VII SA/Wa 1577/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-02

Skład orzekający: Daria Gawlak – Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej odmawiające udostępnienia dokumentacji z postępowań wyjaśniających, wniesiona przez osobę osadzoną w areszcie śledczym, podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej odmawiające udostępnienia dokumentacji z postępowań wyjaśniających, wniesiona przez osobę osadzoną w areszcie śledczym, nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ odmowa ta nie nastąpiła w formie decyzji administracyjnej. Prawa i obowiązki osób osadzonych, w tym możliwość składania skarg i wniosków dotyczących wykonywania orzeczeń, są wyczerpująco uregulowane w Kodeksie karnym wykonawczym, a odwołania od decyzji wydawanych przez organy postępowania wykonawczego służą do sądu powszechnego (sądu penitencjarnego).
Stan faktyczny
E. D., osadzony w areszcie śledczym, wniósł skargę na pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej odmawiające udostępnienia mu dokumentacji z postępowań wyjaśniających. Skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego i Konstytucji RP. Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że odmowa udostępnienia dokumentacji nie nastąpiła w formie decyzji administracyjnej i sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, lecz sądu powszechnego (sądu penitencjarnego) zgodnie z przepisami Kodeksu karnego wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. D. na pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentacji postanawia odrzucić skargę W dniu 2 września 2008 r. E. D., za pośrednictwem Centralnego Zarządu Służby Więziennej w Warszawie, wniósł skargę na pismo Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], którym odmówiono mu udostępnienia pełnej dokumentacji prowadzonych przez Centralny Zarząd Służby Więziennej i Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej postępowań wyjaśniających wszczętych w oparciu o jego skargi i zarzuty. Skarżący wskazał, że powyższa odmowa narusza ogólne zasady postępowania administracyjnego, mianowicie zasadę legalności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę czynnego udziału stron i wysłuchania strony oraz zasadę jawności akt postępowania, a także art. 51 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektor Generalny Służby Więziennej w Warszawie wniósł o odrzucenie skargi, wskazując jednocześnie, że skargę wniesiono w terminie. Organ podniósł, że skargą z dnia 20 marca 2008 r. E. D. – osadzony w Areszcie Śledczym w [...] – zwrócił się do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w Warszawie, kwestionując w niej sposób rozpatrzenia przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] swojej poprzedniej skargi dotyczącej sporządzenia, a następnie wycofania wniosku nagrodowego przez oddziałowego działu ochrony Aresztu Śledczego w [...], nieprawidłowości w zakresie nadania mu podgrupy klasyfikacyjnej i sporządzonej prognozy kryminologiczno – społecznej oraz nieprawidłowości w zakresie postępowania z korespondencją, a także zwrócił się z pytaniami w jakim trybie rozpatrywane są skargi i czy ma on prawo zapoznania się z całością materiałów zgromadzonych przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] w toku rozpatrywania jego poprzedniej skargi. Wyżej wymieniona. skarga w dniu 27 maja 2008 r. została uznana przez Kierownika Zespołu do Spraw Skarg Osób Pozbawionych Wolności w Biurze Prawnym Centralnego Zarządu Służby Więziennej za bezzasadną, o czym skarżący E. D. został poinformowany pismem nr [...]. Postępowanie w sprawie skarg E. D. było prowadzone w trybie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. Nr 151, poz. 1467) wydanego na podstawie art. 249 § 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny Wykonawczy (Dz.U Nr 90, poz. 557, zwanej dalej KKW), o czym także wnoszący skargę został poinformowany w związku ze stawianymi pytaniami. Ponadto w wyżej wymienionym piśmie zawarto stanowisko, że brak jest podstaw prawnych do udostępnienia skarżącemu całości materiałów zebranych w toku rozpatrywania jego skarg powołując się na przepis art. 102 pkt 9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. KKW. Zdaniem organu skarga winna zostać odrzucona z uwagi na fakt, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 184 zd. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.) wyraźnie wskazuje w jakich sprawach sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Treść skargi E. D. z dnia 9 czerwca 2008 r. wskazuje, że przedmiotem żądań skarżącego jest roszczenie o udostępnienie mu materiałów zgromadzonych w toku rozpoznawania jego skarg, które to skargi były załatwiane przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] oraz Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. W związku z tym, iż skarżącym jest osoba skazana przebywająca w Areszcie Śledczym w [...], należy podkreślić, iż jego prawa i obowiązki są wyczerpująco uregulowane w Oddziale 4 KKW i z powołaniem się na brzmienie art. 102 pkt 9 KKW organ odmówił skarżącemu udostępnienia całości materiałów zgromadzonych w tych sprawach. Zdaniem organu odmowa ta nie nastąpiła w formie decyzji administracyjnej, dlatego też nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, skazany może jedynie składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenia (art. 6 § 2 KKW), a nadzór nad ich legalnością i prawidłowością sprawuje sędzia penitencjarny (art. 32 KKW). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności odbywa się według przepisów niniejszego kodeksu, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 1 § 1 KKW). W postępowaniu wykonawczym w kwestiach nie uregulowanych w niniejszym kodeksie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 1 § 2 KKW). Zgodnie z art. 2 KKW organami postępowania wykonawczego są: 1) sąd pierwszej instancji, 2) sąd penitencjarny, 3) prezes sądu lub upoważniony sędzia, 4) sędzia penitencjarny, 5) dyrektor zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektor okręgowy i Dyrektor Generalny Służby Więziennej albo osoba kierująca innym zakładem przewidzianym w przepisach prawa karnego wykonawczego oraz komisja penitencjarna, 6) sądowy kurator zawodowy, 7) sądowy lub administracyjny organ egzekucyjny, 8) urząd skarbowy, 9) odpowiedni terenowy organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, 10) inny organ uprawniony przez ustawę do wykonywania orzeczeń. Skazany jest podmiotem określonych w kodeksie karnym wykonawczym praw i obowiązków i ma obowiązek stosować się do wydanych przez właściwe organy poleceń zmierzających do wykonania orzeczenia (art. 5 KKW). Do wykonywania tymczasowego aresztowania stosuje się odpowiednio przepisy odnoszące się do wykonywania kary pozbawienia wolności (art. 209 KKW). Na podstawie art. 6 § 1 i 2 KKW skazany może składać wnioski o wszczęcie postępowania przed sądem i brać w nim udział jako strona oraz wnosić zażalenia na postanowienia wydane w postępowaniu wykonawczym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Ponadto skazany może zaskarżyć do sądu decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 3-6 i 10 KKW z powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 7 § 1 KKW). Skargi rozpoznaje sąd właściwy zgodnie w sprawach dotyczących odbywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu, kary porządkowej, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności, wykonywania orzeczenia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu oraz środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zakładzie zamkniętym sądem właściwym jest sąd penitencjarny (art. 7 § 2 KKW). Natomiast skarga na decyzję, o której mowa w § 1 art. 7, przysługuje skazanemu w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia lub doręczenia decyzji; decyzję ogłasza się lub doręcza wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o przysługującym skazanemu prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi. Skargę wnosi się do organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Jeżeli organ, który wydał zaskarżoną decyzję, nie przychyli się do skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy bezzwłocznie do właściwego sądu (art. 7 § 3 KKW). Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy również w postępowaniu dotyczącym wykonania tego orzeczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej ( art. 3 § 1 KKW). W sprawach zastrzeżonych w niniejszym kodeksie dla sądu penitencjarnego właściwy jest ten sąd penitencjarny, w którego okręgu przebywa skazany, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sądem penitencjarnym jest sąd okręgowy( art. 3 § 2 KKW). W stosunku do osób skazanych przez sąd wojskowy, w sprawach określonych w § 2 art.3 KKW, orzeka wojskowy sąd garnizonowy( art. 3 § 2 KKW). Skarżący E. D. osadzony jest w Areszcie Śledczym w [...] i jak wynika z powołanych wyżej przepisów kodeksu karnego wykonawczego podlega on postanowieniom tej ustawy , a w sprawach nieuregulowanych przepisom kodeksu karnego. Również wszelkie odwołania od decyzji wydawanych przez organy postępowania wykonawczego służą mu do sądu powszechnego wskazanego w art. 3 KKW. W tym stanie rzeczy, skoro sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., skargę należało odrzucić. Mając powyższe na uwadze, na podstawie wyżej powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło