II SA/Rz 27/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia rocznej opłaty z tytułu trwałego zarządu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2008 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej A. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., [...] Wojewoda u.trzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rz. z dnia [...] września 2008 r. orzekająca o ustaleniu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – Rejon Dróg Krajowych w Rzeszowie /dalej: GDDKiA RD / opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu działki nr 2812/3 stanowiącej własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że odwołanie GDDKiA RD nie mogło być uwzględnione, gdyż decyzja Prezydenta Miasta Rz. ustalająca opłatę Prezydenta Miasta Rz. ustalająca opłatę z tytułu trwałego zarządu odpowiada prawu, zatem brak było podstaw do uwzględnienia odwołania. W szczególności organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 261, z 2004 r., poz. 2603 z późn.zm./ zmienionego nowelą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami oraz zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 173, poz. 1218/ ograniczono pojęcie gospodarki nieruchomościami prowadzonej w ramach nieodpłatnego zarządu tylko do GDDKiA RD w zakresie korzystania z nieruchomości Skarbu Państwa przez jednostki organizacyjne centrali tego organu oraz oddziałów terenowych z wyłączeniem rejonów. Z tego powodu działka nr 2812/3 jako należąca do Rejonu Dróg Krajowych nie jest zwolniona z opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu. Z rozstrzygnięciem Wojewody nie zgodziła się GDDKiA RD. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił skarżonej decyzji naruszenie prawa. Wskazując na powyższe domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Rz. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przewidzianych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że działka nr 2812/1, której częścią jest obecna działka nr 2812/3 /po podziale/, została oddana GDDKiA w nieodpłatny trwały zarząd decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Decyzja ta jest nadal wiążąca i obowiązuje do czasu jej usunięcia z obrotu prawnego w prawem przewidziany sposób, zatem brak jest podstawy do naliczania w stosunku do części tej działki opłaty rocznej z tytułu istnienia trwałego zarządu. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi wskazując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną, ani formułowanymi w skardze wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Wskazany zakres kontroli sprawowanej przez Sąd prowadzi do przyjęcia, że skarga Dyrektora GDDKiA RD zasługuje na uwzględnienie. Trafny jest zarzut skargi, że w rozpoznawanej sprawie istotny jest fakt istnienia decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2002 r., Zn 91/02, która ustanowiła na rzecz GDDKiA nieodpłatny trwały zarząd. W dniu wydania decyzji ustalającej opłatę przez Prezydenta Miasta Rz. i Wojewodę decyzja z dnia [...] grudnia 2002 roku istnieje, jest ostateczna, a to oznacza, że ukształtowany nią stan prawny nie może być zmieniony bez wskazania wyraźnej podstawy prawnej. Dla zmiany tego stanu nie ma znaczenia podział działki, na której istnieje trwały zarząd. Zresztą organy obu instancji ten pogląd akceptują, gdyż przedmiotem skargi nie jest decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu, ale tylko o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu tego zarządu. Ustalenie opłaty byłoby możliwe tylko wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie wskazywałby na możliwość określenia takiego obciążenia w stosunku do decyzji, które ustanawiały zarząd nieodpłatnie. W obowiązującym stanie prawnym Sąd takich podstaw normatywnych nie znajduje, zatem nie może uznać za prawidłowe działań organów podejmowanych w zakresie objętym skargą. Faktem jest, że nowelizacja art. 60 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonuje rozróżnienia w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa w stosunku do centrali GDDKiA. Ze wskazanego rozróżnienia nie wynika jednak, aby jego konsekwencje miały odnosić się do nieodpłatnych trwałych zarządów ustanowionych przed wejściem w życie noweli dokonującej rozdziału między centralą GDDKiA, a rejonami dróg. Skutku takiego nie przewidują także przepisy ustawy zmieniające ustawę o gospodarce nieruchomościami z 2008 r. /Dz.U. nr 220, poz. 1412/, gdyż brak w nich przepisów przejściowych wskazujących na możliwość określenia opłaty rocznej dla ostatecznie ustanowionych nieodpłatnych zarządów. Brak przepisów nie pozwala na ustalenie opłaty rocznej, gdyż żadna ze wskazanych nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wprowadza obowiązku ustalenia takiej opłaty. Wprawdzie przepisy sugerują, że na skutek tych zmian część nieruchomości Skarbu Państwa może być oddana w trwały zarząd, jednak nie można tej reguły zastosować do nieruchomości już oddanych w takich zarząd na podstawie ostatecznych decyzji. Stanowisko Sądu znajduje oparcie także w tym, że przepisy ustawy nie wiążą wygaśnięcia trwałego zarządu z podziałem działki, a tylko ten fakt jest nowy po dacie ostatecznej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zatem wydanie zaskarżonej decyzji pozostaje w sprzeczności z obowiązującym prawem. W ocenie Sądu wada ta ma znaczenie doniosłe, co pozwala kwalifikować ją jako rażące naruszenie prawa. Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.