II SA/Gd 811/08
WyrokWSA w Gdańsku2009-03-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, wydana z urzędu w celu realizacji celu publicznego (budowa drogi publicznej), może zostać wydana, gdy nieruchomość jest obciążona użytkowaniem wieczystym i stanowi część rodzinnego ogrodu działkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, wydana z urzędu w celu realizacji celu publicznego, jakim jest budowa drogi publicznej zgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest zgodna z prawem, nawet jeśli nieruchomość jest obciążona użytkowaniem wieczystym. Podział nieruchomości nie jest równoznaczny z likwidacją rodzinnego ogrodu działkowego i nie wyłącza stosowania przepisów o podziale nieruchomości, a ewentualne kwestie związane z likwidacją ogrodu mogą być rozpatrywane w dalszych postępowaniach.Stan faktyczny
Skarżący A. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości. Podział miał na celu wydzielenie działki pod drogę publiczną, zgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, twierdząc, że podział stanowi likwidację części ogrodu i powinien być przeprowadzony w trybie wywłaszczenia. Podnosił również, że podział z urzędu nieruchomości w użytkowaniu wieczystym jest niedopuszczalny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 września 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę.
A. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 10 września 2008 r. Zaskarżona decyzja, jak wynika z akt i twierdzeń stron, została wydana w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z 21 kwietnia 2008 r. Prezydent Miasta, działając z urzędu i powołując się na art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zatwierdził projekt podziału nieruchomości – działki nr [[...]], wydzielając z niej działkę nr [[...]] pod budowę drogi publicznej oraz działki nr [[...]] i nr [[...]].
Z uzasadnienia decyzji wynika, że podziału dokonano w celu wydzielenia działki pod drogę publiczną oraz że przebieg tej drogi został wyznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miasta z 23 czerwca 2004 r. nr [[...]], w szczególności wydzielona działka nr [[...]] stanowi fragment pasa drogowego ulicy zbiorczej w strefie 01 KD-Z 1/2, (2/2).
Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z 21 kwietnia 2008 r. wniósł skarżący A. – użytkownik wieczysty nieruchomości podlegającej podziałowi. W odwołaniu zarzucił naruszenie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że nie można było dokonać podziału skoro nieruchomość jest w jego użytkowaniu wieczystym. Zarzucił też, że nie uwzględniono interesu prawnego skarżącego oraz pominięto go w postępowaniu. W końcu twierdził, że budowa drogi utrudni korzystanie z ogrodu działkowego oraz że powinny być uwzględnione przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, w szczególności art. 17, który przewiduje, że likwidacja ogrodu działkowego wymaga zgody A.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z 10 września 2008 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie podziału nieruchomości zostało wszczęte z urzędu i dokonany podział ma na celu wydzielenie z nieruchomości, której użytkownikiem wieczystym jest skarżący, działki przeznaczonej w uchwale Rady Miasta z 23 czerwca 2004 r. nr [[...]] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na rozbudowę układu drogowego, to jest ulicy N. Wskazano, że powołany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego definiuje wspomnianą ulicę jako zbiorczą, oznaczoną symbolem "Z". Następnie stwierdzono, że symbol ten wprowadzony został przez rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie i dokonując wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy mieć na uwadze, że rozporządzenie to dotyczy dróg publicznych, a zatem odwołanie się w planie do tego symbolu oznacza, że w planie mowa jest o drogach publicznych. To mając na uwadze wskazano, że spełniono przesłankę art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pozwalającą na podział nieruchomości z urzędu, mianowicie niezbędność podziału do realizacji celu publicznego, jakim jest budowa drogi publicznej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania SKO wskazało, że ani ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych, ani powołane rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie nie wprowadzają parametrów dotyczących rodzinnych ogrodów działkowych, które musiałyby być uwzględnione na etapie podziału nieruchomości. Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 17 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, to uznano, że do rozpoznania roszczeń wynikających z tego przepisu właściwy jest sąd powszechny.
W skardze A., wnosząc o uchylenie decyzji SKO z 10 września 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z 21 kwietnia 2008 r., a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucił naruszenie art. 17 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, poprzez niezastosowanie tego przepisu.
Uzasadniając skargę wskazano, że wydzielona z działki nr [[...]], na której urządzono Rodzinny Ogród Działkowy, działka nr [..], będzie ten Ogród dzieliła na dwie części. Tym samym, jak wskazano, nastąpi likwidacja części Rodzinnego Ogrodu Działkowego. Zatem, zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja nie sprowadza się do podziału nieruchomości, a do likwidacji części rodzinnego ogrodu działkowego. Dalej skarżący wskazał, że stosownie do art. 22 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych przepisy o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego stosuje się także do likwidacji części takiego ogrodu. To doprowadziło skarżącego do powołania się na art. 17 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Wykładając ten przepis skarżący uznał, że jest to przepis szczególny wobec art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz że wynika z niego, iż nie można było stosować przepisów o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, lecz przepisy o wywłaszczeniu nieruchomości.
Skarżący podnosił też, że niedopuszczalne było dokonanie podziału z urzędu nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, że decyzja o podziale jest niewykonalna, gdyż aby ją wykonać należy zlikwidować część rodzinnego ogrodu działkowego oraz że Gmina Miasta powinna zapewnić odpowiednią nieruchomość zamienną, założyć nowy rodzinny ogród działkowy i dokonać wypłat stosowanie do art. 20 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
W konsekwencji skarżący wywiódł, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, mianowicie art. 17 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, który nakazuje stosować tryb wywłaszczenia nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wywodząc nadto, że podział nieruchomości nie jest równoznaczny z likwidacją rodzinnego ogrodu działkowego, wniesiono o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Podstawowym zagadnieniem przesądzającym o zgodności z prawem decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości (decyzji o podziale nieruchomości) jest zgodność podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stosownie bowiem do art. 93 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 261 z 2004 r., poz. 2603 ze m.) podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Gminy uchwałą z 23 czerwca 2004 r. i opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa nr [[...]]. Plan ten dotyczy wyłącznie przeznaczenia oznaczonego w nim terenu na ulicę zbiorczą, czyli niewątpliwie drogę publiczną. Przebieg tej drogi został też zaznaczony w części graficznej planu i porównując tą część planu z graficznym załącznikiem do decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości Prezydenta Miasta z 21 kwietnia 2008 r. nie ulega wątpliwości, że wydzielona z działki nr [[...]] działka nr [[...]] pokrywa się z częścią wyznaczonej w planie drogi.
Fakt, że celem podziału nieruchomości jest wyznaczenie terenu na budowę drogi publicznej przesądza też o tym, że decyzja o zatwierdzeniu tego projektu podziału mogła być wydana z urzędu i niezależnie od tego, że nieruchomość ulegająca podziałowi jest oddana w użytkowanie wieczyste. Według art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać z urzędu w dwóch przypadkach. Po pierwsze, gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych (punkt pierwszy art. 97 ust. 3), po drugie, gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (punkt drugi art. 97 ust. 3). Zatem, mimo że nieruchomość, będąca przedmiotem podziału, jest w użytkowaniu wieczystym skarżącego, to jej podział mógł być dokonany z urzędu w oparciu o art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Dokonaniu podziału nieruchomości skarżącego nie stał na przeszkodzie przepis art. 17 ust. 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. nr 169, poz. 1419 ze z.). Przede wszystkim przepisu tego nie można interpretować, tak jak przyjmuje to skarżący, mianowicie że wyłącza on stosowanie przepisów o podziale nieruchomości, przenosząc niejako sprawę od razu do postępowania w sprawie wywłaszczenia. Podział nieruchomości poprzedza wywłaszczenie, jeżeli wywłaszczeniem jest objęta niewydzielona geodezyjnie część nieruchomości. Taka kolejność rzeczy wynika m.in. z art. 116 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym stanowi się, że do wniosku o wywłaszczenie należy dołączyć m.in. decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, jeżeli wniosek o wywłaszczenie dotyczy tylko części nieruchomości.
Ponadto wbrew temu, co twierdzi skarżący decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości nie jest równoznaczna z likwidacją rodzinnego ogrodu działkowego. Decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości wydana z urzędu nie wywiera żadnych skutków w zakresie prawa własności nieruchomości, których dotyczy oraz w zakresie władania tymi nieruchomościami. Nie powoduje więc likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, gdyż może on funkcjonować mimo wydania tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie kwestia likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego i związanego z tym stosowania przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych może wystąpić w przyszłości, gdy w oparciu o zaskarżoną decyzję właściwe organy podejmą dalsze działania, które są konieczne w celu realizacji zamierzonej inwestycji.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tego powodu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił ją.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło