II SA/Gd 204/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 stycznia 2003 r., nr [...], 2. określa, że wymienione w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane. Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lipca 2003 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego im z dnia 14 stycznia 2003 r., nr [...] uchylającą w trybie wznowieniowym dotychczasową decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2001 r., nr [...] i nakazującą J. i D. K. rozbiórkę przybudówki o wymiarach w rzucie 6,50 m na 7,60 m wykonanej na działkach [...] i [...] w G., dobudowanej do budynku mieszkalnego zlokalizowanego w G. [...] (działka nr [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, że materiał dowodowy nie jest jednoznaczny, a przyjęcie przez organ pierwszej instancji późniejszej daty zakończenia przybudówki zostało dokonane głównie w oparciu o oświadczenia stron postępowania oraz świadków. W ocenie organu odwoławczego nie można wykluczyć, że przybudówka istniała 5 lat w stanie nadającym się do użytkowania. Zgodnie zaś z art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej jako ustawa - Prawo budowlane) nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję E. O. zakwestionował jej legalność. Podniósł, że przepisy ustawy - Prawo budowlane są czytelne i stanowią, że to co zostało nielegalnie wybudowane powinno ulec rozbiórce. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu ustalenia spadkobierców zmarłego w dniu 29 października 1999 r. uczestnika postępowania J. B. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała uwzględnianiu, jednakże z innych powodów niż zawarte w skardze. Z ustaleń dokonanych przez Sąd wynikało, że będący stroną w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym J. B. zmarł w dniu 29 października 1999 r. Wskazana osoba zmarła zatem przed wszczęciem postępowania administracyjnego, które zostało zainicjowane podaniem A. O. z dnia 6 lipca 2001 r., zawierającym żądanie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2001 r., nr [...] odmawiającą wydania decyzji o rozbiórce przybudówki dobudowanej do budynku mieszkalnego na działce nr [...] i [...] w G. [...]. Organy obu instancji, uznając wskazaną wyżej osobę za stronę w postępowaniu administracyjnym, nie dokonały niezbędnych ustaleń, czy istnieją jej następcy prawni. Zgodnie zaś z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 k.p.a., stronami w sprawie. Obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie jest jednym z najistotniejszych aspektów zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Gwarancją realizacji tego prawa strony jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ administracji publicznej obowiązany jest zatem z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracji nie może tylko jej gwarantować udziału w postępowaniu, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 1998r., sygn. akt I SA/Lu 684/97, w katalogu Lex nr 34726). W toku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, wbrew przepisom art. 10 § 1 k.p.a., nie brali udziału następcy prawni J. B., zmarłego przed dniem wszczęciem postępowania, który został uznany przez organ obu instancji za strony tegoż postępowania. W konsekwencji, o wszczęciu przedmiotowego postępowania nie zostały zawiadomione wszystkie osoby będące stronami w sprawie, jak również nie została im doręczona decyzja organu pierwszej instancji. Uchybienia powyższe nie zostały uwzględnione przez organ odwoławczy, który ponadto doręczając własną decyzję również pominął następców prawnych zmarłego uczestnika postępowania J. B. Wskazane wyżej naruszenia przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. stanowią, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdza naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stwierdzenie powyższych uchybień upoważniało Sąd do odstąpienia od merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skargach, albowiem na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przedmiotowa sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu z uwzględnieniem przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. Przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy organy administracji publicznej podejmą odpowiednie czynności mające na celu ustalenie następców prawnych zmarłego J. B. i przeprowadzą postępowanie administracyjne zapewniając im czynny udział w postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.