I SA/Gl 151/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. O. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 713/07 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania; Wyrokiem z dnia 7 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono stronie skarżącej w dniu 22 sierpnia 2008 r. W dniu 19 września 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga kasacyjna strony skarżącej od wspomnianego na wstępie wyroku. Wniesiony środek odwoławczy podlegał wpisowi stałemu, który w stosownym terminie nie został w tej sprawie uiszczony przez pełnomocnika będącego adwokatem. Z tej przyczyny, postanowieniem z dnia 20 października 2008 r., wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna została odrzucona przez sąd administracyjny I instancji. Podstawą prawną tego orzeczenia stał się art. 220 § 3 i art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosowny odpis tego orzeczenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 listopada 2008 r. W dalszej kolejności, wskutek wniesienia przez stronę środka odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r. oddalił zażalenie R. O. na orzeczenie sądu I instancji z dnia 20 października 2008 r. W tym stanie rzeczy wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 lipca 2008 r. stał się prawomocny w dniu 23 września 2008 r., co znalazło wyraz w postanowieniu tego Sądu z dnia 19 stycznia 2009 r. Pismem procesowym z dnia 2 lutego 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego wniósł do sądu I instancji skargę o wznowienie postępowania. W ramach podstawy prawnej pisma wskazano na art. 271 pkt 1 P.p.s.a. W pierwszych zdaniach skargi pełnomocnik bezspornie wskazał, że jego intencją jest wznowienie postępowania sądowego z uwagi na naruszenie przepisu art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a., którego sąd administracyjny I instancji miał naruszyć w ramach postanowienia z dnia 20 października 2008 r., odrzucającego skargę kasacyjną od wyroku z dnia 7 lipca 2008 r. W omawianej skardze pełnomocnik sformułował wniosek o uchylenie rzeczonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Reżim prawny ustawy Prawo o postępowaniu sądami administracyjnym dopuszcza możliwość obalenia prawomocnego orzeczenia sądu, jeżeli zapadło ono z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących zasad prawa i jest rażąco sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Takim szczególnym trybem jest instytucja wznowienia postępowania, która jest dopuszczalna jedynie w ściśle sprecyzowanych w ustawie przypadkach. Należy podkreślić, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają wyłącznie te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w danym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Co do zasady warunkiem możliwości rozpatrywania zasadności skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest wniesienie jej w terminie i oparcie na ustawowej podstawie wznowienia, co wynika wprost z art. 280 § 1 P.p.s.a. Brak jednej z tych przesłanek powoduje, że rozpatrywanie skargi pod względem merytorycznym jest niemożliwe i skutkuje odrzuceniem skargi. Podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego zostały wymienione w przepisach art. 271- 274 P.p.s.a. i można podzielić je na trzy grupy: przyczyny nieważności (art. 271), orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą (art. 272) oraz właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273). Formalnoprawne podstawy wznowienia postępowania sądowego, wziąwszy pod uwagę zakres przedmiotowy rozpoznanej skargi, pozostają jednak poza przedmiotem badań w ramach niniejszego posiedzenia. Należy wszak podkreślić, że poczynienie w pierwszej kolejności ustaleń co do dopuszczalności sformułowanej przez stronę skarżącą skargi o wznowienie postępowania może przesądzić niejako o tym, iż skarga ta nie będzie mogła skutecznie zainicjować postępowania. Istota niniejszego postanowienia sprowadza się bowiem do ustalenia, czy dopuszczalnym jest wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem odrzucającym skargę kasacyjną. Zasadnym jest zatem przywołanie w tym miejscu art. 270 P.p.s.a. in extenso. "W przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem." Przepis ten ustanawia zasadę, zgodnie z którą wznowienie postępowania możliwe jest tylko w wypadku zakończenia postępowania prawomocnym orzeczeniem. Stanowisko sądów administracyjnych, mające odzwierciedlenie w powszechnej, w stabilny sposób ukształtowanej praktyce orzeczniczej (postanowienie NSA z 14 lutego 1997 r., sygn. akt I SA 1468/96, ONSA Nr 2, poz. 101; postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2005 r., sygn. akt 1051/05), jak i ugruntowane stanowisko doktryny prawa administracyjnego (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, komentarz do art. 270 P.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005; patrz także: J.P.Tarno, komentarz do art. 270 P.p.s.a., [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006) stwierdza, iż pojęcie "orzeczenia" wskazane w art. 270 P.p.s.a. należy odnieść do prawomocnych wyroków (orzeczeń merytorycznych) i postanowień w inny sposób kończących postępowanie sądowoadminsitracyjne (np. postanowienie o umorzeniu postępowania). Z tych względów poza zakresem uregulowania pozostają postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 194 P.p.s.a.), jak i niekończące postępowania, mające charakter procesowy (por. K. Dubaj, Glosa do postanowienia NSA z dnia 22 czerwca 2006 r. sygn. akt I GZ 2/06, Przegląd Sejmowy z 2008 r., Nr 1, s. 163). Przyjdzie zatem przypomnieć w tym miejscu, że orzeczeniem, w sprawie którego skarżący domaga się wznowienia postępowania, jest postanowienie odrzucające skargę kasacyjną z uwagi na jej braki o charakterze fiskalnym. Postanowienie takie jest wymienione w katalogu orzeczeń, na które przysługuje zażalenie skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 194 § 1 pkt 7 P.p.s.a.). Mając na uwadze poczynione wyżej spostrzeżenia należy stwierdzić, że skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem odrzucającym skargę kasacyjną jest niedopuszczalna. Z tych przyczyn skarga ta podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 276 P.p.s.a.