III SA/Wa 1570/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (spr.), Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi H. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ustalił H. J. (dalej zwaną "Skarżącą") podatek od zasiedzenia w wysokości [...] zł. Decyzję tę, w dniu [...] listopada 2007 r., odebrała E. D. – o czym świadczy, opatrzony datą, podpis E. D. na decyzji. Dwoma pismami z dnia [...] lutego 2008 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwaną dalej "Op." i stwierdził, że ratio legis instytucji przywrócenia uchybionego terminu procesowego stanowi usunięcie ujemnych następstw procesowych będących wynikiem tego uchybienia, jeżeli podmiot, który uchybił terminowi uprawdopodobni, że nie ponosi w tym zakresie winy. Zdaniem organu, Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy – jak podaje organ – jest dochowanie należnej staranności, ponieważ staranność w dotrzymaniu terminów jest podstawowym warunkiem realizacji uprawnień procesowych. Skarżąca natomiast nie zachowała należytej staranności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi podniosła, że ziemia nabyta tytułem zasiedzenia wchodzi w skład gospodarstwa rolnego powyżej 1 hektara, a więc podatek został naliczony niesłusznie. Skarżąca podniosła, że nie złożyła odwołania od decyzji w terminie ponieważ została wprowadzona w błąd przez pracowników Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał argumentację zawartą w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwaną dalej P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W myśl art. 211 Op. decyzję doręcza się stronie na piśmie. Z treści cytowanego przepisu wynika, w sposób jednoznaczny, że organ ma obowiązek doręczenia decyzji stronie, w formie pisemnej. Doręczenie powinno natomiast nastąpić według zasad określonych w art. 144-154 Op. Zgodnie z art. 144 Op. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. Przepis ten ma charakter gwarancyjny. Oznacza to, że organ podatkowy ma obowiązek przestrzegać go z urzędu, a strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organu podatkowego lub podmiotu dokonującego doręczeń, np. poczty. Przepis ten formułuje zasadę oficjalności doręczeń, a zatem zgodnie z zasadą pisemności wyrażoną w art. 126 Op., nakazuje organowi podatkowemu doręczać wszelkie pisma z urzędu. Organ podatkowy ma obowiązek doręczenia pisma za pokwitowaniem, które jest dowodem doręczenia pisma właściwej osobie. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2 cyt. przepisu). Zasadą wynikającą z tego przepisu jest doręczenie pisma stronie, a jeżeli w sprawie występuje kilka stron, to każdej z nich. Natomiast jeżeli strona działa przez przedstawiciela lub też ustanowiła w sprawie pełnomocnika to pismo w sprawie należy doręczyć przedstawicielowi lub pełnomocnikowi. Zgodnie natomiast z art. 212 Op. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, z zastrzeżeniem art. 67 § 5 Op. W przepisie tym określono moment, w którym decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila doręczenia decyzji stronie postępowania. Od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał, oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym. Zatem to od dnia doręczenia decyzji stronie, liczony będzie termin wniesienia środka odwoławczego. Takie też pouczenie zawarł organ w przedmiotowej decyzji. Pouczył on bowiem, że "od niniejszej decyzji służy prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej w W. za pośrednictwem tut. Organu podatkowego w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia". Decyzja ta została doręczona, E. D. w dniu 23 listopada 2007 r. Świadczy o tym osobista adnotacja sporządzona na przedmiotowej decyzji "otrzymałam, E. D., 23.11.2007". Decyzja natomiast adresowana była do H. J., będącą Stroną w sprawie. Z akt sprawy, natomiast nie wynika aby E. D. była pełnomocnikiem lub przedstawicielem Skarżącej w sprawie. W aktach sprawy brak jest umocowania E. D. do działania w imieniu Skarżącej Zatem skoro przedmiotowa decyzja nie została doręczona Skarżącej, a E. D. nie była pełnomocnikiem ani przedstawicielem Skarżącej, to przedmiotowa decyzja w ogóle nie została doręczona, a zatem nie weszła do obrotu prawnego i nie może wywoływać skutków prawnych. W świetle tych ustaleń należało stwierdzić, ż organ w rozpoznanej sprawie nie udowodnił, że decyzja z dnia [...] listopada 2007 r. została prawidłowo doręczona Skarżącej i że rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania. Data doręczenia decyzji stanowi podstawową okoliczność, która winna zostać udowodniona przez organ w postępowaniu prowadzonym w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. W niniejszej sprawie okoliczność ta udowodniona przez organ W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 Op., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W prowadzonym ponownie postępowaniu organ będzie obowiązany ustalić czy decyzja, której dotyczy niniejsza sprawa została w ogóle doręczona Skarżącej. W przypadku stwierdzenia, że decyzja ta nie została doręczona organ będzie obowiązany doręczyć ją Skarżącej i od daty doręczenia zacznie biec termin do wniesienia odwołania. W przypadku uzyskania dowodów potwierdzających, że przedmiotowa decyzja została, jednak prawidłowo doręczona, organ dowody te będzie obowiązany włączyć do akt sprawy i wskazać je w uzasadnieniu postanowienia, które wyda w niniejszej sprawie. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.