I SA/Bk 267/08
WyrokWSA w Białymstoku2008-10-01
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Piotr Pietrasz, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały przepisy prawa, prowadząc postępowanie dowodowe zgodnie z zasadami Kpa, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i prawa stron do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w sprawie dotyczącej przyznania płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nie odniosły się do zastrzeżeń strony, a także nie zapewniły jej możliwości wypowiedzenia się co do wszystkich zebranych dowodów, co stanowi naruszenie zasad prawdy obiektywnej, prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego oraz prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Po kontroli gospodarstwa, organ I instancji przyznał płatności w pomniejszonej wysokości z powodu stwierdzonych nieprawidłowości, m.in. zawyżenia powierzchni deklarowanej i nieużytkowania jednej z działek. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując na dalsze nieprawidłowości, w tym brak prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej i niezgodność powierzchni w innych pakietach. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów Kpa, w tym brak odniesienia się do jego zastrzeżeń do protokołu kontroli i brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania w pomniejszonej wysokości płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z [...].03.2008 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 5.117 zł (słownie: pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pan Z. S. (dalej także jako: "skarżący"), w dniu [...] maja 2007 r. złożył Do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie: BP ARiMR) w S. kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na pakiety: Rolnictwo ekologiczne na powierzchnię [...] ha (pakiet S02), Utrzymanie pastwisk ekstensywnych na powierzchnię [...] ha (pakiet P02) oraz Ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich na [...] sztuk owiec (pakiet G01).
Po przeprowadzeniu w dniach od [...] grudnia 2007 r. do [...] stycznia 2008 r. kontroli w gospodarstwie wnioskodawcy, Kierownik BP ARiMR w S. w dniu [...] marca 2008 r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, na mocy której przyznał płatność w wysokości [...] zł. Organ podał, iż na zmniejszenie kwoty przyznanej płatności mają wpływ nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli, ponieważ zgodnie z załączonym protokołem z czynności kontrolnych, na działkach rolnych stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej. Podstawę zastosowania sankcji przez Kierownika BP ARiMR w S. stanowił art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów wsparcia dla rolników i § 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.).
Od decyzji Kierownika BP ARiMR w S. skarżący złożył odwołanie
do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., w którym wniósł o odniesienie się przez organ odwoławczy do zastrzeżeń złożonych do protokołu z czynności kontrolnych, dotyczących redukcji powierzchni oraz dyskwalifikacji działek rolnych oraz prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Zwrócił się o wydanie decyzji zgodnej z deklarowanymi powierzchniami poszczególnych działek rolnych i uwzględnienie prowadzenia rejestru.
Decyzją z [...] maja 2008 r. Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika BP ARiMR
w S. Organ odwoławczy wskazał, że warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm., dalej w skrócie jako: rozp. Rady Ministrów) oraz przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w skrócie: EFOGR (Dz. U. L 153, z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.), które regulują zasady przeprowadzania kontroli gospodarstw rolnych, co do których wystąpiono o przyznanie płatności, zasady ustalania podstaw do obliczania płatności, jak również zasady obliczania obniżek i wyłączeń w przypadku stwierdzenia we wnioskach uchybień będących podstawą przyznania płatności. W związku z tym, że z dniem 1 stycznia 2005 r. weszło w życie rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników do określenia podstawy obliczenia płatności jak również zasad zmniejszenia płatności i wykluczenia, w przypadku przekroczenia obszarów wnioskowanych należy stosować art. 50 i 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji 796/2004.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w dniach od [...] grudnia 2007 r. do [...] stycznia 2008 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola (na miejscu) wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt,
o której wnioskodawca został powiadomiony telefonicznie. Kontrolę przeprowadzono na wszystkich zadeklarowanych działkach rolnych. Zgodnie z protokołem z czynności kontrolnych Nr [...] wykryto szereg nieprawidłowości. W pakiecie P02 Utrzymanie pastwisk ekstensywnych, wariant P02b01 - pastwiska nizinne z wypasem tradycyjnym, w którym wnioskodawca zadeklarował powierzchnię [...] ha w 16 działkach rolnych, nieprawidłowości polegają zdaniem organu na przedeklarowaniu powierzchni 4 działkach rolnych. Dodatkowo na działce rolnej AD o powierzchni deklarowanej [...] ha inspektorzy terenowi wpisali kod błędu DR 18, a w uwagach: nieużytek zadrzewiony. Powyższy kod oznacza, że na całej działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza, co skutkuje wykluczeniem powyższej działki z płatności w roku 2007. Organ powołał się na dowód w postaci zdjęć od nr 30 do nr 33, znajdujących się w aktach sprawy, z których jednoznacznie wynika,
że działka rolna o identyfikatorze AD w roku 2007 nie była użytkowana. Zdjęcia wykonane przez kontrolujących przedstawiają zaniedbane, nie użytkowane grunty porośnięte niekoszoną, niewypasaną trawą, dwuliścienną roślinnością wieloletnią
i kilkuletnimi drzewami. Organ podniósł, że załącznik Nr 1, pkt 4 lit. d) rozp. Rady Ministrów, jednoznacznie określa "sezon pastwiskowy trwający od 20 maja
do 15 października: na obszarach zalewowych termin rozpoczęcia wypasu
nie wcześniej niż dwa tygodnie po ustąpieniu wód". Dlatego też jednokrotne wypasanie zwierząt na przełomie maja i czerwca nie spełnia warunków podjętego zobowiązania.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że inspektorzy terenowi stwierdzili,
iż producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej,
do prowadzenia którego został zobowiązany na mocy § 2 ust. 1 pkt 3 rozp. Rady Ministrów - w przypadku realizacji pakietu P02 prowadzenia rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestr działalności rolnośrodowiskowej), zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania wykonywania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin; rejestr prowadzi się na formularzu udostępnionym przez ARiMR.
Jako dowód wykonano zdjęcia poszczególnych stron rejestru działań agrotechnicznych, prowadzonego przez wnioskodawcę, jako wymaganego załącznika dla jednostki certyfikującej, w zakresie pakietu rolnictwo ekologiczne.
W ocenie organu odwoławczego Kierownik BP ARiMR w S. słusznie, zatem w wydanej decyzji przyznał płatności do wariantu P02b01, ponieważ przepisy § 16 ust. 3 nakazują zawiesić płatność rolnośrodowiskową w danym roku, gdy producent rolny nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej.
W zakresie pakietu rolnictwo ekologiczne (S02), organ stwierdził nieprawidłowości w wariancie: Trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności (S02b02). Na powierzchnię deklarowaną [...] ha inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię [...] ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosiła [...] ha, co stanowi 23,40 % powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z treścią art. 51 ust 1 rozporządzenia, jeżeli w odniesieniu do grupy upraw, zadeklarowana powierzchnia przekracza powierzchnię określoną zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5, jeżeli różnica wynosi więcej niż 20 % określonej powierzchni, dla odnośnej grupy nie jest przyznawana żadna pomoc oparta na powierzchni. Wobec tego, że różnica
w wariancie S02b02 wynosiła 23,40 % powierzchni stwierdzonej, a zatem więcej
niż 20 %, należało odmówić płatności do tej grupy upraw. Powierzchnia stwierdzona mniejsza od deklarowanej na poszczególnych działkach rolnych wynika z tego,
że inspektorzy terenowi mierząc działki rolne powyłączali powierzchnie nieużytkowane rolniczo, a na działce AN wpisali powierzchnię stwierdzoną 0,0. Organ wskazał, że nieprawidłowości te obrazują zdjęcia.
Organ wskazał również na nieprawidłowości w wariancie uprawy rolnicze
z certyfikatem zgodności (S02a02). Jego zdaniem strona zadeklarowała powierzchnię [...] ha. Zgodnie natomiast z protokołem czynności kontrolnych, powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosiła [...] ha, co stanowi 8,62 % powierzchni stwierdzonej. Zgodnie z art. 51 ust 1 Rozporządzenia Komisji 796/2004, Kierownik BP ARiMR słusznie od powierzchni stwierdzonej odjął podwójną stwierdzoną różnicę i przyznał płatność do [...] ha.
W wariancie S02a02, działki rolne o identyfikatorach AN powierzchnia deklarowana [...] ha i AB powierzchnia deklarowana [...] ha, inspektorzy terenowi zakwalifikowali jako nieużytek zadrzewiony wpisując wcześniej opisany błąd DR 18. Odwołujący na wyżej wymienionych działkach deklarował uprawę mieszanki motylkowych drobnonasiennych z trawami. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podniósł, że producent rolny, który podjął 5-cio letnie zobowiązanie w zakresie rolnictwa ekologicznego, jest zobowiązany na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów do prowadzenia produkcji rolnej, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, a w szczególności z rozporządzeniem 2092/91/EWG z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych. Zgodnie z cytowanym rozporządzeniem podstawowymi elementami systemu zarządzania ekologiczną produkcją roślinną są: utrzymanie żyzności i biologicznej aktywności gleby lub jej podwyższanie poprzez uprawę roślin strączkowych, zielonek lub roślin głęboko korzeniących się w odpowiednim wieloletnim płodozmianie, odpowiedni dobór gatunków i odmian roślin jak też właściwe techniki uprawy gleby. Elementem wieloletniego płodozmianu, w wariancie upraw rolniczych w gospodarstwie rolnym odwołującego, były mieszanki motylkowych drobnonasiennych z trawami na działkach rolnych AN i AB. Jednak zgodnie ze stanem faktycznym roślinność na spornych działkach nie podnosiła żyzności gleby, a stanowiła, zadrzewione nieużytki. Dlatego w ocenie organu, nie może mieć znaczenia fakt, że odwołujący nie zgadza się z dyskwalifikacją działek AB i AN uzasadniając, że samosiewy drzew pojawiły się przy wypasaniu mieszanek traw z motylkowatymi. Jeżeli powyższe grunty służyły jako pastwiska, to w okresie wegetacyjnym powinny być wypasane i poddawane zabiegom pielęgnacyjnym zapobiegającym rozprzestrzenianiu się chwastów i pojawianiu samosiewów drzew. Rozporządzenie 2092/91/EWG określa to jako właściwe techniki uprawy gleby.
Organ stwierdził też, że wyjaśnienia odwołującego dotyczące braku możliwości użytkowania w całym okresie wegetacyjnym ze względu na podtopienie gruntów przez bobry nie mogą zostać uznane przez organ odwoławczy, ponieważ zgodnie z sekcją XI "Oświadczenia i zobowiązania" wniosku, skarżący zobowiązał się między innymi do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji
o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, przedłużanie, pobieranie lub wypłacanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Powyższy obowiązek wynika z art. 68 rozporządzenia.
Nie godząc się z decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, Pan Z. S. złożył skargę do tut. Sądu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Kierownika BP ARiMR w S. w zakresie w jakim pomniejsza przyznaną skarżącemu płatność o kwotę [...] zł. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty [...] zł z ustawowymi odsetkami od 1 czerwca 2008 r., z tytułu niezasadnych pomniejszeń płatności oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący powołał się na zastrzeżenia, które złożył do protokołu z czynności kontrolnych. Wskazał, że decyzje organów naruszają przepisy, na które się powołują, jako na podstawy pomniejszeń płatności.
Na rozprawie w dniu 17 września pełnomocnik skarżącego podniósł zarzuty naruszenia art.7, art.77§1, art.80 i art.107 Kpa, a także naruszenie art.10 §1 Kpa, podnosząc, ze organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się
do podniesionych przez skarżącego zastrzeżeń do protokołu kontroli. Ponadto skazał na brak ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, w tym również w zakresie czy wniosek skarżącego był nieprawidłowy od samego początku czy zdezaktualizował się. Odnosząc się do obowiązku informowania o zdarzeniach mających wpływ na wysokość dopłat pełnomocnik wyjaśnił, że budowa szamba
w listopadzie i okresowe zalewanie części gruntów po okresie wegetacji roślin
nie mogło mieć wpływu na ustalenie wysokości dopłat. Pełnomocnik stwierdził również, że rejestr rolnośrodowiskowy jest prowadzony od samego początku
przez pracownika Ośrodka Doradztwa Rolniczego, który mógłby to potwierdzić
w postępowaniu przed organami. Natomiast Skarżący podniósł, że po otrzymaniu
w lipcu 2008 r., po wniesieniu skargi do sądu, wykonanych przez kontrolerów zdjęć posiadanych przez niego gruntów ustalił, że część zdjęć dotyczy gruntów,
które nie zostały zgłoszone do dopłat, wyjaśniając, że posiada [...] ha, z czego do dopłat zgłoszono [...] ha.
Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie, uznając ją za bezzasadną i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do podniesionych na rozprawie zarzutów pełnomocnik organu wskazał, że z uwagi na to, że inspektorzy w trakcie kontroli posługują się mapami satelitarnymi i urządzeniami GPS, nie ma możliwości, by na zdjęciach dołączonych do akt sprawy, znajdowały się inne działki niż zgłoszone do dopłat oraz uznał zgłoszone zarzuty naruszenia prawa za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjne został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie jako: u.p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest, więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że sądy administracyjne
nie mają uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (np., jak w omawianej sprawie przyznania skarżącemu płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt), mają wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Orzeczenie sądu administracyjnego stanowi dopiero podstawę uzyskania merytorycznego, zgodnego z prawem, rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej (tu przez Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR).
Decyzja administracyjna jest prawidłowa, jeżeli spełnia łącznie dwa warunki: jest zgodna z normami materialnego prawa oraz została wydana zgodnie z normami prawa procesowego. Naruszenie tych norm powoduje wadliwość decyzji (wadliwość materialnoprawna albo wadliwość procesowa). Pamiętać przy tym należy, że organ rozpatrujący sprawę narusza prawo w wypadku wadliwej oceny stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale również wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego.
Warunkiem prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jest, więc zebranie i rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego. Skarżący podnosząc, naruszenie szeregu przepisów regulujących postępowanie dowodowe jednocześnie wskazuje,
że naruszenie to miało wpływ na ustalony w sprawie stan faktyczny. Spór w sprawie dotyczy, więc ustalonego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR stanu faktycznego sprawy, który stał się następnie podstawą rozstrzygnięcia.
Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy obowiązek dążenia
do prawdy. W myśl postanowień art.7 Kpa "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli". Wyrażona
w tym przepisie zasada prawdy materialnej jest naczelną zasadą postępowania, która ma ogromne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji do prawidłowej subsumcji faktów uznanych za udowodnione
pod właściwą normę prawną. Wspomniana zasada obliguje organ administracji
do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Realizację wspomnianej zasady zapewniają m.in. gwarancje znajdujące się w przepisach regulujących postępowanie dowodowe, w tym
w postanowieniach art. 77 Kpa, z których wynika obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ oceniając materiał dowodowy nie może pominąć żadnego z zebranych dowodów, a dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art.80 Kpa), organ oceniając znaczenie i wartość dowodów dla sprawy może odmówić poszczególnym dowodom wiarygodności, jednakże obowiązany
jest wówczas do wskazania przekonywujących podstaw dokonanej oceny i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy uznać, że postępowanie
w trakcie, którego pomija się twierdzenie wnioskodawcy (skarżącego) ubiegającego się o płatność rolnośrodowiskową, dotyczące prowadzenia i posiadania rejestru działań realizowanych w ramach programu rolnośrodowiskowego (rejestr działalności rolnośrodowiskowej) zawierającego wykaz wypasu zwierząt oraz działań agrotechnicznych, o którym mowa w §2 ust.1 pkt 3) rozp. Rady Ministrów, którego brak stwierdzony podczas kontroli przeprowadzonej w dniach skutkował zawieszeniem płatności rolnośrodowiskowej w danym roku wskazuje na naruszenie postanowień art. 7, jak i art.77 Kpa oraz art. 80 Kpa. Ciężar dowodowy na mocy wspomnianego art. 77 Kpa, obciąża organ administracyjny, co oznacza, że ma on obowiązek z własnej inicjatywy uzupełnić materiał dowodowy przedstawiony
przez stronę. Skarżący w zastrzeżeniach do protokołu z czynności kontrolnych złożonych w Biurze Powiatowym ARiMR w S. [...] lutego 2008 r. (k125-127 akt admin.) wskazywał, że wspomniany rejestr jest założony od [...] maja 2006 r. przy udziale pracownika ODR-u sporządzającego plan działalności rolnośrodowiskowej
i od tego czasu jest prowadzony. Podnosił równocześnie, że w wyniku nieporozumienia okazano inspektorom rejestr działań agrotechnicznych zamiast rejestru rolnośrodowiskowego i wnosił o uwzględnienie faktu posiadania
i prowadzenia wymaganego prawem rejestru przy wydawaniu decyzji.
Brak szczegółowego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zastrzeżeń złożonych do Protokołu z czynności kontrolnych oraz brak wskazania przyczyn
z powodu których dowodom zgłaszanym przez stronę organ odmówił wiarygodności wskazuje, w ocenie Sądu, na naruszenie art.107 §3 Kpa. Zgodnie z jego treścią uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Z treści protokołu z czynności kontrolnych wynika, że jego częścią składową są zdjęcia wykonane w trakcie kontroli działek rolnych skarżącego
(vide strony od nr 7/40 do nr 15/40, zapis w rubryce 18 - numer fotografii), w związku z tym nie przekazanie wspomnianych zdjęć razem z protokołem i przekazanie ich,
jak podnosił na rozprawie skarżący, a pełnomocnik organu temu nie zaprzeczył, po wydaniu decyzji wskazuje, na naruszenie art. 10 §1 Kpa, który obliguje organ do zapewnienia stronom możliwość wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Strona ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach. Zasada gwarantująca stronie możliwość wypowiedzenia się w sprawie, przed wydaniem decyzji, odnosi się do wszystkich dowodów bez względu na to z czyjej inicjatywy dowodowej zostały one przeprowadzone lub zebrane. Dołączone do akt sprawy wydruki zdjęć umieszczone zostały w odrębnym skoroszycie, jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych spisu akt (pod poz.21, poz.22) po wydaniu decyzji przez Dyrektora Regionalnego Oddziału ARiMR, co w świetle wyjaśnień skarżącego złożonych do protokołu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. potwierdza, że skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się w sprawie wszystkich dowodów i materiałów zgromadzonych przez organ w sprawie. Dlatego też Sąd za zasadny uznał również zarzut naruszenia art.10 §1 Kpa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd za zasadne uznał podniesione
przez pełnomocnika skarżącego naruszenia przepisów postępowania (art.7, art.77§1, art.80 i art.107 §3 Kpa oraz art.10§1 Kpa) i uznał, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co dało podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji Kierownika BP ARiMR w S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. c) u.p.p.s.a. Orzeczenie o niewykonywaniu decyzji obu instancji wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 §2 u.p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę należy wyjaśnić wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, w tym również okoliczność związana z prowadzeniem rejestru działalności rolnośrodowiskowej, wymaganego przepisami prawa (§2 rop. Rady Ministrów), a także ustalić w sposób nie budzący wątpliwości czy kontrola była przeprowadzona tylko na działkach zgłoszonych przez skarżącego do dopłat rolnośrodowiskowych, czy jak podnosił skarżący również na gruntach, które nie były objęte wnioskiem, a w uzasadnieniu decyzji organ powinien oceniając znaczenie
i wartość dowodów dla sprawy wskazać przekonywujące podstaw dokonanej oceny materiału dowodowego i dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art.107§3 Kpa).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło