II SA/Ol 771/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia 6 kwietnia 2009 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O., działając na podstawie art. 3 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) i art. 106 ust. 1 art. 7 pkt 5,6 art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), działając z upoważnienia Prezydenta Miasta O., po rozpatrzeniu wniosku J.Ś. o przyznanie zasiłku celowego przyznał wnioskodawcy świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w wysokości 600 zł, realizowane w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 30 czerwca 2009 r. i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że przy ustaleniu wysokości zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności uwzględniono całokształt okoliczności faktycznych i prawnych oraz możliwości finansowe pomocy społecznej, a także liczbę osób i rodzin pozostających w kręgu zainteresowania Ośrodka. Po rozpatrzeniu wniosku zainteresowanego i przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca i jego żona kwalifikują się do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup posiłku. W złożonym odwołaniu J.Ś. zarzucił, że kwota przyznanego zasiłku celowego jest za niska wobec potrzeb jego rodziny. Wyraził ponadto niezadowolenie z pracy pracowników organu pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia 10 lipca 2009 r. uchyliło w całości decyzję będącą przedmiotem odwołania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 7 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Wobec czego należało uwzględnić zasady określone w ustawie o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 106 ust. 3 tej ustawy świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Zdaniem organu odwoławczego, skoro wniosek został złożony w marcu 2009 r., to zasiłek, o jaki ubiega się wnioskodawca, powinien być przyznany od tego miesiąca, a nie dopiero od kwietnia 2009 r. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji mógł wydać kilka decyzji administracyjnych na podstawie jednego wniosku, gdyż strona domagała się różnych rodzajowo form pomocy i żądana pomoc mogła zostać sfinansowana z różnych źródeł, np. programów rządowych. W złożonej skardze J.Ś. zarzucił, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo. Nie jest on bowiem w stanie utrzymać siebie i swojej żony za kwotę 579,35 zł miesięcznie, na którą składają się świadczenie wskazane w decyzji w wysokości 188,35 zł i renta inwalidzka w kwocie 391 zł. Podniósł też, że jego stan zdrowia wymaga zachowania szczególnej diety. Skarżący wyraził ponadto niezadowolenie z pracy organów pomocy społecznej obu instancji. Zarzucił też, że kwestionował trzy decyzje organu pierwszej instancji, zaś Kolegium wypowiedziało się wyłącznie co do jednej z nich. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Skoro decyzja będąca przedmiotem odwołania wydana została z naruszeniem przepisów ustawy o pomocy społecznej, to należało ją wyeliminować z obrotu prawnego. Kolegium wskazało ponadto, że skarżący w odwołaniu wyraźnie wskazał, że skarży trzy decyzje wydane w dniu 6 kwietnia 2009 r. o znakach: "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które określone zostały w art. 138 § 2 k.p.a. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Jeżeli zatem organ administracji publicznej działając w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ma obowiązek orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. (por. wyrok NSA z 22.09.1981 r., II SA 400/81, ONSA 1981, Nr 2, poz.88). Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że jedynym powodem uchylenia decyzji organu I instancji było naruszenie art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Zdaniem organu odwoławczego, skoro wniosek został złożony w marcu 2009 r., to zasiłek, o jaki ubiega się wnioskodawca, powinien być przyznany od tego miesiąca a nie dopiero od kwietnia 2009 r. Uzasadnienie decyzji świadczy o tym, że organ odwoławczy nie miał wątpliwości co do poczynionych przez organ I instancji ustaleń w zakresie stanu faktycznego, ani nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W tej sytuacji zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy winien był rozstrzygnąć sprawę merytorycznie stosując zasady wynikające z ustawy o pomocy społecznej. Prawidłowo organ II instancji wskazał, że co do zasady świadczenia pieniężne przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Przy przyznawaniu świadczeń z pomocy społecznej należy jednak uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na termin przyznawania i wysokość świadczenia. W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego złożony został w marcu 2009 r. jednakże z oświadczenia J.Ś. złożonego w dniu 26 marca 2009 r. (aktualizacja wywiadu k. 18v) wynika, że ubiega się on o zasiłek celowy na zakup żywności w okresie od 1.04.2009 r. do 30.06.2009 r. Z dołączonych do sprawy akt administracyjnych wynika też, że uprzednio wydana decyzja przyznawała J.Ś. zasiłek celowy na zakup żywności od stycznia do marca 2009 r. (decyzja z dnia 17.07.2009 r., k.10). Wskazane okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę przez organ odwoławczy i w konsekwencji organ ten nie wyjaśnił czy miały one wpływ na wydaną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji uwzględniając powyższe okoliczności winien ustalić, od którego miesiąca przysługuje skarżącemu świadczenie, o które się ubiega a ocenę materiału dowodowego zawrzeć w uzasadnieniu decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzeczono jak na wstępie.