na leki i opłaty za żłobek. K. D.-R. jest zameldowana w P., ale faktycznie zamieszkuje w K. z mężem i dzieckiem z powodu studiów dziennych. MOPS w K. uznał się niewłaściwym, wskazując na centrum życiowe rodziny w K., podczas gdy MOPS w P. podnosił argumenty o utrzymywaniu więzi z P. i wydaniu zasiłku rodzinnego.Rozstrzygnięcie
Wskazano Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku K. D.-R. o przyznanie zasiłku celowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta P. a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie organu właściwego do rozpoznania wniosku K. D.-R. o przyznanie zasiłku celowego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku K. D.-R. o przyznanie zasiłku celowego.
Wnioskiem z dnia [...] Prezydent Miasta P. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miejscową między Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w P. a Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. w sprawie przyznania K. D.-R. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup leków oraz dofinansowanie opłat za pobyt dziecka w przedszkolu.
Organ wskazał na następujący stan faktyczny w niniejszej sprawie:
K. D.-R. w dniu [...] złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wniosek o udzielenie jej pomocy w formie dofinansowania do zakupu leków i opłat za pobyt dziecka w przedszkolu. Prezydent Miasta K. uznał się niewłaściwym w tej sprawie i postanowieniem z dnia [...] nr [...], zgodnie z art. 65 § 1 kpa, przekazał sprawę do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., jako organu właściwego. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. ustalił, że miejscem zamieszkania K. D.-R., jej męża i dziecka jest K., ul. [...], zaś w P. wnioskodawczyni i jej mąż mają jedynie zameldowanie na pobyt stały u rodziców wnioskodawczyni. Przeprowadzony wywiad środowiskowy pozwolił ustalić, iż małżonkowie są studentami studiów dziennych: K. D.-R. jest studentką [...] roku Akademii [...] w K., zaś jej mąż S. R. jest studentem [...] roku [...] w K. i wraz z córką O. zamieszkują od kilku lat w K. w akademiku przy ul. [...]. Córka uczęszcza do żłobka samorządowego nr[...] w K. przy ul. [...]. Cała aktywność rodziny jest ześrodkowana w K., gdyż tam usytuowane jest jej centrum życiowe. Z P. łączy rodzinę jedynie fakt zameldowania. Powyższe potwierdza, jak podnosi wnioskujący organ, że właśnie K. jest miejscem, w którym M. D.-R., jej mąż S. R. oraz córka O. przebywają z zamiarem stałego pobytu. W konsekwencji więc, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, organem właściwym do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K.
W odpowiedzi na wniosek Prezydenta Miasta P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miejscową Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. wskazał, że zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym przerwa w faktycznym przebywaniu w miejscu zamieszkania, nawet długotrwała, nie pozbawia danej osoby miejsca zamieszkania, jeżeli nie towarzyszy jej odpowiedni zamiar. Z faktu studiowania wnioskodawczyni i jej męża w trybie dziennym bezsprzecznie wynika, że nie mają oni możliwości codziennych dojazdów na uczelnię z odległego o 300 km. P., dlatego zamieszkali w domu studenckim, który służy im jako czasowe miejsce zamieszkania. Z tego też względu ich małoletnia córka uczęszcza do żłobka, który swoją siedzibę ma w domu studenckim. Na tej podstawie trudno jest obiektywnie stwierdzić, że wnioskodawczyni wraz z rodziną wiąże swoje plany życiowe z K. Ponadto należy wnosić, iż wnioskodawczyni stale utrzymuje rzeczywisty związek z rodzinnym miastem; w wywiadzie środowiskowym wśród wydatków podaje bowiem koszt dojazdów do lekarza w P. Na utrzymywanie więzi z P. wskazuje również wydanie przez Prezydenta Miasta P. decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego na małoletnią córkę. Przedstawione argumenty w ocenie Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wskazują, iż właściwym do rozpatrzenia wniosku o zasiłek celowy jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie, której dotyczy spór o właściwość miejscową pomiędzy Prezydentem K. a Prezydentem P., istotnym jest, że o świadczenie z pomocy społecznej zwróciła się osoba pozostająca w szczególnej sytuacji rodzinnej i życiowej. Jak ustalono w trakcie wywiadu środowiskowego, wnioskodawczyni oraz jej mąż są studentami studiów dziennych i wychowują [...]letnią córkę. Rodzina zamieszkuje w domu studenckim w K. przy ul. [...]. Dziecko, jak zanotowano w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego, jest długotrwale chore na [...] i [...], a na zakup leków rodzina wydaje miesięcznie kwotę ok. 100 zł. K. D.-R. wnosiła o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków i opłacenie żłobka.
Jest poza sporem, że K. D.-R. oraz członkowie jej rodziny są zameldowani na pobyt stały w P., natomiast aktualnie zamieszkują w domu studenckim w K. i choć to zamieszkiwanie ma charakter czasowy, to trudno jest obecnie stwierdzić, z którym z tych miast wnioskodawczyni wraz z rodziną wiąże swoje plany życiowe.
W takich sytuacjach należy wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy, który za naczelną zasadę postępowania w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej przyjął obowiązek kierowania się dobrem osób korzystających z pomocy i ochroną ich dóbr osobistych (art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Kierując się tą przesłanką ustawodawca w art. 101 ust. 3 przyjął, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu tej osoby. Zgodnie z art. 101 ust. 4 przepis ust. 3 znajduje zastosowanie w sprawach o świadczenia wymienione w art. 37 - 42 i 47 - 50, a więc również w sprawach o przyznanie zasiłku celowego.
Sytuacja osobista i rodzinna K. D. - R. oraz cel, na jaki chce uzyskać pomoc (zakup leków, opłacenie żłobka), wyczerpują warunki, jakie zostały określone w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Uzasadnia to wskazanie Prezydenta K. jako organu właściwego do rozpatrzenia jej wniosku.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło