II SA/Rz 601/08
WyrokWSA w Rzeszowie2009-02-11
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zakazie wprowadzenia do obrotu suplementu diety zawierającego senes, wydana przez organy inspekcji sanitarnej, została wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Wskazano na brak należytego ustosunkowania się organu odwoławczego do zarzutów strony skarżącej oraz na wadliwe powołanie podstawy prawnej przez organ pierwszej instancji, a także na brak w aktach sprawy dokumentów, na które powoływały się organy. Ponadto, organ pierwszej instancji nie wykazał w sposób należyty, że produkt nie spełnia wymagań dla suplementów diety określonych w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zakazującą wprowadzania do obrotu produktu "S." – zioła w tabletkach jako suplementu diety. Organy uznały, że produkt zawierający senes nie mieści się w definicji suplementu diety i powinien być kwalifikowany jako produkt leczniczy. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa farmaceutycznego, ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz k.p.a., kwestionując kwalifikację produktu i brak wykazania zagrożenia dla zdrowia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu produktu żywnościowego -suplementu diety I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz strony skarżącej A. S.A. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 601/08
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ( dalej w skrócie PWIS) po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. w M. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) z dnia [...] maja 2008 r. znak: [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu handlowego produktu, utrzymał w mocy skarżoną decyzję w całości.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał: "art. 138 § 1 ust. 1" ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), określanej dalej jako k.p.a., art. 12 ust. 1, art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., nr 122, poz. 851 ze zm., zwana dalej uPIS), art. 3 ust. 3 pkt 39, art. 4, art. 7, art. 8, art. 75 ust. 1 pkt 1 i art. 77 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 171, poz. 1225, zwana dalej Ubżż), art. 54 ust. 1, ust. 2 lit. b, ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia WE Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE L 191 z 30.04.2004 r., str. 1), art. 14 pkt 1 i art. 17 pkt 1 rozporządzenia WE Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE Polskie Wydanie Specjalne, rozdział 15, tom 6, s. 463). Organ odwoławczy ustalił, że:
Decyzją PPIS zakazano A. S.A. w M. wprowadzania do obrotu handlowego produktu o nazwie "S." – zioła w tabletkach jako suplementu diety, nadając rozstrzygnięciu rygor natychmiastowy. Powyższe rozstrzygnięcie poprzedzone było przeprowadzoną w dniach 8 i 9 maja 2008 r. kontrolą sanitarną we wskazanej wyżej spółce, dotyczącej suplementów diety zawierających w składzie senes. W jej trakcie ujawniono produkt o nazwie "S." w łącznej ilości 85 kg, który został zabezpieczony i objęty postanowieniem o zabezpieczeniu środka spożywczego.
Argumentując zajęte stanowisko, PPIS w M. wskazał na art. 3 ust. 3 pkt 39 Ubżż, definiujący suplement diety, po czym wskazał, iż w jego ocenie produkty zawierające w swoim składzie senes nie mieszczą się w tej definicji, nie stanowią zatem żywności, a powinny być kwalifikowane jako produkty lecznicze. Przemawiać za tym ma wnikliwa analiza dokumentacji oraz oświadczenia producenta zawartego w piśmie z dnia 28 kwietnia 2008 r. a także powiadomienia alarmowe zgłaszane w ramach Systemu Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznych Produktach Żywnościowych i Paszach (RASFF), związane z wprowadzeniem na rynek niemiecki herbat ziołowych zawierających liść senesu. Podejmując przedmiotową decyzję w oparciu m. in. o art. 8 Ubżż, organ I instancji oparł się również na ocenie ryzyka dokonanej przez Zespół Ekspertów z Państwowego Zakładu Higieny (znak: [...]), wedle której produkty z udziałem senesu pobudzające perystaltykę jelita grubego o działaniu przeczyszczającym, powinny być traktowane jako preparaty lecznicze. Decyzja wskazuje także na fakt umieszczenia senesu jako mieszanki ziołowej
w wykazie produktów leczniczych (pod pozycją 988) dopuszczonych do obrotu
w sklepach zielarsko-medycznych, który to wykaz stanowi załącznik Nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawie dopuszczenia do obrotu produktów leczniczych w placówkach obrotu pozaaptecznego i punktach aptecznych (Dz. U. nr 130, poz. 905 ze zm.). PPIS w M. zwrócił uwagę na uchwałę nr [...] Komisji ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza z dnia 18 września 2006 r., zgodnie z którą liść senesu może być stosowany, niezależnie od dawki, wyłącznie w produktach leczniczych. Stanowisko takie zająć miał również Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Poza tym produkty zawierające senes figurują w Urzędowym Wykazie Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium RP. Organ pierwszoinstancyjny przytoczył też stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego zawarte w piśmie z dnia 21 lutego 2007 r. (znak: [...]), w którym podkreślono, że produkty z senesem znajdujące się na rynku krajowym jako środki spożywcze, zgodnie z obowiązującym prawem nie powinny na nim pozostać. W decyzji organu I instancji podkreślono, iż producent był wielokrotnie informowany pisemnie o wątpliwościach dotyczących produktu "S.", mimo to nie podjął żadnych kroków mających na celu właściwą kwalifikację produktu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi.
