II SA/Rz 395/08

WyrokWSA w Rzeszowie2008-11-13

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Ryszard Bryk, Małgorzata Wolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o warunkach zabudowy może zostać uznana za wadliwą z powodu braku ustaleń faktycznych w jej uzasadnieniu?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została uchylona, ponieważ jej uzasadnienie nie zawierało ustaleń faktycznych, co stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Brak ustaleń faktycznych uniemożliwia sądowi kontrolę prawidłowości i wyczerpania ustaleń organu odwoławczego, co jest istotą ponownego rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zabudowie szeregowej. Strona skarżąca, ICN P. R. S.A., zarzuciła naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska oraz Konstytucji RP, wskazując na potencjalne immisje hałasu, gazów, pyłów i zapachów z jej całodobowo działającego zakładu pracy, zlokalizowanego w sąsiedztwie planowanej inwestycji. SKO odrzuciło zarzuty dotyczące braku dostępu do drogi publicznej i braku uzgodnienia z Wydziałem Ochrony Środowiska, uznając decyzję organu I instancji za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzono od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 500 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. S.A. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 395/08 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi ICN P. R. S.A. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [....] r., Nr [....] – utrzymująca w mocy zaskarżoną odwołaniami przez J.W. i ICN P. R. decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [.....] r., Nr [....] ustalającą warunki zabudowy dla K.N. na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą "Zabudowa szeregowa jednorodzinna na działkach nr 1703, 1704, obręb 212 przy ulicy S. w R.". W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 2 pkt 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm./. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy na wstępie zasygnalizował, że organ I instancji w motywach wydanej decyzji wskazał podstawy rozstrzygnięcia i przedstawił kompleksową analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu objętego wnioskiem, jego zabudowy oraz zaistniałego stanu faktycznego i prawnego. Dalej podał, że w odwołaniu J.W. zarzuciła brak właściwego dostępu do drogi działki, na której planowana jest inwestycja. Natomiast ICN P. R. S.A. w swoim odwołaniu zarzuciła brak uzgodnienia planowanej decyzji z Wydziałem Ochrony Środowiska Urzędu Miasta. Rozpatrując sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej SKO/ wyjaśniło, że wniesienie odwołania w postępowaniu administracyjnym nie ogranicza organu odwoławczego do rozpatrzenia jedynie zaskarżonej odwołaniem materii, a nakłada na organ obowiązek ponownego kompleksowego i wszechstronnego zbadania całej sprawy administracyjnej. Skład Orzekający SKO dokonał pełnej analizy prowadzonego przez Prezydenta Miasta postępowania administracyjnego i wydanego w tym zakresie rozstrzygnięcia pod względem prawidłowości, kompletności i rzetelności prawnej. Decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z wymaganiami ukształtowanymi przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustalił i zawiadomił wszystkie strony – inwestora, właścicieli i wieczystego użytkownika o wszczęciu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt decyzji sporządziła T.P. wpisana na listę członków Okręgowej Izby Architektów pod nr. PK 0108. Prezydent Miasta, po ustaleniu stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, wydał decyzję, w której ustalił rodzaj projektowanej zabudowy, jej funkcję oraz warunki szczegółowe i zasady zagospodarowania terenu i jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, w tym w zakresie dotyczącym ochrony interesów osób trzecich i linii rozgraniczenia terenu inwestycji. Przedstawiona analiza wykazuje, że organ I instancji dopełnił wszelkich wymogów formalnych, a rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z normami prawa materialnego. Zarzut podniesiony w odwołaniu J.W., że działki, na których ma być realizowana inwestycja, nie mają dostępu do drogi publicznej, jest zdaniem SKO nieuzasadniony, bowiem z odpisów z ksiąg wieczystych wynika, że na rzecz działki nr 1704, obręb 212 /numer po synchronizacji/ została ustanowiona służebność drogi koniecznej przez działkę nr 1699 szlakiem o szerokości 3 m. Zarzut podniesiony w odwołaniu ICN P. R. S.A., iż to organ I instancji nie uzgodnił decyzji z Wydziałem Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w R. nie jest również zasadny, bowiem Wydział Ochrony Środowiska jest w tym przypadku jednostką organizacyjną Urzędu Miasta R., którego kierownikiem jest Prezydent Miasta R. Prezydent Miasta R. statuuje decyzję administracyjną jako organ i w rozstrzygnięciu o warunkach zabudowy mieszczą się wszelkie ewentualne wewnętrzne ustalenia i uzgodnienia. Co się tyczy zarzutu ewentualnych immisji, SKO wyjaśniło, że zakres planowanej inwestycji został w toku prowadzonego postępowania ograniczony przez ustalenia zamierzenia inwestycyjnego na części działki oddalonej od granicy z nieruchomością pozostającą w wieczystym użytkowaniu odwołującej się Spółki. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem SKO w R, skarżąca ICN Polfa R S.A. z siedzibą w R podała, że przedmiotem skargi jest decyzja SKO w R z dnia [...]r. i dotyczy sprawy administracyjnej o numerze [..]. Na wezwanie Sądu /k. 40 akt sądowych/ skarżąca sprostowała numer sprawy i datę zaskarżonej decyzji i w piśmie z dnia [...]r. /k. 42 akt sądowych/ podała, że przedmiotem skargi jest decyzja SKO z dnia [...]r., Nr[...]. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła naruszenie art. 135 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska oraz art. 38 Konstytucji RP. Rozwijając te zarzuty przytoczyła, że nieruchomość, na której ma być realizowane przedsięwzięcie, położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością skarżącej, na której umiejscowiony jest zakład pracy skarżącej, który jest czynny w ruchu całodobowym i wytwarza immisje hałasu /praca maszyn i urządzeń oraz transport ciężarowy/ i ewentualne immisje gazów i pyłów oraz zapachy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zakres planowanej inwestycji został ograniczony, aby zmniejszyć uciążliwość oddziaływania zakładu skarżącej. Oznacza to, że w tym zakresie inwestor i działający na jego zlecenie projektant przyznali, że sąsiedztwo zakładu przemysłowego stanowi realną uciążliwość dla siedlisk mieszkaniowych. Biorąc pod uwagę wielkość działki przeznaczonej na zabudowę mieszkaniową oraz bezpośrednie sąsiedztwo bramy towarowej, przez którą odbywa się ruch samochodów ciężarowych, przesunięcie granic budynku kilka metrów od granicy działki skarżącej, nie stanowi realnego zabezpieczenia przed wpływem negatywnych skutków działalności skarżącej na planowaną inwestycję mieszkaniową. Takie potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi powinien organ wziąć pod uwagę i zlecić opracowanie stosownej ekspertyzy z zakresu ochrony środowiska. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko i motywy zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśnił, że zgodność zamierzenia inwestycyjnego z wymaganiami ładu przestrzennego została przez organ I instancji wykazana. Projekt decyzji organu I instancji sporządziła osoba profesjonalnie przygotowana do prac projektowych i planistycznych związanych z gospodarką przestrzenną, to w pewnym sensie udział takiej osoby można porównać do udziału biegłego, który dysponuje wiadomościami specjalistycznymi w sprawie. Decyzję wydaje się na wniosek inwestora, który zna położenie nieruchomości i posiada wiedzę na temat ewentualnych uciążliwości związanych z sąsiedztwem przedsiębiorstwa. Uczestnicy postępowania A.C. i J.W. na rozprawie sądowej wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Pozostali uczestnicy nie ustosunkowali się do treści i wniosku skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, jednakże z innych przyczyn niż podane przez skarżącą. Z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./ wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem formalnym i materialnym. Z powołanej funkcji Sądu I instancji jednocześnie wynika, że przy tej kontroli Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a to oznacza, iż zakres kontroli sądowej obejmuje także ustalenia faktyczne jakie winien poczynić organ odwoławczy. Przy tej kontroli Sąd I instancji nie jest związany granicami skargi /zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną/, zatem z urzędu bierze pod uwagę naruszenia prawa, o jakich nie wspomniano w skardze /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej skrótem P.p.s.a./. Tym samym kontrola sądowa zaskarżonego aktu administracyjnego jest zupełna. Wychodząc poza granicę skargi Sąd in merito zauważył, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera ustaleń faktycznych i jest to uchybienie procesowe uniemożliwiające kontrolę sądową. Organ odwoławczy ograniczył się do stwierdzenia, że postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami ukształtowanymi przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ I instancji dopełnił wszelkich wymogów formalnych, a rozstrzygnięcie o przedmiocie postępowania zostało wydane w zgodzie z normami prawa materialnego. Organ ten w uzasadnieniu decyzji przytoczył tylko jeden fakt, iż to projekt decyzji o warunkach zabudowy sporządziła osoba wpisana na listę Izby Architektów. Zaniechanie przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanu faktycznego sprawy stanowi w tym przypadku naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż organ odwoławczy przy rozpatrywaniu odwołania nie może ograniczać się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, bowiem zobowiązany jest do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Istota ponownego rozstrzygnięcia sprawy jest ściśle związana z obowiązkiem poczynienia ustaleń faktycznych i w tym zakresie nie jest związany ustaleniami organu I instancji. Przedmiotowe uchybienie narusza również art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 k.p.a., który wyraźnie podkreśla, iż jednym z elementów decyzji jest uzasadnienie faktyczne i określa co takie uzasadnienie powinno zawierać. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego, zatem czynienie przez Sąd ustaleń faktycznych wynikających z akt administracyjnych /art. 133 § 1 P.p.s.a./ byłoby niecelowe, gdyż celem tego przepisu jest de facto sprawdzenie czy ustalenia faktyczne zamieszczone w uzasadnieniu decyzji są prawidłowe i wyczerpujące. Jeżeli zatem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera takich ustaleń, przeto Sąd nie ma możliwości skontrolowania decyzji organu odwoławczego. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c – P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zasądzona kwota /500,- zł/ dotyczy kosztów związanych z uiszczeniem przez stronę skarżącą wpisu od skargi. Wysokość wpisu w sprawie zagospodarowania przestrzennego określa § 2 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm./. Wniosek o przyznanie stronie skarżącej kosztów postępowania sądowego jest zawarty w skardze. Na podstawie art. 152 P.p.s.a., Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Ostateczna decyzja ustalająca warunki zabudowy terenu stanowi podstawę do wydania pozwolenia na budowę i aby temu zapobiec należało orzec jak w punkcie II wyroku. Przy ponownym rozpatrywaniu odwołań organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia istotnych okoliczności sprawy, zbada ponownie zasadność żądań i zarzutów podniesionych w odwołaniach, po czym wyda stosowną decyzję, a w jej uzasadnieniu m. innymi przedstawi stan faktyczny sprawy i dokona jego subsumcji z przepisami prawa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło