I SA/Kr 459/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-10-03

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, prowadząca gospodarstwo domowe z żoną i dwójką małoletnich dzieci, uzyskująca łączny dochód w wysokości ok. 2500 zł miesięcznie brutto, z problemami zdrowotnymi i zadłużeniem, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku VAT, gdzie łączna suma wpisów od skarg wynosi ponad 11 000 zł?
Ratio decidendi
Strona skarżąca powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja finansowa, uwzględniająca dochody, wydatki na utrzymanie czteroosobowej rodziny, problemy zdrowotne oraz wysoka kwota wpisów od skarg (przekraczająca możliwości płatnicze), uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno obejmować przypadki, gdy zdobycie środków na udział w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe, aby nie ograniczać prawa do sądu.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT. Strona skarżąca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, uzyskuje miesięczny dochód brutto ok. 2500 zł, ma problemy zdrowotne i zadłużenie. Łączna suma wpisów od skarg w podobnych sprawach wynosi ponad 11 000 zł.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002r. w kwocie 12 565 zł. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia [...] nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002r. w kwocie 12 565 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz przedłożonych dokumentów Z. P. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. P. ur. w [...] synem B. ur. w [....] oraz córką A. ur. [....] Rodzina zamieszkuje u teścia "na zasadzie użyczenia". Do niedawna dzieci przebywały w rodzinie zastępczej. Z. P. pobiera rentę w wysokości 1375 zł. miesięcznie brutto, żona natomiast otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 1126 zł. miesięcznie brutto. Ponadto na każde dziecko wypłacany jest z Ośrodka Pomocy Społecznej w C. zasiłek rodzinny w wysokości 64 zł. W roku 2007r. M. P. osiągnęła dochód w wysokości 2980, 70 zł. a Z. P. z tytułu umowy o pracę osiągnął dochód w kwocie 124,80 zł. Z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku 2007 nie odnotował przychodu, czego powodem były m.in. zajęty majątek, zablokowane rachunki firmowe, zlicytowane samochody. Małżonkowie nie posiadają nieruchomości, oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Z. P. jest jedynie właścicielem akcji T. - ok. 229 sztuk o wartości 3,02 zł. każda. Jak podkreśla ma problemy kardiologiczne, nawrót choroby nowotworowej i nerwicę. Leczenie tych schorzeń wiąże się z dodatkowymi kosztami. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja Z. P. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych. Wprawdzie oboje małżonkowie uzyskują dochód jednakże nie jest on wysoki a pieniądze muszą starczyć na utrzymanie czteroosobowej rodziny (w tym dwójki małoletnich dzieci). Trzeba również podkreślić, że łączna suma wpisów od skarg w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 443-459/08 wynosi 11 122 zł. Kwota ta kilkakrotnie przewyższa dochód małżonków i jest obecnie poza możliwościami płatniczymi z. P.. Stąd też konieczność uiszczenia kosztów sądowych spowodowałaby zagrożenie egzystencji strony skarżącej a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych czteroosobowej rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku Z, P, zwalniając go od kosztów sądowych. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt.2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło