IV SA/Wr 303/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia . r., nr . w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Prezydent W. decyzją z dnia 9 maja 2007r. r. Nr adresowaną do J W. orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci kosztów szkolenia w wysokości 6.958 zł Przedmiotowa decyzja po kilkakrotnych próbach doręczenia stronie została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, oznaczonym na dzień 20 lipca 2007 r. J.W. wniósł w dniu 10 kwietnia 2009 r. odwołanie od powyższej decyzji , składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie został poinformowany przez Powiatowy Urząd Pracy we W. o obciążeniu go kosztami szkolenia, a o sprawie dowiedział się przypadkowo w dniu 30 marca 2009 r. w związku z blokadą konta bankowego. Odwołujący wywodził ,że z niewiadomych mu przyczyn organy zrezygnowały z możliwości informowania go za pośrednictwem telefonu komórkowego oraz wysyłania przesyłek na adres Wrocław ul. K. Wskazał, że na adres skrytki pocztowej Nr nie została dostarczona żadna korespondencja, w tym również o zajęciu konta bankowego. Dodatkowo podniósł szereg zarzutów nakierowanych na materialną treść obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Wojewoda D. postanowieniem z dnia 6 maja 2009 r. Nr odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia 9 maja 2007 r. Nr orzekającej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia . W motywach powyższego postanowienia organ stwierdził , że przedmiotową decyzję z dnia 9 maja 2007 r. wysłano 2 lipca 2007r. za pośrednictwem poczty, listem poleconym na adres strony tj. Wrocław ul. N. Powołał się na adnotację urzędową z dnia 30 kwietnia 2007r. , z której wynika, że J. W. wskazał w tym dniu , aby korespondencję urzędu pracy przesyłać na adres: Urząd Pocztowy- W., ul. .K, , skrytka pocztowa Nr lub W. ul. N. Natomiast z relacji poczty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że J. W. nie podjął przesyłki w terminie, pomimo dwukrotnego jej awizowania. Decyzja Prezydenta W. z dnia 9 maja 2007 r. orzekająca o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia była kilkakrotnie wysyłana na wskazany przez zainteresowanego adres W. ul. N. tj. 13 września 2007 r. , 20 lutego 2008 r. 12 czerwca 2008 r. oraz w dniu 10 maja 2008 r. na adres Urząd Pocztowy-W. ul. K. skrytka Nr. Wszystkie przesyłki jak wynika relacji poczty nie były podejmowane przez zainteresowanego w terminie i w konsekwencji były zwracane nadawcy tj. Powiatowemu Urzędowi Pracy we W. W ocenie organu przesyłki urząd pracy kierował na adres wskazany przez zainteresowanego w dniu 30. kwietnia 2007 r. Wskazanego wówczas adresu na który należy wysyłać listy zainteresowany nie zmienił, nie zawiadomił też urzędu pracy o innej formie doręczenia korespondencji. Ze stempli pocztowych widniejących na odwrotnej stronie listu wynika, że z powodu nieobecności adresata w dniu 5 lipca 2007r., przesyłkę poleconą awizowano powtórnie w dniu 11 lipca 2007r. i po upływie 14 dni od dnia 5 lipca 2007r. urząd pocztowy zwrócił przesyłkę nadawcy jako nie podjętą w terminie w dniu 20 lipca 2007r. Zatem w ocenie organu zgodnie z art.44 kodeksu postępowania administracyjnego należało przyjąć, że przesyłkę poleconą stronie doręczono. Dalej organ wskazał, że decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie do wniesienia odwołania, które zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego winno być wniesione w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji tj. do dnia 3.08.2007r. Organ przywołał brzmienie przepisu art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zdaniem organu wnioskodawca we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, zatem nie ma podstaw do jego uwzględnia. Dodatkowo organ zwrócił uwagę na to , że J. W. w dniu 25.11.2005r. został wymeldowany z pobytu stałego W. ul. .N, o czym Powiatowy Urząd Pracy we W. dowiedział się po złożeniu w dniu 8 lipca 2008r. wniosku w Urzędzie Miejskim we W. Zatem strona podając w dniu 2 stycznia 2006r. do karty rejestracyjnej adres stałego pobytu W., ul. N. złożyła nieprawdziwe oświadczenie. Z kolei w dniu 30.04.2007r. strona złożyła oświadczenie, z którego wynika , że zapoznała się z materiałem dowodowym oraz zwróciła się z prośbą o nie egzekwowanie od niej kosztów kursu. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej przez J. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu . Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na szereg nieprawidłowości związanych z jego adresem do doręczeń zawartych w skarżonym postanowieniu. Według niego nie wskazywał adresu do korespondencji na ulicy N jak również skrytki pocztowej nr. Zarzucił, że z niewiadomych dla niego przyczyn organy zrezygnowały z doręczania mu przesyłek na adres ul. K., na który skutecznie doręczano mu przesyłki. W jego ocenie niedoręczenie przesyłki na adres skrytki pocztowej obciąża Pocztę Polską. Dodatkowo skarżący wskazał, że Urząd Pracy posiadał jego numer telefonu komórkowego, za pośrednictwem którego informował go o zmianach terminu odbywania kursu i podniósł szereg zarzutów dotyczących niewłaściwego działania pracowników Urzędu Wojewódzkiego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podniósł, że strona wniosła odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 10 kwietnia 2009 r., a - jak podała we wniosku - z treścią decyzji zapoznała się w dniu 30 marca 2009 r., a zatem wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 – dniowego terminu określonego w kodeksie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W myśl przepisu art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2 art. 58 k.p.a.). Natomiast przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3 art. 58 k.p.a.). Ocena zasadności skargi wymaga więc przeanalizowania przedmiotowego wniosku strony w świetle przesłanek , wynikających z przepisu art.58 kpa , który uzależnia przywrócenie terminu od łącznego wystąpienia czterech przesłanek . A mianowicie : - po pierwsze , uprawdopodobnienie przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu, - po drugie, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, - po trzecie, dochowanie terminu (nieprzekraczalnego) wniesienia wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, - po czwarte, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności , dla której był ustanowiony termin. Przy czym datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Brzmienie cytowanego przepisu art.58 kpa jednoznacznie wskazuje ,że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić , gdy spełnione zostaną wszystkie określone w nim przesłanki. W szczególności przywrócenie takie jest możliwe w sytuacji ,gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego w orzecznictwie przyjmuje się obiektywny miernik staranności , jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972r. sygn. akt IICRN 448/711, OSPiKA 1972, nr7-8,poz.144).Przywrócenie nie jest więc możliwe ,gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario przywrócenie terminu jest możliwe wtedy , gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody , której strona nie mogła usunąć, nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Adamiak , J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 1996, str.295). Według twierdzeń strony brak jej winy w zakresie wniesienia odwołania z przekroczeniem terminu określonego w art. 129 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wynika z wadliwości doręczenia jej decyzji, co do której odwołanie wniosła z uchybieniem terminu do jej wniesienia Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 1 i 2 kpa). Natomiast procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy rozdziału 8 kpa. Zasadą jest, że doręczenie następuje do rąk adresata (art. 42 § 1, 2 i 3 kpa). W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie pierwsze kpa). W razie niemożności dokonania doręczenia w powyższy sposób, przepis art. 44 § 1 pkt 1 i 2 kpa. przewiduje możliwość zastosowania tzw. doręczenia zastępczego. W przypadku doręczenia przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 kpa). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z analizy materiału aktowego badanej sprawy jako niewątpliwy przedstawia się fakt, że skarżącemu prawidłowo doręczono decyzję w sposób przewidziany w art. 44 kpa. , bowiem przesłanki pozwalające na uznanie tego doręczenia za skuteczne zostały spełnione, co wynika z adnotacji doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru. Materiał aktowy pozwala też na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący nie dochował należytej staranności w zakresie prowadzenia własnych spraw, co przejawiało się między innymi w nieodbieraniu przesyłki zawierającej decyzję z dnia 9 maja 2007 r., wysyłanej wielokrotnie przez organ administracji na adres do korespondencji wskazany przez niego w karcie rejestracyjnej z dnia 22 lutego 2007 r. oraz wynikający z adnotacji urzędowej sporządzonej w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu 30 kwietnia 2007 r. Potwierdza to również oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 29 września 2009 r., z którego wynika, że skreślił on na karcie rejestracyjnej adres korespondencyjny "W. ul. K., wskazując jako adres do doręczeń skrytkę pocztową w Urzędzie Pocztowym przy ul. K. we W. Nr nr. Natomiast nie ulega wątpliwości, że organ administracyjny działający w sprawie zobligowany był do doręczania wydanych w sprawie rozstrzygnięć na adres korespondencyjny wskazany przez stronę, z kolei strona nie odbierając korespondencji kierowanej na wskazany adres powinna się liczyć z wszelkimi tego konsekwencjami. W tym kontekście nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącego , dotyczące możliwości kontaktu z nim za pośrednictwem telefonu komórkowego oraz poczty elektronicznej, bowiem - zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami- doręczenie stronie rozstrzygnięcia organu jest czynnością sformalizowaną i jednym z najistotniejszych elementów postępowania administracyjnego z uwagi na doniosłość skutków wprowadzenia do obrotu prawnego aktu administracyjnego. Wbrew zarzutom skarg również treść pisma z Centrum Poczty Polskiej z dnia 10 czerwca 2009 r. dotyczącego sposobu doręczania przesyłek na skrytkę pocztową -w ocenie Sądu - również nie uprawdopodobnia braku zawinienia w zakresie odbioru przesyłek kierowanych do skarżącego. Konkludując, stwierdzić należy, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny okoliczności przedstawionych przez skarżącego, a zatem zasadnie uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 9 maja 2007 r. Jednak na marginesie sprawy Sąd zwraca uwagę na to, że wśród wymienionych na wstępie przesłanek pozwalających na przywrócenie terminu do dokonania czynności , w pierwszej kolejności należy badać przesłankę wniesienia w terminie prośby o przywrócenie terminu, bowiem to od pozytywnego wyniku badania tej przesłanki zależy zasadność rozpatrywania merytorycznego wniosku o przywrócenie terminu. Z akt sprawy wynika, ze skarżący informację o wydaniu decyzji z dnia 9 maja 2007 r. . Nr adresowanej do niego powziął w dniu 30 marca 2009 r., natomiast prośbę o przywrócenie terminu wniósł w dniu 10 kwietnia 2009 r., a zatem z przekroczeniem 7 – dniowego terminu określonego w § 2 art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego i badania zaistnienia przesłanki braku winy strony w uchybieniu terminu, skoro strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uprawnia to do stwierdzenia, że przedmiotowe postępowanie jest obarczone wadą postępowania polegającą na naruszeniu wskazanego przepisu art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże naruszenie to – ze względu na ustalony w sprawie stan faktyczny - nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, co w konsekwencji uzasadniało oddalenia skargi na podstawie o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).