II OSK 406/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 762/08 o odrzuceniu skargi H. J. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2008 r., zn. [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi gminnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę H. J. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi gminnej. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że H. J. w dniu 16 października 2008 r. wniosła skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2008 r., która jak wynika z akt administracyjnych została jej doręczona w dniu 5 września 2008 r. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że skarga wpłynęła po terminie. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia H. J. wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 2 i 3 (obecnie art. 11f ust. 3 i 4) ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 1071 z późn. zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż 30 dniowy termin na wniesienie skargi rozpoczął bieg w dniu 5 września 2008 r., kiedy w tej dacie odebrano jedynie zawiadomienie o wydaniu decyzji przez organ odwoławczy z pouczeniem o możliwości zapoznania się z nią w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia, którego to terminu nie można wliczać do 30 dniowego terminu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego, który rozpoczyna bieg od momentu zapoznania się z treścią decyzji lub z upływem terminu na zapoznanie się z nią, co w konsekwencji oznacza, że skarga została wniesiona w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna oparta jest na usprawiedliwionych podstawach. Zaskarżona skargą z dnia 16 października 2008 r. decyzja Wojewody Podlaskiego wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Art. 7 ust. 2-4 tej ustawy określa szczególny sposób doręczenia i zawiadamiania stron o decyzji o lokalizacji drogi. Tego rodzaju decyzja jest doręczana w sposób, o którym mowa w art. 109 § 1 kpa wyłącznie wnioskodawcy, dotychczasowym właścicielom gruntów wysyłane jest zaś zawiadomienie o wydaniu decyzji o lokalizacji drogi, na adres określony w ewidencji gruntów. Zawiadomienie to zawiera informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji. Pozostałe strony są natomiast zawiadamiane o jej wydaniu w drodze obwieszczeń w urzędach gminy właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej. Powyższa forma zawiadamiania o aktach i czynnościach organów administracji jest regulacją szczególną i nie chroni interesów stron postępowania w stopniu równym doręczeniu w trybie art. 109 § 1 kpa. Nie oznacza to jednak, że termin do wniesienia skargi należy liczyć od dnia otrzymania zawiadomienia o wydaniu rozstrzygnięcia organu administracji, skoro strona nie miała jeszcze możliwości zapoznania się z treścią rozstrzygnięcia. Co do zasady w postępowaniu administracyjnym decyzje organu doręcza się stronom na piśmie (art. 109 § 1 kpa), decyzja może zostać także ogłoszona ustnie (art. 109 § 2 kpa), należy jednak podkreślić, że w obu przypadkach strona zapoznaje się z treścią decyzji. Szczególne przepisy, choć ustanawiają szczególny tryb doręczenia decyzji (jak właśnie ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych), nie mogą zakładać skutecznego doręczenia decyzji, niezależnie od tego czy strona miała czy nie miała wcale możliwości zapoznania się z jej treścią. Szczególny tryb doręczeń określony w ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ze względu na ekonomikę procesową przewiduje, że decyzja doręczana jest w zwykłym trybie wyłącznie wnioskodawcy, pozostałe strony postępowania mają ściśle określony czas do zapoznania się z jej treścią, co skraca czas postępowania. W zwykłym trybie doręczeń decyzja doręczana jest stronom w różnym czasie, co powoduje, że okres w którym można decyzję zaskarżyć będzie dłuższy niż w przypadku doręczenia w trybie szczególnym. Szczególny tryb doręczeń należy rozumieć w ten sposób, że po upływie 14 dni (od dnia, w którym obwieszczenie było dostępne lub od dnia otrzymania zawiadomienia), w ciągu których można zapoznać się z treścią rozstrzygnięcia, decyzję uznaje się za doręczoną. Należy podkreślić, że szczegółowy tryb doręczeń nie może niwelować samej istoty doręczenia, którą stanowi przekazanie treści rozstrzygnięcia czy innych działań organu. Tryb ten musi zakładać realną możliwość zapoznania się z treścią decyzji zanim rozpocznie bieg termin do jej zaskarżenia. Strona, której przekazuje się informację o rozstrzygnięciu organu administracji w drodze zawiadomienia czy obwieszczenia, uzyskuje prawo do zapoznania się z treścią rozstrzygnięcia. Zawiadomienie Wojewody Podlaskiego z dnia 21 sierpnia 2008 r. o wydaniu decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi zawiera pouczenie o możliwości zapoznania się z treścią decyzji w Podlaskim Urzędzie Wojewódzkim w Białymstoku w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. W świetle powyższych rozważań stwierdzić zatem należy, że datą doręczenia decyzji będzie data, w której strona faktycznie zapoznała się z jej treścią w terminie przewidzianym w zawiadomieniu, a w przypadku, gdy strona nie skorzystała z możliwości zapoznania się z jej treścią – skuteczne prawnie doręczenie nastąpi z upływem terminu wyznaczonego do zapoznania się z jej treścią. Skarżąca odebrała zawiadomienie o wydaniu decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2008 r. w dniu 5 września 2008 r. Termin do zapoznania się z jej treścią upływał z dniem 19 września 2008 r. Jak wynika z akt sprawy, w tym terminie (w dniu 16 września 2008 r.) syn skarżącej K. J. zapoznał się z treścią decyzji i otrzymał jej kserokopię. W tym stanie rzeczy doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 16 września 2008 r., wobec czego skargę z dnia 16 października 2008 r. należało uznać za wniesioną w terminie przewidzianym w art. 53 §1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.