W odwołaniu od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. A. S.A. w M. wniosły o jej uchylenie podkreślając, iż od 26 września 2005 r. tj. od momentu wprowadzenia "S." do obrotu nie otrzymały od klientów żadnych informacji o ewentualnym niebezpieczeństwie czy też szkodliwości dla zdrowia przedmiotowego produktu, żadnych uwag w tym zakresie nie zgłaszać miał również do tej pory Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. Na takie niebezpieczeństwo nie wskazują także przedstawione w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej dokumenty. W ocenie strony odwołującej, powiadomienie alarmowe, na które powołuje się Inspektor Sanitarny dotyczy produktu o innym składzie tj. zawierającego także inne substancje aktywne niż senes, w związku z czym nie może być porównywany z produktem jednoskładnikowym. Z kolei produkt wskazany w załączniku Nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2006 r. oraz te znajdujące się w Urzędowym Wykazie Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium RP nie dotyczą konkretnego produktu, jakim jest "S.". Natomiast powołanie się na stanowisko Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych bez wskazania jakiegokolwiek oznaczenia stanowiska (daty, numeru) uniemożliwia skuteczną z nim polemikę. Spółka uznała za błędne wskazanie w podstawie prawnej pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia art. 27 ust. 2 uPIS, bowiem stanowi on o konsekwencjach naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych, których w jej wypadku nie stwierdzono. Nieprawidłowym jest także, zdaniem odwołującej się, powołanie się przez Inspektora Sanitarnego na art. 8 Ubżż, bez jednoczesnego określenia jakich wymagań zdrowotnych nie spełnia suplement diety "S.".
PWIS decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2008 r., przedstawiając w istocie argumentację tożsamą z zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Ze stanowiskiem organu II instancji nie zgodziła się spółka akcyjna A. w M., składając skargę na powyższą decyzję tego organu i wnosząc o jej uchylenie, jak też o wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzedzającego ją rozstrzygnięcia. Skarga zawiera zarzuty naruszenia:
- art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U.
z 2008 r. nr 45, poz. 271) przez bezpodstawną kwalifikację "S." jako produktu leczniczego,
- art. 3 ust. 3 pkt 39 Ubżż poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż "S." nie jest żywnością,
- art. 7 ust. 1 Ubżż przez bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji gdy "S." nie stanowi zagrożenia dla zdrowia lub życia człowieka,
- art. 8 powyższej ustawy poprzez zastosowanie, kiedy przedmiotowy suplement diety spełnia wymagania przewidziane w przepisach prawa dla środków tej kategorii,
- art. 14 rozporządzenia WE Nr 178/2002 poprzez przyjęcie, że "S." jest niebezpieczny i nie może być wprowadzany na rynek,
- art. 17 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia przez przyjęcie, iż skarżąca nie zapewnia na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji zgodności żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych przepisów,
- art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia istnienia bądź nie zagrożenia dla zdrowia bądź życia ludzi przez produkt "S.".
Strona skarżąca zwróciła uwagę, iż o tym, jakiego rodzaju produkt jest wprowadzany do obrotu (leczniczy, suplement diety) decyduje jego zastosowanie i sposób prezentacji, nie zaś substancja użyta do produkcji, bowiem jest ona często taka sama w wypadku każdego z takich produktów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania kwestionowanej decyzji.
