I OW 97/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia WSA del. do NSA Maria Werpachowska (spr.) Protokolant Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Zakopane o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Burmistrzem Miasta Zakopane a Prezydentem Miasta Krakowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia przyznane M. C. postanawia: odrzucić wniosek. Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2008 r. Burmistrz Miasta Zakopane wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Krakowa. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na art. 101 ust. 1 i ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, organ podał jedynie, że z zebranego w sprawie materiału wynika, iż miejscem zamieszkania M. C. jest Kraków, ul. [...]. Podniesiono, że zainteresowany oświadczył, iż nie zamierza wracać do Zakopanego, bowiem w Krakowie chce poddać się leczeniu i w tym mieście ma zamiar przebywać. We wniosku nie wskazano, w jakiej sprawie powstał spór o właściwość między organami, nie wskazano także, aby wniosek o rozstrzygnięcie sporu był konsekwencją wydanego wcześniej postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości. Do wniosku załączono m.in. kopię pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie skierowanego do Ośrodka Pomocy Społecznej w Zakopanem dotyczącego zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia przyznane M. C., kopię wezwania skierowanego do Ośrodka Pomocy Społecznej w Zakopanem o zwrot wydatków poniesionych na realizację świadczeń przyznanych M. C., kopię pisma z dnia [...] kwietnia 2008 r. skierowanego do Ośrodka w Krakowie wskazującego na brak podstaw prawnych do wnoszenia o zwrot wydatków na realizację świadczeń przyznanych M. C.. Do wniosku załączono także m.in. kopie dwóch decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, tj. decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. i decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. przyznających M. C. świadczenia w postaci gorącego posiłku. W dniu 16 lipca 2008 r. do Sądu nadesłano pismo informujące, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie podjął decyzję o przyznaniu M. C. pomocy w formie zasiłku stałego w okresie od 1 czerwca 2008 r. do 30 czerwca 2009 r. w wysokości 444 zł oraz zasiłku okresowego od 1 czerwca 2008 r. do 30 czerwca 2009 r. w wysokości 238,50 zł. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Krakowa wniósł o rozstrzygnięcie sporu poprzez wskazanie Gminy Miasta Zakopane jako organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku M. C.. Wskazano, że spór zaistniał w sprawie przyznania pomocy finansowej M. C. Podniesiono, że lokal przy ul. [...] nie jest lokalem mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy, stąd nieuprawniony jest wniosek, że M. C. mieszka w Krakowie. Na terenie Gminy Miejskiej Kraków wymieniony przebywa w warunkach niemieszkalnych. Ostatnim zaś miejscem zameldowania na pobyt stały wnioskodawcy jest Zakopane ul. [...]. W końcowej części odpowiedzi na wniosek przywołano art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej wskazując jednocześnie, że wymóg refinansowania kosztów poniesionych wydatków nie jest uzależniony od tego czy gmina właściwa miejscowo ma możliwość udzielenia wnioskodawcy realnej pomocy. W nadesłanych aktach sprawy znajduje się postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] przekazujące sprawę z wniosków M. C. z dnia [...] marca 2008 r. oraz [...] marca 2008 r. do załatwienia według właściwości Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Zakopanem. Prezydent Miasta Krakowa ustalił, że w sprawie z wymienionych wniosków o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego, okresowego, celowego na żywność, przejazdy do Nowego Sącza, zakup leków Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie nie jest organem właściwym w tej sprawie, gdyż w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Wniosek z [...] marca 2008 r. dotyczył przyznania zasiłku stałego, okresowego, celowego na żywność, celowego o zwrot kosztów przejazdu do Nowego Sącza i zasiłku celowego o zwrot kosztów zakupu lekarstw, natomiast wniosek z dnia [...] marca 2008 r. dotyczył zasiłku stałego, okresowego oraz celowego na żywność. W aktach znajdują się także inne postanowienia wydane na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] przekazujące sprawę z wniosku M. C. z dnia [...] grudnia 2007 r. do załatwienia według właściwości Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Zakopanem, postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] października 2008 r. sprostowane postanowieniem z dnia [...] października 2007 r., przekazujące sprawę z wniosku M. C. z dnia [...] października 2007 r. do załatwienia według właściwości Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Zakopanem oraz postanowienie z dnia [...] marca 2005 r. o przekazaniu sprawy do załatwienia według właściwości Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Zakopanem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 15 § 1 pkt 4 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez pojęcie sporu o właściwość należy rozumieć sytuację w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy albo gdy każdy z organów uważa, że nie jest właściwy do załatwienia sprawy. Spór o właściwość zachodzi tylko w rozstrzyganiu sprawy indywidualnej przez organy administracji i musi ona podlegać załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 1995 r. sygn. akt I SA 40/95, ONSA 1995/3 poz. 148). Wobec nieokreślenia we wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przedmiotu sprawy, która miałaby być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny – mając na uwadze powołanie się przez wnioskodawcę na art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz całość nadesłanych akt sprawy – przyjął, że spór dotyczy zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia przyznane M. C. Z kopii pism załączonych do wniosku o rozstrzygnięcie sporu wynika bowiem, że kwestią sporną między organami jest zwrot wydatków poniesionych na realizację przyznanych świadczeń (pismo Ośrodka Pomocy Społecznej w Zakopanem z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie z dnia [...] maja 2008 r.). Brak było podstaw do przyjęcia, że spór może dotyczyć rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia, gdyż w aktach sprawy znajdują się liczne decyzje Prezydenta Miasta Krakowa przyznające M. C. świadczenia z zakresu pomocy społecznej, w tym decyzje z dnia [...] czerwca 2008 r., którymi przyznano zasiłek okresowy, zasiłek celowy; decyzja z [...] maja 2008 r., którą przyznano zasiłek celowy, decyzja z dnia [...] kwietnia 2008 r., którą przyznano świadczenie w postaci gorącego posiłku. Decyzje te wydane zostały przez Prezydenta Miasta Krakowa po wydaniu postanowienia z dnia [...] marca 2008 r. o przekazaniu wniosków M. C. według właściwości do załatwienia Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Zakopanem a przed złożeniem przez Burmistrza Miasta Zakopane wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Zagadnienie dotyczące zwrotu wydatków gminie uregulowane zostało przez ustawodawcę w art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem, gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Z powołanego przepisu nie wynika, aby zwrot wydatków gminie podlegał rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Przepis ten nie odnosi się do organów, lecz do samych gmin, zatem do osób prawnych i dlatego nie ma administracyjnego charakteru, lecz stanowi sprawę cywilną (v. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt I OW 73/06, LEX nr 362165). Skoro rozliczenia między gminami następujące na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, to tym samym nie można mówić o istnieniu sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest w niniejszej sprawie niedopuszczalny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.