II SA/Wa 110/08
WyrokWSA w Warszawie2008-08-20
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Iwona Dąbrowska, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma obowiązek umorzyć należność pieniężną przysługującą Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, jeśli dłużnik znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a także spłaca kredyt bankowy?Ratio decidendi
Organ administracji nie ma obowiązku umorzyć należności pieniężnej przysługującej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej dłużnika, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej, a dłużnik posiada stały dochód i spłaca inne zobowiązania. Decyzja o umorzeniu należyności ma charakter uznaniowy.Stan faktyczny
Skarżący Z. N. i K. N. złożyli wniosek o umorzenie należności za zajmowany lokal mieszkalny, powołując się na zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. odmówił umorzenia, wskazując, że K. N. otrzymuje stały dochód, wobec niego prowadzona jest egzekucja, a skarżący spłacają raty kredytu bankowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących udziału strony w postępowaniu i oceny materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi K. N., Z. N. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [..] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej oddala skargę
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 października 2004 r. w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności przysługujących Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz.U. z 2004 r., Nr 245, poz. 2460) oraz art. 13 ust. 7, art. 19 a ust. 2, 3, i 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] odmawiającą Z. N. i K. N. umorzenia należności w kwocie [...] zł tytułem zaległych opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich za zajmowany lokal mieszkalny.
Organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] (data wpływu do organu I instancji) Z. i K. N. złożyli wniosek o umorzenie należności za lokal będący w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej położony w G. przy ul. [...]. W jego uzasadnieniu wskazali na swój zły stan zdrowia oraz trudną sytuację materialną, ponieważ tylko K. N. otrzymał dochód z tytułu renty wypłacanej przez Wojskowe Biuro Emerytalne w B. w kwocie [...] zł, natomiast Z. N. pozostawała bez pracy, a od [...] r. miała otrzymywać najniższą emeryturę. Z załączonego do wniosku wydruku z konta bankowego wynikało również, że spłacali oni raty kredytu bankowego po [...] zł miesięcznie.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. powoływaną wyżej decyzją z dnia [...] maja 2007 r. odmówił umorzenia należności. Wskazał, że § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 października 2004 r. w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności przysługujących Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dopuszcza umorzenie w całości należności przysługujących Agencji jedynie w przypadku, gdy dłużnik, będący osobą fizyczną, posiada wyłącznie składniki majątkowe niepodlegające egzekucji sądowej lub administracyjnej na podstawie odpowiednio art. 829-833 k.p.c. oraz przedmioty codziennego użytku domowego albo egzekucja należności spowodowałaby istotne zagrożenie dla dalszej egzystencji osoby dłużnika lub członków jego rodziny. Tymczasem w opinii organu wnioskodawcy nie znajdowali się w wyżej wskazanej sytuacji.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. wskazał, że K. N. otrzymuje stały dochód z renty inwalidzkiej oraz z tytułu otrzymywanego dodatku pielęgnacyjnego wysokości w [...] zł. Podkreślił, że była wobec niego skutecznie prowadzona egzekucja pieniężna, która pozwalała na częściowe zaspokojenie wierzytelności Agencji. Organ podkreślił także, iż wnioskodawcy regularnie spłacają raty zaciągniętego w banku kredytu komercyjnego, co nie pozwala uznać, że nie dysponują oni odpowiednimi środkami na choćby częściowe wywiązywanie się z obowiązków wobec Agencji. Jednocześnie perspektywa otrzymania przez Z. N. emerytury pozwalała przyjąć, że sytuacja majątkowa wnioskodawców ulegnie poprawie.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2007 r., która następnie stała się przedmiotem skargi Z. i K. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 11, 77 i 107 § 3 k.p.a. Wskazali, że nie zapewniono im udziału w każdym stadium postępowania. Podkreślili, iż organ dokonał nieprawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy przyjmując, że skarżący dobrowolnie nie wypełniali swoich zobowiązań w stosunku do Agencji. Argumentowali też, że gdyby mieli możliwość pełnego udziału w postępowaniu administracyjnym dostarczyliby organowi dowody pozwalające prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje wcześniejsze ustalenia faktyczne oraz prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 października 2004 r. w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności przysługujących Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz.U. z 2004 r., Nr. 245, poz. 2460), należności pieniężne przysługujące Agencji mogą być umarzane w całości lub w części w razie wystąpienia co najmniej jednego z następujących przypadków:
1) dłużnik, będący osobą fizyczną, zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawił składniki majątkowe niepodlegające egzekucji sądowej lub administracyjnej na podstawie odpowiednio art. 829-833 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) lub art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, z późn. zm.);
2) dłużnik, będący osobą fizyczną, posiada wyłącznie składniki majątkowe niepodlegające egzekucji sądowej lub administracyjnej, o których mowa w pkt 1, oraz przedmioty codziennego użytku domowego albo egzekucja należności spowodowałaby istotne zagrożenie dla dalszej egzystencji osoby dłużnika lub członków jego rodziny;
3) dłużnik, będący osobą prawną, został wykreślony z właściwego rejestru i brak jest majątku, z którego można by prowadzić egzekucję należności, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przeszła na osoby trzecie;
4) sąd wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości dłużnika albo oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości z tego powodu, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania albo był obciążony hipoteką, hipoteką morską, zastawem, zastawem rejestrowym lub zastawem skarbowym w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania;
5) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.
Umorzenie należności pieniężnych przysługujących Agencji, w przypadku gdy oprócz dłużnika głównego są zobowiązane również inne osoby, może nastąpić wtedy, gdy przesłanki umorzenia zachodzą wobec wszystkich zobowiązanych (§ 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia).
Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydawana jest w oparciu o uznanie administracyjne, po dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Z uznaniem administracyjnym mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy norma prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia w sposób wyraźny dokonanie takiego wyboru organowi administracyjnemu. Inaczej mówiąc, ustawa pozwala na wybór następstwa prawnego, przy czym można dokonywać wyboru między dwiema lub więcej możliwościami. Ustawodawca nie determinuje rozstrzygnięcia organu Agencji; nie określa przesłanek, których zaistnienie obliguje organ administracji do podjęcia jedynego, dopuszczalnego rozstrzygnięcia. W zakresie decydowania o umorzeniu należności Wojskowej Agencji Mieszkaniowej pozostawiono zatem właściwemu organowi luz decyzyjny w formie uznania administracyjnego (por. wyrok WSA z dnia 22 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 690/06).
Z powyższych regulacji wynika, że organ ma możliwość umorzenia przysługujących mu należności tylko w wyżej wymienionych przypadkach.
Należy przyznać rację organowi, że w stosunku do skarżących nie zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w cytowanym powyżej przepisie. Wskazać należy, że K. N. otrzymuje stały dochód, z którego, w granicach ustawowych, prowadzona jest skutecznie egzekucja wierzytelności przysługującej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wobec skarżących. Jednocześnie skarżący dobrowolnie regulują swoje zobowiązania wobec banku spłacając regularnie raty zaciągniętego kredytu. Dodatkowo od [...] r. Z. N. miała być wypłacana emerytura, co niewątpliwie poprawiłoby sytuację finansową skarżących. Zdaniem Sądu z wyżej wskazanych powodów organ administracji prawidłowo uznał, że nie zachodzą podstawy do umorzenia należności wobec Agencji.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż nie mają racji skarżący zarzucając, że nie mieli możliwości czynnego udziału w poszczególnych stadiach postępowania administracyjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że organ prowadził ze skarżącymi liczną korespondencję oraz informował o przebiegu postępowania udzielając im wymaganych przepisami pouczeń.
Nie znajduje również uzasadnienia stwierdzenie skarżących, że organ nie zebrał w całości materiału dowodowego, a w szczególności danych dotyczących ich sytuacji majątkowej. Wskazać bowiem należy, że w toku postępowania organ przyjął wszystkie przedstawione przez skarżących dane dotyczące ich możliwości finansowych, natomiast inaczej niż skarżący je zinterpretował.
Reasumując stwierdzić należy, że organ prawidłowo uznał, że sytuacja skarżących nie dawała żadnych podstaw do umorzenia należności pieniężnych przysługujących Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
Ze względu na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło