II SA/Gl 635/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant referent Katarzyna Wajs, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi D. K. i E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyłączenia budynku do kanalizacji sanitarnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] – w częściach określających termin wykonania obowiązku oraz orzeka, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008) nakazał D. K. i E. K. przyłączenie budynku znajdującego się na nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] do istniejącej miejskiej kanalizacji sanitarnej. Organ wydający decyzję w jej treści zakreślił do wykonania wskazanego obowiązku termin [...] r. Prezydent Miasta B. w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie ustalił, iż nieruchomość przy ulicy [...] w B. nie jest przyłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej, ani nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków. Od decyzji Prezydenta Miasta B. strony D. K. i E. K. złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż strony nie są w stanie wygospodarować odpowiednich środków finansowych na przyłączenie do sieci kanalizacyjnej. Ponadto strony podniosły, iż na nieruchomości przy ul. [...] w B. znajduje się zbiornik bezodpływowy 2-komorowy nieczystości ciekłych, który ma pojemność około 8 – 10 m3 i utrzymywany jest w należytym stanie technicznym. Nadto strony oświadczyły, iż pomimo uzyskanej informacji o możliwości dofinansowania przez Urząd Miasta inwestycji, nawet przy uzyskaniu tych środków, nie będą w stanie podołać finansowo przyłączeniu nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. W związku z wniesionym odwołaniem w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, które to przepisy zdaniem organu stanowią podstawę nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Organ odwoławczy podkreślił, iż posiadanie zbiornika bezodpływowego nie zwalnia z obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. D. K. i E. K. złożyli skargę wnosząc o uchylenie jej w części dotyczącej terminu realizacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący – potwierdzając obecny brak przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej – wnieśli o przedłużenie terminu realizacji przyłącza do końca [...] r., motywując swój wniosek brakiem środków finansowych. Skarżący wskazali, iż ze swoich poborów emerytalnych nie są w stanie sfinansować inwestycji oszacowanej na kwotę [...] tys. zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała częściowemu uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej zawartych. Z mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny nie jest bowiem związany zarzutami i wnioskami skargi i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Tymczasem w niniejszej sprawie decyzje organów obydwu instancji w części określającej termin wykonania nałożonego na skarżących obowiązku przyłączenia ich budynku do istniejącej miejskiej kanalizacji sanitarnej, zapadły bez podstawy prawnej. Przywołany w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepis art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), stanowi że w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 – 4 wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Wykonanie wydanej w tym trybie decyzji podlega egzekucji administracyjnej (art. 5 ust. 9 cyt. ustawy). Zatem ani powołany przepis, ani cała regulacja ustawowa nie zawiera postawy prawnej do określenia przez organ administracji terminu wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Działanie organu administracji musi zaś mieć umocowanie w prawie materialnym. Ta sama zasada dotyczy orzeczenia o terminie wykonania decyzji. Wszak szereg ustaw, m.in. ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przewidując tryb nakładania obowiązków, stanowi o wyznaczeniu terminu ich realizacji. Jednakże ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, takich zapisów nie zawiera. Oznacza to, że ustawodawca nie przewidział możliwości określenia przez organ administracji terminu realizacji obowiązków z art. 5 ust. 1 – 4 tej ustawy. W takim wypadku zgodnie z ogólnymi zasadami wykonaniu podlega decyzja z chwilą uzyskania przymiotu ostateczności. Wykonanie decyzji w trybie egzekucji administracyjnej polega zaś na możliwości wdrożenia przymusowego wykonania po uprzednim wezwaniu wierzyciela i upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia (art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W konsekwencji, skoro w niniejszej sprawie brak podstawy prawnej do określenia terminu wykonania nałożonego na skarżących obowiązku, decyzje organów obydwu instancji w tej części jako obarczone wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, podlegały w tym zakresie wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności z mocy art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji w tym zakresie oparto na przepisie art. 152 tej ustawy. Skarga w pozostałej części podlegała zaś oddaleniu jako nieuzasadniona zgodnie z art. 151 powołanej ustawy. Wyjaśnić przyjdzie, iż aczkolwiek skarżący kwestionowali jedynie termin wykonania obowiązku, domagając się jego przedłużenia, to uchylenie decyzji jedynie w tej części celem ponownego rozpoznania sprawy przez organy administracji nie byłoby dopuszczalne. Stąd też z uwagi na zarzuty i żądania skarżących należało przyjąć, iż w istocie skarga dotyczy całości rozstrzygnięcia organów administracji. Jednakże brak podstaw do wyeliminowania zaskarżonego aktu w całości. W niniejszej sprawie zachodziły bowiem podstawy do wydania nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej miejskiej sieci kanalizacyjnej. Z mocy art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w przypadku gdy taka sieć kanalizacyjna istnieje, obowiązek przyłączenia do niej nieruchomości nie dotyczy jedynie sytuacji, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Tymczasem nieruchomość skarżących posiada jedynie zbiornik bezodpływowy nieczystości ścieków. Zatem niezależnie od jego dobrego stanu technicznego, na co powoływali się skarżący, ciąży na nich obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma zaś żadnego znaczenia sytuacja majątkowa właściciela nieruchomości. Do tego rodzaju przesłanki ustawodawca bowiem nie nawiązał. Zupełnie inną kwestią jest zaś wykonanie decyzji w trybie egzekucji administracyjnej. Stąd też skarga w tym zakresie nie mogła odnieść skutku. Wobec częściowego uwzględnienia skargi należało nadto na wniosek skarżących zasądzić na ich rzecz część kosztów postępowania w postaci połowy wpisu od skargi, tj. kwotę [...] zł. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na przepisie art. 206 i art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.