Pełnomocnik skarżącej podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie podtrzymał stanowisko prezentowane w pisemnej skardze, na rozprawę nie stawił się, będąc prawidłowo zawiadomiony o jej terminie, przedstawiciel zaskarżonego organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz.1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli poddana jest decyzji PWIS utrzymująca w mocy decyzję PPIS, w której organ I instancji zakazał wprowadzenia do obrotu handlowego produktu o nazwie "S." – zioła w tabletkach jako suplementu diety, nadając temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowy oraz nakazał uiścić za wykonane czynności kontrolne opłatę w wysokości 95 zł. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się wadliwie na procesową podstawę rozstrzygnięcia, organ odwoławczy powołał się na "art. 138 § 1 ust. 1" k.p.a., podczas gdy art. 138 § 1 kodeksu dzieli się nie na ustępy lecz na punkty. Oczywiście uchybienie to nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, świadczy co najwyżej o pewnej niedbałości II instancji w poprawnym powoływaniu przepisów prawa. Decyzja PWIS zdaniem Sądu wydana została z naruszeniem art. 8 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 15 kodeksu stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, z kolei art. 8 k.p.a. stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W judykaturze zwraca się uwagę, iż w celu realizacji powyższej zasady konieczne jest przede wszystkim konkretne ustosunkowanie się do żądań i twierdzeń stron, zaś nie odpowiada wymogom powyższego przepisu takie zachowanie, w którym organ uwzględnia tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków strony reprezentującej inne interesy (por. wyrok NSA z 7.12.1984 r., III SA 729/84, ONSA 2/1984, poz. 117). W wyroku Sądu Najwyższego z 16.02.1994 r. III ARN 2/94 (OSNAPiUS 1/1994, poz. 2) w aspekcie realizacji zasady pogłębiania zasady zaufania obywateli do organów Państwa wyeksponowano szczególną rolę uzasadnienia decyzji administracyjnej, które ma polegać m.in. na tym, aby przekonać stronę, iż jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są inne powody. Decyzja PWIS nie czyni zadość powyższym wymogom. Skarżąca się spółka w odwołaniu podniosła szereg zarzutów, w istocie organ odwoławczy do tych zarzutów się nie ustosunkował, a decyzja zawiera dość wierne powtórzenie motywów uzasadnienia organu I instancji. Nie do przyjęcia dla Sądu jest takie działanie organu odwoławczego, w którym zarzuty odwołującej się strony, abstrahując nawet od ich zasadności lub niezasadności, są pomijane a sposób rozstrzygnięcia sprawy odwoławczej sprowadza się do powtórzenia motywów działania organu I instancji. Już ta ocena jest wystarczająca do uznania, że zachodzi podstawa z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa do uwzględnienia skargi.
Zdaniem Sądu zasadnym jest także skorzystanie z uprawnień, jakie daje Sądowi art. 135 Ppsa i objęcie wyrokiem także decyzji organu I instancji, uznając iż jest to niezbędne do końcowego załatwienia skargi. W podstawie prawnej decyzji PPIS powołano się m.in. na art. 27 ust. 2 uPIS. Zgodnie z art. 107 § 1 w zw. § 3 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa (podkreślenie Sądu). Decyzja organu I instancji nie zawiera nawet przytoczenia treści art. 27 ust. 2 uPIS wskazanego w podstawie prawnej, z tego względu trudno dociekać, jakie przyczyny legły u podstaw uznania, iż organ I instancji mógł orzekać w oparciu o cyt. przepis. W myśl art. 27 ust. 1 uPIS "W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień". Z kolei art. 27 ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że "Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu". Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), są zobowiązane zatem ściśle stosować przepisy ustaw. Ponieważ w rozstrzygnięciu decyzji I instancji wyrzeczono w przedmiocie "zakazu wprowadzania do obrotu handlowego produktu...", zatem podstawy prawnej nie mógł stanowić art. 27 ust. 2 uPIS upoważniający do wydania decyzji orzekającej m.in. o "nakazie wycofania z obrotu środka spożywczego". Decyzja PPIS narusza zatem art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w aspekcie prawidłowego powołania podstawy prawnej decyzji administracyjnej.
