VII SA/Wa 1902/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1902/08 UZASADNIENIE Główny Inspektor Sanitarny decyzją znak [...] wydaną [...] września 2008 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia po rozpatrzeniu odwołania H. Sp. z o.o. [...] od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] lipca 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że kwestionowaną decyzją Wojewódzki Inspektor Sanitarny wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 5000 zł w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w prezentacji i reklamie suplementu diety pod nazwą R. Organ podał, że produkt pn. R był przedmiotem powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] marca 2005r. Pismem z dnia [...] marca 2005r. organ potwierdził otrzymanie powiadomienia oraz projektu etykiety, a następnie pismem z dnia [...] listopada 2007r. przesłaną przez spółkę informację o zmianie nazwy produktu na R. [...] marca 2008r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] przeprowadził kontrolę w Spółce w związku z otrzymanym zastrzeżeniem dotyczącym reklamy produktu zamieszczonej w tygodniku [...] z dnia [...] lutego 2008r. W ww. reklamie produktu pn. R podano następujące informacje: "zawiera [...] mg kwasów bosweliowych, które wybiórczo blokują enzymy COX-2 i 5-LOX, dzięki czemu łagodzą stany zapalne stawów", "R szybko i skutecznie zmniejsza ból i obrzęki stawów nie podrażniając żołądka", które zdaniem organu jednoznacznie informują konsumenta o właściwościach leczniczych tego produktu oraz zapobieganiu przez ten produkt chorobom. Ponieważ firma H. Sp. z o.o. zgłosiła do Głównego Inspektora Sanitarnego wprowadzenie do obrotu przedmiotowego produktu jako suplementu diety, umieszczenie ww. informacji w prezentacji i reklamie może wprowadzać konsumenta w błąd co do charakterystyki i kwalifikacji produktu. Zdaniem organu przeprowadzona kontrola potwierdziła naruszenie art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Po stwierdzeniu w/w nieprawidłowości Powiatowy inspektor Sanitarny wystąpił do organu wojewódzkiego o nałożenie na spółkę kary pieniężnej zgodnie z przepisami ustawy z 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo ocenił, iż zamieszczona reklama i prezentacja środka spożywczego narusza przepisy art. 46 ust. 1 i 2 w/w ustawy przez przypisywanie mu właściwości zapobiegania chorobom i ich leczenia poprzez umieszczenie w niej sformułowania, że produkt R łagodzi stany zapalne stawów i zmniejsza ból stawów, oraz art. 16 Rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 sierpnia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Oceniając treść prezentacji produktu organ podkreślił, że sformułowania mówiące o właściwościach takich jak "zawiera [...] mg kwasów bosweliowych, które wybiórczo blokują enzymy COX-2 i 5 LOX, dzięki czemu łagodzą stany zapalne stawów", "R szybko i skutecznie zmniejsza ból i obrzęki stawów nie podrażniając żołądka" odnoszą się wprost do właściwości leczenia lub zapobiegania chorobom u ludzi. W związku z tym zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie nałożył na spółkę karę pieniężną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z 25 sierpnia 2006r., miarkując jej wysokość przy uwzględnieniu szkodliwości czynu i stopnia zawinienia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka z o.o. H [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1, art. 46 ustawy z 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 2 pkt 32 ustawy z 6 września 2001r. Prawo farmaceutyczne, oraz art. 7, 8, 107 i 138 kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z 4 września 2008r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] wydaną [...] lipca 2008r. wymierzającą skarżącej spółce karę pieniężną w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w prezentacji i reklamie suplementu diety pod nazwą R. Skarga jest niezasadna i dlatego została oddalona. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia za suplement diety uważa się środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach. Art. 46. ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wskazuje, że nie można przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości. Natomiast z treści ust. 2 tego artykułu wynika, że przepis ust. 1 stosuje się również do reklamy oraz do prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia w jakim są prezentowane. Z treści w/wskazanych przepisów wynika więc wprost, że produkty spożywcze nie posiadają właściwości przypisanych produktom leczniczym tj. właściwości zapobiegania lub leczenia chorób ani też działania mającego na celu przywrócenie, poprawienie lub modyfikacjię fizjologicznych funkcji organizmu. A więc reklama suplementu diety nie może zawierać informacji o jego właściwościach leczniczych lub odwoływać się do takich właściwości, winna natomiast podawać konsumentom rzetelną informację zawierającą niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia towaru, mając na uwadze również to, że suplementy diety są przeznaczone dla osób zdrowych. Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, zdaniem składu orzekającego organ prawidłowo uznał, że sformułowania w przedmiotowej reklamie suplementu diety odnoszące się do określonych objawów chorobowych takich jak obrzęki stawów, ból, stany zapalne mają sugerować, że produkt ten ma właściwości lecznicze, a więc odwołują się do właściwości które spełniają produkty lecznicze. Użyte w prezentacji w/w zwroty z perspektywy przeciętnego adresata reklamy nie posiadającego wiedzy medycznej stanowić mogą obietnicę skuteczności, sugerując, że wyniki stosowania suplementu diety są gwarantowane, że spowodują ustąpienie objawów chorobowych (obrzęków stawów, stanów zapalnych, bólu), a ponieważ proces leczenia ma na celu m. in. zlikwidowanie objawów chorobowych, przez to sugerują właściwości lecznicze suplementu diety pn. R. Prezentacja suplementu diety jest szczególnego rodzaju działalnością marketingową i może odbywać się jedynie na zasadach określonych w art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Orzeczona wobec skarżącej spółki kara pieniężna ma swoją podstawę w art. 103 w/w ustawy. Punkt 7 ust. 1 tego artykułu wskazuje, że kara ta może być wymierzona do wysokości trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedni, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem Sądu organ przy ustaleniu wysokości nałożonej kary nie przekroczył granic uznania administracyjnego biorąc pod uwagę z jednej strony fakt iż reklama miała charakter jednorazowy z drugiej zaś, profesjonalny charakter prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej i związane z tym naruszenie zaufania konsumentów do profesjonalisty i wymierzona kara ma raczej charakter edukacyjny a nie represyjny, przy zastosowaniu odpowiedniego stopnia jej odczuwalności Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.