II SA/Kr 500/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Ewa Rynczak (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi E. K., W. F., R. Z. i H. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 1 i § 2 oraz art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie terminu przez J. Z. i H. Z. do wystąpienia z odwołaniem od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2002 r. - znak: [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie zatoki do parkowania samochodów osobowych na działce nr [...] w B. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w/w decyzja o wzizt w dniu 23 lipca 2002 r. została doręczona stronom postępowania, co poświadczają podpisy i daty zamieszczone na zwrotnych potwierdzeniach odbioru decyzji. W dniu 8 sierpnia 2002 r. (data nadania pisma) J. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Następnie w dniu 12 sierpnia 2002 r. w Urzędzie Miejskim w [...] H. Z., występująca jako opiekun prawny p. B. Z., również złożyła odwołanie od decyzji. Odwołujące się osoby zarzucają wydanie decyzji z naruszeniem prawa i stanowczo sprzeciwiają się urządzeniu miejsc postojowych na wyznaczonym terenie. Organ podał następnie, że zgodnie z generalną zasadą, wynikającej z przepisów k.p.a. decyzja staje się ostateczna po upływie wyznaczonego w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowego terminu, jeśli żadna ze stron w określonym przez przepisy terminie nie złoży odwołania. Z tego względu niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania odwoławczego w sprawie rozstrzygniętej taką decyzją. Kolegium Odwoławcze wskazało przy tym, że utrwalona doktryna prawa jak i orzecznictwo prezentują jednolite stanowisko, iż w trybie odwoławczym rozpoznaniu podlega odwołanie skierowane przez osobę, która nie została uznana przez organ prowadzący postępowanie w pierwszej instancji za stronę tego postępowania (w konsekwencji czego nie brała w nim udziału), jeżeli odwołanie to zostało wniesione w terminie biegnącym do jego złożenia dla osób biorących udział w postępowaniu, w charakterze stron. Natomiast po upływie wskazanego powyżej terminu, osoba, która twierdzi, iż powinna być uznana za stronę postępowania zakończonego decyzją ostateczną, może bronić swych praw poprzez złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z przekazanych akt sprawy wynika, że decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2002 r. została doręczona ustalonym stronom w dniu 23 lipca 2002 r. Zatem termin do wystąpienia z odwołaniem od tej decyzji upłynął w dniu 6 sierpnia 2002 r. Tym samym odwołania złożone w dniu 8 sierpnia 2002 r. (czyli po upływie 16 dni od daty odbioru decyzji przez strony) i w dniu 12 sierpnia 2002 r. (czyli po upływie 20 dni, licząc od daty doręczenia stronom decyzji), zostały wniesione z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 134 k.p.a. należy stwierdzić, iż uchybiony został czternastodniowy termin do wystąpienia z odwołaniem od tej decyzji. W swoich odwołaniach J. Z. i H. Z. nie wypowiadają się na temat uchybienia terminu, nie składają też wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania co wyczerpuje dyspozycję zawartą w art. 134 k.p.a. zobowiązującą do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę, po jej przywróceniu przez tut. Sąd, na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył J. Z. zarzucając, że w rzeczywistości Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w B. jako zarządca przedmiotowego terenu z ramienia gminy [...] doręczyła skarżącemu pocztą przy piśmie z 25.07.2002 r. [...] przedmiotową decyzję Burmistrza z [...].07.2002 r., a odwołanie przesłane zostało w dniu 8.08.2002 r., czyli w przepisanym terminie. Nadto zarzucił brak merytorycznej oceny złożonego odwołania, bezpodstawne stwierdzenie, iż skarżący nie jest stroną w przeprowadzonym postępowaniu, podjęcie niewłaściwego, niezgodnego z prawdą i nieobiektywnego ("hurtowego") rozstrzygnięcia. Skarżący zarzuca także niedoręczenie mu postanowienia, przy jednoczesnym przesłaniu tego postanowienia osobom trzecim. Zdaniem J. Z. Kolegium dopuściło się obrazy porządku prawnego, naruszenia zasady dyskrecji i zachowania tajemnicy korespondencji, co naraziło go na przykrości i pogróżki ze strony kierowców parkujących pojazdy po oknami jego mieszkania. W dalszej, obszernej części skargi J. Z. zarzucił nieprawidłowe i bezpodstawne działania Burmistrzowi [...], podejmującego niewłaściwe i szkodliwe decyzje, nie uwzględniające zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców. Skarżący domaga się sprawiedliwości, przestrzegania prawa moralnego i stanowionego, utrzymania ładu i porządku oraz sprostowania zaskarżonego postanowienia Kolegium i unieważnienia decyzji. Postanowieniem z dnia 27 października 2006r. Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi (k. 48). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto podano, że skarżący nie kwestionuje zasadności stwierdzenia uchybienia terminu do wystąpienia z odwołaniem od decyzji Burmistrza Miasta [...], ani też nie odnosi się do wyjaśnień zawartych w zaskarżonym postanowieniu. Postanowienie to nie dotyczy merytorycznych kwestii, będących przedmiotem decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono, iż niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania odwoławczego, a tym samym rozpatrzenie odwołania od decyzji ostatecznej. W zaskarżanym postanowieniu Kolegium Odwoławcze nie odniosło się również do kwestii uprawnień J. Z. jako strony w przeprowadzonym postępowaniu. Wyjaśniono natomiast, iż osoba, której nie przyznano uprawnień strony i która nie uczestniczyła w sprawie, może wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pozostałe zarzuty podniesione w skardze wykraczają poza przedmiot postanowienia. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jest prawidłowe i nie narusza prawa. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia uznał, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ustalił cały materiał dowodowy w sprawie, prawidłowo ustalając jego stan faktyczny i wskazując przy tym na zastosowanie właściwych przepisów prawa, obowiązujących w dacie ich wydawania, na których oparł swoje rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu . Sprawa dotyczy stwierdzenia przez organ uchybienia przez J. Z. i H. Z. terminu do wystąpienia z odwołaniem od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2002 r. - znak: [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest zgodne z ugruntowanym w doktrynie oraz judykaturze poglądem, iż termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, której zapewniono udział w postępowaniu (w istocie chodzi tu o najpóźniejszą datę doręczenia decyzji jednej ze stron - jeśli doręczenie następowało w różnych datach). W takim wypadku bez względu na okoliczność, czy pozostałe podmioty wniosły odwołanie i w sprawie została wydana decyzja ostateczna, czy też stała się ona ostateczna z powodu jej niezaskarżenia, ochronę interesu podmiotu, któremu nie doręczono decyzji, zapewnia instytucja wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 223-224; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 573). Takie stanowisko przyjmowane jest powszechnie w orzecznictwie sądowym. W wyroku z dnia 16 lipca 2002 r. (II SA 2230/00, niepubl.) NSA podkreślił, iż "stronie, która nie brała udziału w postępowaniu l-instancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji (a jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.) wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." Podobnie w wyroku z dnia 13 lipca 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny (do 2003.12.31) w Warszawie sygn. akt IV SA 703/97 (LEX nr 47299) stwierdził, że odwołanie, strona może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji (art. 127 § 1 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a.). W powyższym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. W razie nieskorzystania przez stronę z odwołań w powyższym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Stronie która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2002 r. została doręczona osobom uznanym za strony w dniu 23 lipca 2002 r. Zatem 14-dniowy termin do wystąpienia z odwołaniem od tej decyzji upłynął w dniu 6 sierpnia 2002 r. i w związku z tym organ przyjął prawidłowo, że J. Z. oraz H. Z. uchybili temu terminowi, wnosząc odwołania odpowiednio w dniach: 8.08.2002r. i 12.08.2002r. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących uchybienia terminu Sąd uznał je za niezasadne. Okoliczność, kiedy Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w B. doręczyła skarżącemu przedmiotową decyzję Burmistrza z [...].07.2002 r., w świetle wyżej wskazanych argumentów, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w B. nie jest organem administracji publicznej, a ponadto skarżący J. Z. nie był uznawany za stronę w postępowaniu o ustalenie wzizt. Pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do merytorycznej treści decyzji o ustaleniu wzizt oraz kwestii uznawania poszczególnych osób za strony tego postępowania, nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie, ponieważ przedmiotem sporu jest uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. Z., a nie merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.