II SA/Sz 889/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2009r. sprawy ze skargi J. Ł. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego I. uchyla zaskarżone orzeczenie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. Ł. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] Prezydent Miasta S., na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 78 ust. 1-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.), w związku ze zmianą wartości gruntu wypowiedział J. i H. Ł. ze skutkiem na dzień [...] wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. przy ul. Tenisowej [...], stanowiącego własność Gminy Miasto S., składającego się z działki nr [...] o powierzchni [...] m², położonej w obrębie ewidencji gruntów [...] – [...]. Wypowiedzenie to zostało doręczone w dniu [...]. W dniu [...] J. Ł. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ustalenie, że zmiana wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. przy ul. [...] jest uzasadniona w innej wysokości. J. Ł. podał we wniosku, że od [...] lat prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu międzynarodowego. Przedmiotową działkę nabył [...] lat temu z kompletnie zdewastowanymi budynkami. Od tego czasu inwestuje w budynki i teren, nie chce by ich wygląd szpecił miasto. Obecnie zatrudnia [...] pracowników. Stwierdził również, że ogólnie kondycja firm transportowych jest bardzo słaba i dlatego tak znaczny wzrost opłaty z tytułu użytkowania wieczystego może spowodować dla jego firmy trudne do przewidzenia skutki. Zaproponował podwyższenie opłaty rocznej o [...] %, czyli do kwoty w wysokości [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 78 ust. 2, w związku z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 57 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, orzeczeniem z dnia [...] nr [...], stwierdziło, że wniosek J. Ł., o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki gruntu nr [...] o powierzchni [...] m², położonej w S. przy ul. [...] jest nieuzasadnione w wysokości jaką zaproponował Prezydent Miasta S. w wypowiedzeniu z dnia [...] znak: [...],[...], został wniesiony do Kolegium z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia. W motywach podjętego orzeczenia Kolegium powołało treść przepisów wskazanych w podstawie prawnej orzeczenia i uznało, że J. Ł. złożył wniosek do Kolegium po upływie przypisanego terminu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej zostało doręczone w dniu [...], a zatem początkiem biegu 30-dniowego terminu do złożenia wniosku był dzień [...], zaś jego koniec przypadł na dzień [...]. Wniosek do Kancelarii Kolegium został złożony dopiero w dniu [...], tak więc po upływie przypisanego terminu. J. Ł. w dniu [...] złożył na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o zmniejszenie opłaty rocznej za grunt oddany w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], działka nr [...] (obręb [...]) do wysokości [...] zł rocznie. Skargę uzasadnił tym, że z zaproponowaną przez Prezydenta Miasta S. wysokością opłaty rocznej się nie zgadza, bowiem jej wysokość wzrosła o prawie [...] %. Podał, że wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył w dniu [...], ale w wyniku błędu pracownicy wniosek omyłkowo został złożony dzień później. Wskazał, że przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest w przeważającej części na parkowanie samochodów. Na nieruchomości znajduje się budynek biurowy, z przeznaczeniem na pomieszczenia biurowe oraz warsztat samochodowy, na którym dokonywane są naprawy taboru. Nieruchomość przeznaczona jest wyłącznie na jego działalność usługową, co wyklucza jej ewentualną sprzedaż podmiotom zajmującym się budową i sprzedażą lokali mieszkalnych i usługowych. Z tych względów, jego zdaniem, wycena nieruchomości dokonana przez Urząd Miejski nie jest adekwatna do jej przeznaczenia. Skarżący prowadzi działalność gospodarcza od [...] lat. Co roku inwestował w nieruchomość znaczne kwoty, tak aby wyglądała ona ładnie. Obecnie zatrudnia [...] pracowników, co jego zdaniem, oznacza, że nieruchomość będąca przedmiotem skargi ma społeczno-gospodarczy charakter o znaczeniu regionalnym. Terminowo opłaca wszystkie opłaty publiczno-prawne. Stwierdził, że obecnie prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych kształtuje się na poziomie opłacalności. Nadmienił, że tak drastyczne podwyższenie opłaty za wieczyste użytkowanie gruntu niekorzystnie wpłynie na kształtowanie świadczeń płacowych dla pracowników, co może pozbawić go pracowników i w konsekwencji spowodować zaprzestanie świadczenia usług transportowych. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, bowiem uchybienie terminowi do wniesienia wniosku nastąpiło z winy użytkowania wieczystego, który nie złożył prośby o przywrócenie terminu z uprawdopodobnieniem, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Na rozprawie w dniu [...] skarżący podtrzymał skargę i wniósł o zwrot kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącemu określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej "P.p.s.a.", Sąd, badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należało uwzględnić, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych. Przedmiotem skargi jest orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], którym organ ten na podstawie art. 78 ust. 2 w związku z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) stwierdził , że wniosek J. Ł. o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie działki gruntu nr [...] jest nieuzasadniona w wysokości zaproponowanej przez Prezydenta Miasta S. w wypowiedzeniu z dnia [...], został wniesiony do Kolegium z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia. W myśl art. 78 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. J. Ł. wniosek opatrzony datą [...] złożył do Kolegium w dniu [...], co wobec doręczenia skarżącemu wypowiedzenia w dniu [...], nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 78 ust. 2. W myśl art. 79 ust. 7 powołanej wyżej ustawy, na który to przepis powołuje się Kolegium w zaskarżonym orzeczeniu stanowi, że do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach. Istota sprawy uregulowanej w art. 78 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami sprowadza się do usunięcia przed organem administracji publicznej sporu o prawo do świadczenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w zaktualizowanej wysokości. Od orzeczenia kolegium rozstrzygającego spór o wysokość opłaty nie przysługuje środek odwoławczy, natomiast strona może od tego orzeczenia wnieść sprzeciw do sądu powszechnego. Orzeczenie Kolegium, jako kończące postępowanie przed organem administracji publicznej, powinno rodzajowo ze swojej istoty umożliwiać stronie przeniesienie sporu co do opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przed sąd powszechny, jako że sprawa ta ma w istocie charakter cywilnoprawny. W tej sprawie rodzaj wydanego orzeczenia zamyka skarżącemu możliwość wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego, chociaż w istocie sprawa aktualizacji opłaty nie została końcowo rozstrzygnięta. W myśl powołanego wyżej art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do postępowania przed kolegium mają zastosowanie tylko te przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które zostały wymienione rodzajowo w tym przepisie. Jakkolwiek uchybienie terminu do wniesienia odwołania niejako zawiera się w przepisach dotyczących terminu, to jednak orzeczenie wydane przez Kolegium w istocie odnosi się do regulacji wykraczającej poza zakres wskazany w art. 79 ust. 7 (rozdział 10 Kodeksu postępowania administracyjnego: "Odwołania", rozstrzygnięcie kończące postępowanie - art. 134 Kpa.). Kolegium nie powołało w podstawie prawnej orzeczenia przepisu Kpa upoważniającego do wydania orzeczenia o takiej treści i stąd też stwierdzenie jego nieważności byłoby , zdaniem Sądu, zbyt daleko idące. Skoro strona w istocie złożyła wniosek do Kolegium o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości z uchybieniem terminu przewidzianego przepisem art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a jednocześnie nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, co w sprawie jest poza sporem, to złożenie wniosku z uchybieniem terminu uzasadnia, w ocenie Sądu, jego oddalenie. Innego rodzaju orzeczenia w takiej sytuacji ustawa o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje. Wskazuje na to między innymi rodzaj orzeczeń kończących postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty przed kolegium: ustalających nową wysokość opłaty lub oddalających wniosek. Takie rozstrzygnięcie sprawy umożliwia stronie zakończenie, tego w istocie cywilnoprawnego sporu, na etapie administracyjnym i wniesienie w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, sprzeciwu do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Rozstrzygnięcie podjęte przed organem administracji traci wówczas moc, a wniosek o ustalenie że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, zastępuje pozew. Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi- orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.