II SA/Rz 111/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zajęcia pasa drogowego w celu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dalej: SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., [...] odmawiającą J. K. zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2006 r., [...] zezwalającą na zajęcie pasa drogowego w ciągu ul. O. w R., w celu wykonania robót związanych z wykonaniem przyłącza gazu oraz umieszczeniem urządzenia i ustalającą opłatę za zajęcie pasa drogowego w kwocie 1.331,36 złotych oraz opłatę roczną w kwocie 70,50 złotych. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że odwołanie J. K. nie mogło być uwzględnione, gdyż decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2008 r. nie narusza prawa. Dokonując szczegółowej analizy organ przyjął, że ostateczna decyzja ustalająca opłatę roczną z tytułu zajęcia pasa drogowego i umieszczenia w nim urządzenia technicznego obciąża podmiot, na rzecz którego udzielono zezwolenia. Zbycie urządzenia umieszczonego w pasie drogowym po wydaniu decyzji, nie daje podstaw do zmiany takiego orzeczenia w trybie art. 155 k.p.a. Zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji na wskazanej podstawie może mieć miejsce tylko wtedy, gdy zachodzą przewidziane w tym przepisie przesłanki. Żadna z nich nie występuje w przypadku zbycia, a przepisy materialne, czyli art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 204, z 2004 r., poz. 2086 ze zm./ nie przewidują przeniesienia uprawnień i obowiązków wynikających z zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i umieszczenie w nim urządzeń technicznych. Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodził się J. K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił skarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, zwłaszcza art. 155 § 1 k.p.a. oraz art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 40 ustawy o drogach publicznych. Wskazał również na naruszenie procesowe polegające na sprzeczności istotnych ustaleń organu II instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz skarżącego kosztów procesu. Jako alternatywny wniosek skarżący złożył żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi J. K. podkreślił, że utrzymywanie w obrocie prawnym decyzji, która nakłada na niego opłatę roczną za umieszczenie urządzenia technicznego w pasie drogowym jest nielogiczne w sytuacji, gdy zbył urządzenie na rzecz A. Sp. z o.o. w T. Od chwili zbycia urządzenia /przyłącza/, czyli od 21 grudnia 2006 r. nie zajmuje pasa drogowego, przy czym opłata roczna ustalona jest bezterminowo, co powoduje, że nie będąc właścicielem przyłącza gazowego musiałby ponosić opłatę. Zdaniem skarżącego od chwili zbycia urządzenia opłaty roczne powinien ponosić nabywca bo to on zajmuje pas drogowy. Wskazując na te argumenty skarżący przyjął, że skarga jest zasadna. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane zarzutami, wnioskami ani podstawą prawną wskazaną przez skarżącą stronę. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione. Zgodzić należy się ze skarżącym, że zbycie urządzenia umieszczonego w pasie drogowym na rzecz A. Spółka z o.o. w T. prowadzi do sytuacji, w której obciążenie jego opłatą roczną z tytułu umieszczenia takiego urządzenia w pasie drogowym jest nielogiczne. Jednak nie można przyjąć, aby ten stan mógł być usunięty przez zastosowanie art. 155 k.p.a. W ocenie Sądu stan faktyczny, który zaistniał po zbyciu przyłącza gazowego przez skarżącego prowadzi do bezprzedmiotowości decyzji w części odnoszącej się do określenia rocznej opłaty. Na skutek zbycia przyłącza decyzja odnosząca się do opłat rocznych za kolejne lata jest bezprzedmiotowa, gdyż przekształceniu uległ stan faktyczny, który był podstawą ustalenia opłat. Nie można przyjąć za właściwe istnienia obowiązku po stronie skarżącego, gdyż odpadła przyczyna jego powstania. Przyczyną ustalenia opłaty było umieszczenie przyłącza w pasie drogowym. Z tego faktu wypływa obowiązek określony w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, jednak może on być przypisany tylko temu podmiotowi, który posiada urządzenie umieszczone w pasie drogowym. Skoro skarżący nie posiada takiego urządzenia to w jego interesie, ale i interesie społecznym jest uchylenie decyzji, w zakresie takiego obowiązku. Osiągnięcie tego celu nie może jednak być zrealizowane przez zastosowanie art. 155 k.p.a. Niemożność stosowania tej podstawy prawnej wynika z faktu, że dyspozycja art. 155 k.p.a. dotyczy sfery określenia praw obowiązków/, a nie ich wykonania. W sprawie będącej przedmiotem skargi chodzi o ocenę możliwości realizacji ostatecznej decyzji. W tym kontekście należy wiedzieć sprawę uchylenia opłaty w stosunku do podmiotu, który wyzbył się urządzeń umieszczonych w pasie drogowym. Z tego więc powodu do sprawy powinien mieć zastosowanie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., a jego konsekwencją powinno być orzeczenie o wygaśnięciu decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego w części określającej opłaty roczne od umieszczonego urządzenia. Sąd zauważa, że skarżący we wniosku nie określił sposobu weryfikacji swojej decyzji, żądając tylko jej uchylenia. Rzeczą organów było przyjąć właściwy tryb działania w tej sprawie. W ostateczności należało zażądać sprecyzowania podstawy żądania. w sytuacji, gdy organ I instancji tego nie uczynił, to powinien wybrać właściwą drogę załatwienia sprawy. Ponieważ tego nie uczynił to naruszył przepisy prawa. Na ten aspekt sprawy zwróciło uwagę SKO w decyzji z [...] września 2007 r., Nr [...], której Prezydent Miasta nie wykonał w decyzji z [...] stycznia 2008 r., a rozpoznając od niej odwołanie SKO nie uchylił tego orzeczenia. W ten sposób SKO dopuściło się naruszenia przepisów postępowania, gdyż zaakceptowało decyzję, która wydana została z naruszeniem zasady związania poglądem organu II instancji. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.