W podstawie prawnej swej decyzji organ I instancji powołał się m.in. na dyspozycję art. 7 i 8 Ubżż. Organ nie zwrócił uwagę, iż pierwszy z tych przepisów zawiera cztery ustępy, zaś w uzasadnieniu przytoczył treść ust.1 art.7 cyt. ustawy, zgodnie z którym "Jeżeli na podstawie nowych informacji lub po dokonaniu ponownej oceny dotychczasowych informacji zaistnieją dostateczne podstawy do stwierdzenia, że środek spożywczy może zagrażać zdrowiu lub życiu człowieka, pomimo spełniania wymagań zdrowotnych określonych w przepisach niniejszego działu wdrażających dyrektywy Unii Europejskiej lub w rozporządzeniach Unii Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa żywności, to obrót takim środkiem spożywczym może być zawieszony lub ograniczony albo mogą zostać ustanowione szczególne wymagania dla takiego środka spożywczego". PPIS powołał się dalej na wielokrotne informowanie producenta suplementu – skarżącą spółkę o zastrzeżeniach wobec produktu, a następnie powoływał się na powiadomienia alarmowe zgłaszane w ramach Systemu Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznych Produktach Żywnościowych i Paszach (RASFF), związane z wprowadzeniem na rynek niemiecki herbat ziołowych zawierających liść senesu, ocenę ryzyka dokonaną przez Zespół Ekspertów z Państwowego Zakładu Higieny (znak: [...]), uchwałę nr [...] Komisji ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza z dnia 18 września 2006 r., uchwałę nr [...] Komisji ds. Kwalifikacji Produktów z Pogranicza z dnia 18.09.2006 r., stanowisko Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego zawarte w piśmie z dnia 21 lutego 2007 r. (znak: [...]). Rzecz jednak w tym, abstrahując od mocy dowodowej tych dokumentów w aspekcie podjętego rozstrzygnięcia, że żaden z tych dokumentów nie znajduje się w aktach sprawy, co uniemożliwia jakąkolwiek kontrolę Sądu w tym zakresie motywów podjętej decyzji. Zgodnie z art. 133 § 1 Ppsa sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, akta administracyjne zaś nie zawierają żadnego z dokumentów, na które powołał się PPIS, jako przesłanek do wydania decyzji. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, rzecz jednak w tym, że organ winien te dokumenty zamieścić w aktach sprawy.
W przywołanym przez organ I instancji art. 8 Ubżż stanowi się, iż "Właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, w drodze decyzji, zakazuje wprowadzania do obrotu lub nakazuje wycofanie z obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego albo suplementu diety, produktu, który nie spełnia wymagań określonych dla tych środków spożywczych w niniejszym dziale". Cyt. przepis zawarty jest w Dziale II Ubżż zatytułowanym "Wymagania zdrowotne i znakowanie żywności" art. 5-52. Rolą zatem organu inspekcji sanitarnej było odnieść się do tych przepisów Działu II Ubżż, które dotyczą suplementów diety, jako że przedmiotem postępowania jest właśnie produkt uznawany za suplement diety i wykazanie, że produkt wytwarzany przez skarżącą spółkę nie spełnia takich wymagań, które ujęte są przepisami działu II Ubżż. Problematyce suplementów diety poświęcone są przepisy rozdziału 7 Działu II cyt. ustawy "Suplementy diety oraz wzbogacanie żywności" - art. 27-29 Ubżż. Żadnego z tych przepisów organ I instancji, wbrew dyspozycji art. 8 cyt. ustawy nie przytoczył w swych wywodach, ani się do nich nie odniósł.
Jako argument za wydanym zakazem wprowadzenia suplementu diety "S." do obrotu powołano także to, iż wedle definicji suplementu diety zawartego w art. 3 ust. 3 pkt 39 Ubżż z definicji suplementów należy wyłączyć "produkty posiadające właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego". Decyzja PPIS wskazuje tu na fakt umieszczenia senesu jako mieszanki ziołowej w wykazie produktów leczniczych (pod pozycją 988) dopuszczonych do obrotu w sklepach zielarsko-medycznych, który to wykaz stanowi załącznik Nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawie dopuszczenia do obrotu produktów leczniczych w placówkach obrotu pozaaptecznego i punktach aptecznych. Skarżąca spółka wywodzi jednak, że jej produkt jest jednoskładnikowy, zaś produkt, o jakim mowa w cyt. rozporządzeniu to "S. – mieszanka ziołowa", z czego ma wynikać iż nie są to produkty tożsame, nadto w przypadku suplementu diety istotne znaczenie ma ich oznakowanie. Argumentacji tej, rozwiniętej także w samej skardze, organy inspekcji sanitarnej nie zwalczyły skutecznie w wydanych przez siebie decyzjach, z tego względu uznać należy, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. (zasada ogólna przekonywania) w aspekcie prawidłowego uzasadnienia wydanej decyzji. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Reasumując, rolą PPIS będzie dołączyć do akt sprawy wszystkie dokumenty, które jako dowody organ ten przytaczał na rzecz wydanej decyzji. Organ winien także wyjaśnić, czy produkt leczniczy, o jakim mowa w poz. 988 załącznika Nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawie dopuszczenia do obrotu produktów leczniczych w placówkach obrotu pozaaptecznego i punktach aptecznych ma charakter jednoskładnikowy (liść senesu), czy też jest to produkt wieloskładnikowy. W zależności od tych ustaleń organ wyda stosowną decyzję.
Z tych przyczyn, uznając iż doszło do naruszeń przepisów o postępowaniu administracyjnym, innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa), sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 Ppsa, sąd opatrzył wyrok klauzulą ochrony tymczasowej na zasadzie art. 152 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło