I SA/Sz 638/08

WyrokWSA w Szczecinie2009-03-19

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Kazimierz Maczewski, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminowi do złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do podmiotu skupującego lub jednostki przetwórczej, przy jednoczesnym faktycznym wykonaniu umowy kontraktacyjnej, może skutkować odmową przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożeniem sankcji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchybienie terminowi do złożenia deklaracji o ilości roślin energetycznych zebranych i dostarczonych do podmiotu skupującego lub jednostki przetwórczej nie jest terminem prawa materialnego ani czynnością procesową, a zatem nie może stanowić podstawy do pozbawienia strony prawa do płatności. W związku z tym, organy błędnie zinterpretowały przepisy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania tych płatności i nałożył sankcję, wskazując na 100% różnicę między zadeklarowaną a stwierdzoną w kontroli powierzchnią upraw. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, argumentując, że uchybienie terminowi do złożenia deklaracji było spowodowane klęską żywiołową i nie powinno skutkować utratą płatności ani nałożeniem sankcji, powołując się na art. 21 rozporządzenia WE nr 796/2004.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożenia sankcji, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu w uchylonej części i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi F. P. Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy odmowę przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożenia sankcji oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu P. i miasta S. z siedzibą w S. z dnia [...] nr [...] w części odmawiającej przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożenia sankcji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w uchylonej części, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 11 maja 2007 roku do Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w S. wpłynął wniosek "F" Spółki z o.o. o przyznanie płatności na rok 2007. We wniosku w części VII dotyczącej oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych Wnioskodawca do jednolitej płatności obszarowej (JPO) zadeklarował działki rolne oznaczone jako "A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M" o łącznej powierzchni 549,56 ha, do jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych (UPO) zostały zakwalifikowane działki rolne A, B, C, D, E, F, G5 J, K, L, M" o łącznej powierzchni 517,07 ha. Dodatkowo na działkach "C, D, E, F, G, J, L" o powierzchni 264,65 ha, wnioskodawca ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych oraz płatności do upraw roślin energetycznych, których obszar jest objęty uprawą jednej rośliny energetycznej (RE, UPO). Wnioskodawca załączył do w/w wniosku kopie umów w zakresie uprawy, dostawy i odbioru rzepaku ozimego OO do zbioru w roku 2007, Rozp. WE nr 1973/04 i żyta ozimego zawarte pomiędzy skupującym “A" a producentem "F" Sp. z o.o. W dniu 20 listopada 2007 roku Spółka dostarczyła do Biura Powiatu [...] i Miasta S. dwie deklaracje o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego. Jedna z deklaracji zawierała informacje dotyczące zebranej i dostarczonej ilości rzepaku, druga zaś zebranego i dostarczonego do "R" z siedzibą w S. żyta. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 3, art. 19 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) oraz art. 51 ust 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) oraz art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 04 2004 r. str. 18 ze zm.), art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) przyznał "F" Sp. z o. o. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości [...], w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] oraz odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i orzekł o nałożeniu sankcji w wysokości [...], podlegającej potrąceniu z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że kwoty jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych zostały przyznane stronie zgodnie z jej wnioskiem. Uzasadniając odmowę przyznania płatności energetycznych oraz nałożenia na stronę sankcji, organ I instancji wskazał na różnicę między zadeklarowaną powierzchnią działek rolnych we wniosku na 2007 rok (264,65 ha), a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej (0,00 ha). Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej stanowiła więcej niż 50 %. W tej sytuacji, zgodnie z art. 51 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, należało, jak wskazał organ, odmówić przyznania płatności i nałożyć wieloletnią sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną. "F" Spółka z o.o. złożyła w dniu 11 czerwca 2008 r. odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosząc o wypłacenie płatności do upraw roślin energetycznych zgodnie z art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 oraz cofniecie nałożonej na Spółkę sankcji. Przywołując treść w/w przepisu prawa, zgodnie z którym "poza przypadkami siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72, złożenie wniosku pomocowego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem po wyznaczonym terminie będzie prowadziło do zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby wniosek został złożony w terminie. Powyższy akapit ma również zastosowanie w odniesieniu do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy dostarczyć właściwym władzom zgodnie z art. 12 i 13 jeśli takie dokumenty, umowy oraz oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do otrzymania rozpatrywanej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłaconej w ramach rozpatrywanej pomocy", odwołująca się Spółka dodała, że w/w rozporządzenie nie przewiduje możliwości zastosowania sankcji na podmiot, który całkowicie wywiązał się z umowy, a jedynym jego uchybieniem było dostarczenie dokumentów kilka dni po terminie. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 7 ust. 2, art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 19 ust 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.,), w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 roku o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.. U., z 2008 r., Nr 44 poz. 262), § 2 ust. 3 pkt b) i c) Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 roku w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. z 2007 i. Nr 139 poz. 979), art. 13 ust. 6 i art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. L 141 z 30,04,2004 r. str. 18), art. 27 ust, 2 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i W a tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. L 345 z 20.11.2004 r. str. 1), orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przywołał akty prawne, regulujące zasady przyznawania płatności do upraw roślin energetycznych i wyjaśnił, że w § 2 pkt 3 lit. "b" rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, został zakreślony termin na złożenie deklaracji o ilości roślin energetycznych zebranych. W przypadku dostarczenia roślin do podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej w okresie od 15 marca do 15 sierpnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (w tym terminie producent dostarczył rzepak), termin na złożenie deklaracji wyznaczono do 15 września roku, w którym został złożony wniosek. Z kolei w przypadku dostarczenia roślin do podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej w okresie od 16 sierpnia do 10 listopada tego roku (w tym terminie producent dostarczył żyto), termin na złożenie deklaracji wyznaczono do 15 listopada roku. Wskazując, że producent dostarczył do Biura Powiatu [...] deklarację o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego dopiero w dniu 20 listopada 2007 roku, organ odwoławczy wyjaśnił, że powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej do w/w płatności wyniosła 0,00 ha. Procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez "F" Sp. z o o. (264,65 ha), a powierzchnią stwierdzoną (0,00 ha) wyniosła 100% i dlatego zastosowano w sprawie przepis art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar ustalony (zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia) o więcej niż 30%, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zostanie cofnięta na dany rok kalendarzowy. Jeżeli różnica ta przekracza 50% rolnikowi odmawia się przyznania płatności i nakłada się sankcje wieloletnie w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Dalej organ odwoławczy przedstawił sposób i wartości przyjęte do obliczenia wysokości sankcji. Odnosząc się do przywołanego w odwołaniu przepisu art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który zdaniem producenta powinien znaleźć zastosowanie w sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że wskazany przepis prawa odnosi się do składania wniosków pomocowych (w tym przypadku - wniosku o przyznanie płatności na uprawę roślin energetycznych) po wyznaczonym terminie. Wnioskiem pomocowym nie jest, jak wskazał organ odwoławczy, deklaracja o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego/zatwierdzonej jednostki przetwórczej, nie jest ona również dokumentem mającym wpływ na kwalifikowalność do otrzymywania rozpatrywanej pomocy. Zgodnie z art. 13 ust. 6 takim dokumentem jest kopia umowy zawartej przez wnioskodawcę z podmiotem skupującym lub pierwszą jednostką przetwórczą. Dalej organ drugiej instancji, przywołując brzmienie przepisu art. 27 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1973/2004, zgodnie z którym wnioskodawcy lub odbiorcy lub pierwsi przetwórcy deklarują właściwym organom dostawę surowców, przedkładając pisemne oświadczenie podpisane przez odbiorcę lub pierwszego przetwórcę oraz przez wnioskodawcę, które to oświadczenie zawiera co najmniej następujące informacje: a) datę dostawy; b) wielkości dostaw każdego z gatunków, wskazał, że termin składania przedmiotowych deklaracji w ARiMR określony został przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 roku i jest on terminem materialnym, niepodlegającym przywróceniu, a jego uchybienie wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym, wobec czego stosunek materialnoprawny nie może zostać nawiązany. Organ odwoławczy zaznaczył jeszcze w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że wnioskodawca składając wniosek dnia 11 maja 2007 roku w sekcji VIII wniosku (OŚWIADCZENIA i ZOBĄWIĄZANIA) podpisał oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. "F" Spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu, skarżąca Spółka podniosła, że uchybienie terminu do złożenia deklaracji zostało spowodowane opadami deszczu, które zostały uznane przez wojewodę za klęskę w rejonie [...]. Podkreślając przy tym, że podpisane kontrakty na produkcję roślin energetycznych zostały w całości wykonane, skarżąca Spółka uznała za niezgodnie z prawdą stwierdzenie organu, że podczas kontroli administracyjnej Spółka wykazała stan 0,00 ha, w sytuacji gdy Spółka obsiała, zebrała i odstawiła rzepak i żyto z 264,65 ha gruntów. Zdaniem skarżącej Spółki uchybienie wskazanym terminom złożenia deklaracji mogłoby jedynie skutkować pomniejszeniem lub utratą prawa do płatności energetycznych; a nałożenie sankcji z tego powodu uznano, w świetle przywołanego w skardze art. 21 ust. 1 rozporządzenia WE nr 796/2004, za niedopuszczalne. Skarżąca Spółka przedstawiła podnoszone już w odwołaniu stanowisko związane z regulacją art. 21 ust. 1 w/w rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie uzupełniającym skargę, pełnomocnik skarżącej Spółki, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, powtórzył argumentację skargi wskazując na konieczność zastosowania regulacji przewidzianej w art. 21 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającej szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników oraz zarzucając nieuzasadnione zastosowanie art.51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WrE) nr 796/2004. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262) do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w art. 1, tj. ustawie z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666), wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz o opłacie skarbowej weszła w życie z dniem 15 marca 2008r.(art. 13). W niniejszej sprawie w związku z powyższym do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, należy stosować ustawę z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U Nr 35, poz. 217 i Nr 99, poz. 666) oraz wydane na podstawie art. 17 ust. 4 pkt 3 ustawy - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. Nr 139, poz. 979), które weszło w życie z dniem 2 sierpnia 2007r. (§ 10), czyli już po złożeniu wniosku pomocowego przez Spółkę ( tj. 11 maja 2007r.). Zaznaczyć należy, iż organ I instancji orzekał w dniu 26 maja 2008r., zaś organ II instancji w dniu 8 września 2008r. Stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, w brzmieniu na dzień 14 marca 2008r., rolnikowi, który spełnia warunki określone w rozdziale 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, przysługuje płatność do upraw roślin energetycznych, z tym że: 1) umowa, o której mowa w art. 26 rozporządzenia nr 1973/2004, powinna być zawarta z podmiotem skupującym albo pierwszą jednostką przetwórczą, które zostały zatwierdzone w rozumieniu tego rozporządzenia; 2) płatność przysługuje również w przypadkach, o których mowa w art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 1973/2004; 3) ilość roślin energetycznych, którą wnioskodawca: a) dostarczył do zatwierdzonych podmiotów, o których mowa w pkt 1, lub b) wykorzystał lub przetworzył na cele energetyczne w gospodarstwie - jest równa co najmniej plonowi reprezentatywnemu. Stosownie do art. 17 ust. 4 pkt 3 w/w ustawy, Minister właściwy do spraw rolnictwa oraz minister właściwy do spraw rynków rolnych określą, w drodze rozporządzenia terminy dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, w tym składania dokumentów i przedstawiania informacji, w zakresie określonym dla państwa członkowskiego w rozporządzeniu nr 1973/2004, mając na względzie terminy wypłaty płatności do upraw roślin energetycznych oraz uwzględniając umożliwienie przeprowadzenia kontroli danych zawartych we wnioskach o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych oraz kontroli przetwarzania roślin energetycznych. W dniu 23 lipca 2007r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem określił terminy dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności. W § 2 pkt 3 w/w rozporządzenia wprowadzono regulację, zgodnie z którą deklarację o ilości roślin energetycznych zebranych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej, składa się m.in. w następujących terminach: b) do dnia 15 września roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej - w przypadku roślin energetycznych dostarczonych do podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej w okresie od dnia 15 marca do dnia 15 sierpnia tego roku, c) do dnia 15 listopada roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej - w przypadku roślin energetycznych dostarczonych do podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej w okresie od dnia 16 sierpnia do dnia 10 listopada tego roku. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania odłogowanych gruntów do produkcji surowców ( Dz.U.UE.L.04.345.1), w art.1 ust. 1 lit. e określa, iż szczegółowe zasady realizacji planów pomocy zapewnionych w tytule IV rozdziale 5 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dotyczą pomocy na rośliny energetyczne. Rozdział 8 rozporządzania Komisji (WE) nr 1973/2004 dotyczy dopłat do roślin energetycznych, gdzie w sekcji 3, artykuł 25 stanowi, że produkcja surowców, przeznaczonych do wykorzystywania w produkcji produktów energetycznych (art. 24) jest przedmiotem umowy, zgodnie z art. 90 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (tj. określającymi warunki kwalifikacji powierzchni do przyznania pomocy), której kopię zawartej z odbiorcami lub pierwszymi przetwórcami (lub oświadczenie) na poparcie pojedynczego wniosku do dnia określonego w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 (tj. 15 maja danego roku), wnioskodawca przedstawia właściwym organom. Umowa taka musi zawierać : a/ nazwiska i adres strony umowy; b/ okres obowiązywania umowy; c/ gatunki wszystkich przedmiotowych surowców i areał obsadzony każdym gatunkiem; d/ wszystkie warunki mające zastosowanie do dostaw przewidzianych ilości surowców; e/ zobowiązanie rolnika do przestrzegania swoich obowiązków zgodnie z art. 27 ust.1; f/ zobowiązanie odbiorców lub pierwszych przetwórców do wykorzystania surowców zgodnie z niniejszym rozdziałem. Zgodnie z art. 26 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004, państwa członkowskie co roku i w odpowiednim czasie ustanawiają przy zastosowaniu odpowiednich procedur plony reprezentatywne, które muszą być osiągnięte dla każdego gatunku surowców i informują o nich zainteresowanych wnioskodawców. Na mocy art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004, wnioskodawcy dostarczają odbiorcy lub pierwszemu przetwórcy: a) surowiec w ilości co najmniej równej plonom reprezentatywnym; b) całkowitą ilość surowca pochodzącego z upraw, w stosunku do których państwa członkowskie podjęły decyzję o zastosowaniu możliwości przewidzianej w art. 26 ust. 2. Państwa członkowskie ustanawiają odpowiednie środki kontroli w celu zapewnienia przestrzegania obowiązku dostarczania całkowitej ilości surowca przewidzianego w ust. 1 lit.b). Wnioskodawcy lub odbiorcy lub pierwsi przetwórcy deklarują właściwym organom dostawę surowców, przedkładając pisemne oświadczenie podpisane przez odbiorcę lub pierwszego przetwórcę oraz przez wnioskodawcę. Oświadczenie zawiera co najmniej następujące informacje: a) datę dostawy; b) wielkości dostaw każdego z gatunków ( art. 27 ust.2). Art. 28 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004 reguluje sposób postępowania rolnika w sytuacji wystąpienia okoliczności wyjątkowych lub zdarzenia siły wyższej, gdy nie jest on w stanie dostarczyć wszystkich lub części surowców określonych w umowie kontraktacyjnej. Stosownie do art. 29 ust.1 tego rozporządzenia, bez uszczerbku dla sankcji przewidzianych w art. 51 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 ( tj. w sytuacji zmniejszenia płatności i wykluczenia od płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej przez rolnika ) i art. 30 niniejszego rozporządzenia (tj. sankcje w przypadku fałszywej deklaracji dostaw), wypłacenie kwoty pomocy dokonywane jest po spełnieniu następujących warunków: a) właściwemu organowi przedłożono kopię umowy zgodnie z art. 25; b) złożone zostało zabezpieczenie przewidziane w art. 31, z wyjątkiem sytuacji, w której stosuje się art. 37; c) oświadczenie przewidziane w art. 27 ust. 2 zostało przedłożone właściwemu organowi; d) właściwy organ sprawdził, że w odniesieniu do każdego wniosku spełniono warunki ustalone w art. 25 i 27, W związku z tym, w przypadku dotrzymania przez rolnika warunków wynikających, z tegoż przepisu i nie naruszeniu przez niego art. 51 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 oraz art. 30 rozporządzenia Komisji (WE)nr 1973/2004, spełnia on przesłanki do przyznania mu pomocy do roślin energetycznych. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący naruszył powyższe przepisy. Skarżący dołączył do wniosku pomocowego umowy kontraktacyjne rzepaku ozimego i żyta oraz złożył deklarację o ilości zebranych i dostarczonych roślin do zatwierdzonego podmiotu skupującego. Sąd uznał, że żaden z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, czy to ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, czy też rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007r. nie przewidują utraty prawa do płatności do upraw roślin energetycznych z powodu uchybienia terminowi do złożenia deklaracji w terminie określonym rozporządzeniem krajowym. Powyższy wniosek jest uzasadniony również tym, że terminy do złożenia stosownych deklaracji przez rolnika (wnioskodawcę) stosownie do delegacji zostały, jak wynika to z delegacji ustawowej (a mającej potwierdzenie w rozporządzeniu Komisji( WE) nr 1973/2004) ustalone dla przeprowadzenia kontroli danych zawartych w tych wnioskach i kontroli ich przetwarzania. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, przepis art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.04.141.18), nie znajduje w sprawie zastosowania. Zgodnie z jego brzmieniem ( stan prawny na dzień 20 sierpnia 2007 r.) poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72, złożenie wniosku pomocowego zgodnie z rozporządzeniem po wyznaczonym terminie będzie prowadziło do zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. Z zastrzeżeniem określonych działań, które mają być podjęte przez Państwo Członkowskie w odniesieniu do potrzeby złożenia dokumentów pomocniczych w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia wyznaczenia terminu oraz przeprowadzenia kontroli, pierwszy akapit ma również zastosowanie w odniesieniu do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy dostarczyć właściwym władzom zgodnie z art. 12 i 13 jeśli takie dokumenty, umowy oraz oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do otrzymania rozpatrywanej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach rozpatrywanej pomocy. Jeśli opóźnienie będzie wynosiło ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek nie zostanie przyjęty. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy wskazany przepis prawa odnosi się do składania wniosków pomocowych (w tym przypadku - wniosku o przyznanie płatności na uprawę roślin energetycznych) po wyznaczonym terminie. Wnioskiem pomocowym nie jest deklaracja o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego/zatwierdzonej jednostki przetwórczej, nie jest ona również dokumentem mającym wpływ na kwalifikowalność do otrzymywania rozpatrywanej pomocy. Zdaniem Sądu istotną dla prowadzonych rozważań jest kwestia znaczenia, jakie w realizacji omawianego prawa ma deklaracja o ilości roślin energetycznych zebranych i dostarczonych do pierwszej jednostki przetwórczej, czy podmiotu skupującego. Zgodnie z § 2 w/w rozporządzenia Ministra, rolnicy obowiązani są składać w organie deklaracje o ilości roślin energetycznych zebranych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia roku w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności energetycznej (...) w określonych terminach w zależności od daty dostarczenia do podmiotu skupiającego lub jednostki przetwórczej (co odpowiada treści art. 27 rozporządzenia Komisji nr 1973/2004). Deklaracja zatem, to nic innego jak zestawienie ilości zebranych i dostarczonych roślin. Nawet jeśli przyjąć, że złożenie deklaracji jest warunkiem materialnoprawnym uzyskania płatności, która nigdy nie następuje z urzędu, to z jej istoty wynika, że nie może ona podlegać innemu reżimowi prawnemu niż stan faktyczny, który opisuje. Innymi słowy - deklaracja stanowi opis zdarzeń, które zaistniały w określonym przedziale czasowym, ocenianym z punktu widzenia przepisów w sprawie płatności w tym przedziale czasowym obowiązujących, a który w efekcie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku wypłaty płatności lub zrealizowania przez wnioskodawcę swego uprawnienia do uzyskania od organu płatności. Zarówno istnienie tego obowiązku, jak i powstanie uprawnienia ocenia się w oparciu o stan prawny istniejący w przedziale czasowym, z którym są związane. Wskazać należy, że ocena z jakim terminem mamy do czynienia nie zawsze jest łatwa. Dokonując jej należy brać pod uwagę nie tylko sformułowanie właściwego przepisu, jego umieszczenie (w ustawie normującej prawo materialne, czy w ustawie procesowej), ile skutek jaki wiąże się z upływem terminu. Jeżeli polega on na wygaśnięciu prawa podmiotowego lub niemożności jego realizacji, termin ma charakter prawnomaterialny, jeżeli natomiast zakreśla granice czasowe dla dokonania określonej czynności w postępowaniu - jest terminem prawa procesowego. Przy czym pod pojęciem "termin procesowy" należy rozumieć tak termin do dokonania czynności procesowej (np. wniesienie odwołania) jak i termin określający datę dokonania czynności (np. termin rozprawy, termin wydania decyzji), przywrócenie terminu zaś dotyczy terminu procesowego ale co istotne do dokonania czynności procesowej, uchybienie zaś terminowi do dokonania tej czynności procesowej rodzi dla strony negatywne skutki procesowe. Uznając w tych warunkach, że uchybienie terminowi do złożenia deklaracji o ilości roślin energetycznych zebranych i dostarczonych do pierwszej jednostki przetwórczej czy podmiotu skupującego, nie rodzi skutku utraty prawa do płatności (nie jest terminem prawa materialnego) i nie jest czynnością procesową (uchybienie nie rodzi skutków procesowych), stwierdzić należy, że organ dokonując nieprawidłowej interpretacji naruszył § 2 ust. 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem przepis ten nie może stanowić podstawy do pozbawienia strony stosownych płatności. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni dokonaną interpretację powołanego § 2 ust. 3 b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. Wobec powyższego, uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., orzec jak w sentencji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło