II SA/Bd 744/09

Dnia 10 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 roku sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Rozpoznając wniosek Z. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji b. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 1974 r. Nr [...] o nabyciu przez W. D. własności nieruchomości o pow. [...] ha, położonej w P. gm. N. Z. W. wystąpiła do Samorządowego Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ art. 6 dekretu z 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78) dotyczył nabywania gruntów państwowych a jej zdaniem grunt był własnością jej ojca F. D. z mocy testamentu jego ojca W. D. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] Kolegium utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. Decyzję z [...] lutego 2008 r. zaskarżyła Z. W. do WSA w B., który wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. II SA-Bd 285-09 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku wskazano na właściwość SKO do rozpatrzenia sprawy. Sąd stwierdził jednocześnie, że SKO nie zajęło zdecydowanego stanowiska w kwestiach związanych z interpretacją podstawy prawnej, która leżała u podstaw decyzji z [...] sierpnia 1974 r. – "w podstawie prawnej decyzji z [...] sierpnia 1974 r. wymieniono szereg przepisów, jednakże przepisem materialnym jest przepis art. 6 ust. 1 dekretu z 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 14, poz. 78). W przepisie tym jest mowa o rolnikach gospodarujących na nieruchomościach państwowych, tymczasem SKO omawiając przepis art. 6 dekretu pominęło przymiotnik "państwowych". Sąd wskazał, że należy zająć zdecydowane stanowisko, czy W. D. gospodarowała na nieruchomościach państwowych, bo tylko w stosunku do takich rolników miał zastosowanie przepis art. 6 ust. 1 dekretu. Należy także określić jednoznacznie, czy nieruchomość ta została nabyta przez W. D. i celowym byłoby zbadanie księgi wieczystej o ówczesnym numerze [...], o której mowa w notatce służbowej z [...] kwietnia 2006 r. Należy dążyć do ustalenia, czy w momencie wydania decyzji z [...] sierpnia 1974 r. W. D. gospodarowała na nieruchomościach państwowych. Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium decyzją z 19 czerwca 2009 r. – SKO 4211/2/2008 na podstawie art. 1 ust 1, art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa utrzymało w mocy swoją decyzję z [...] stycznia 2008 r. wskazując na pozyskane dokumenty z których wynika, że W. D. nie został wpisany jako właściciel działki w księdze wieczystej i że cały majątek, w tym działka nr [...] Fundacji P. przeszły na rzecz Skarbu Państwa w myśl dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i był to grunt państwowy, na którym gospodarowała W. D. jako następca prawny W. D., ubiegając się o przekazanie gospodarstwa na rzecz Państwa za rentę. Wówczas zaszła potrzeba uregulowania stanu prawnego przedmiotowej działki na jej rzecz, co nastąpiło decyzją z dnia [...] sierpnia 1974 r. Okazało się wówczas, że właścicielem działki był Skarb Państwa. W. D. spełniła zatem warunki określone w art. 6 ust 1 ww. dekretu z 18 kwietnia 1955 r. Na powyższą decyzję Z. D. złożyła skargę podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność prywatną W. D. (ojca F.), a nie własność państwową, gdyż kontrakt kupna z dnia [...] grudnia 1931 r. przenosił własność z Fundacji P. na W. D. Przyznała jednak, że W. D. nie ujawnił prawa własności w księdze wieczystej. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że argumenty podniesione w skardze są tożsame z tymi, które podniesiono we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o stwierdzenie nieważności decyzji i że wykonał wszystkie polecenia WSA w B., podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 i art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika zaś, że decyzją z dnia [...] sierpnia 1974 r. NR [...]. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w W. stwierdził nabycie przez W. D. własności nieruchomości o pow. [...] ha położonej w P. gm. N. obejmującej działkę stanowiącą łąkę i nieużytek ówcześnie oznaczoną nr [...], zapisaną wówczas w księdze wieczystej KW P. nr [...]. Z uzasadnienia tejże decyzji m.in. wynika, że zmarły ojciec (omyłkowo wpisano mąż) W. D. – W. D. nabył aktem notarialnym z 1931 roku od przedwojennej Fundacji P. łąkę i nieużytek o powierzchni [...] ha z majątku P. oraz że dowody nabycia jak i dokonywanych wpłat przedłożono do akt sprawy. W uzasadnieniu tym stwierdzono ponadto, że W. D. jest trwałym i nieprzerwanym użytkownikiem omawianej nieruchomości, wobec czego należało ją uznać za właścicielkę nieruchomości. Jako podstawę prawną tej decyzji przyjęto przepis art. 6 dekretu z 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. tekst jedn. z 1959 r. Nr 14, poz. 78 z późn. zm.). Przepis ten stanowił, że rolników gospodarujących na nieruchomościach państwowych uznaje się za właścicieli tych nieruchomości, jeżeli oni lub ich poprzednicy prawni uzyskali posiadanie tych nieruchomości na podstawie umowy zawartej przed dniem [...] września 1944 r., a na Ziemiach Odzyskanych – przed dniem [...] maja 1945 r. z zamiarem nabycia na własność lub umowy o dział, zawartej przed dniem [...] września 1945 r., albo orzeczenia o zatwierdzeniu projektu parcelacji nieruchomości państwowych i wykazu nabywców wydanego przed dniem [...] września 1939 r. Z akt wynika również, że wykonując wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z [...] sierpnia 2008 r. II SA/Bd 285/08, w dniu [...] kwietnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze otrzymało odpis zupełny (z wykreśleniami) z księgi wieczystej nr [...], a w piśmie z dnia [...] maja 2009 r. Starostwo Powiatowe w N. przesłało wraz z wypisem z rejestru gruntów działki nr [...] – [...] wyjaśnienie, że księga wieczysta KW nr [...] nie dotyczy przedmiotowej nieruchomości, gdyż nieruchomość ta zapisana jest w księdze wieczystej Kw nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w N., a także że księga ta w B. miała nr [...] (dawniej księga gruntowa Ś. dwór tom I wykaz 21). Wskazano, że zmiana numeru księgi wieczystej została spowodowana zmianą zasięgu działania Sądu, gdyż miejscowość P. przeszła w zasięg oddziaływania Sądu Rejonowego w N. Z analizy tych dokumentów wynika, że działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb P. to dawna parcela katastralna nr [...] P. A. G. oraz w księdze gruntowej Ś. dwór tom I kl. 1. "Wykaz ten zamknięto [...] listopada 1948 r.", a także że nr [...] to jest cała nieruchomość przy zamknięciu tego wykazu przeniesiono do zbiorczej księgi Skarbu Państwa KW Nr [...] (pow), obecnie księga wieczysta KW nr [...]. Wpisano [...] listopada 1948 r"., a więc był to grunt państwowy. Z dokumentów tych wynika także, że w dokumentach zgromadzonych w aktach KW [...] znajduje się wyciąg z wykazu zmian gruntowych obwodu dworskiego Ś. Karta 1 z 1933 r., z którego wynika, że w skład nieruchomości wchodziła parcela nr [...] stanowiącą łąkę o pow. [...] ha. W wykazie tym widnieje jako nowonabywca /oznaczenie kolorem czerwonym/ W. D., ale w Kw Nr [...] (poprzednia KW [...]) brak stosownego wpisu jego prawa własności - czego skarżąca zresztą nie neguje – także i w samej skardze – że "istotnie W. D. nie ujawnił się w księdze wieczystej". Z zebranych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. II SA/Bd 285/08 dokumentów wynika, że [...] listopada 1948 r. jako właściciela przedmiotowej nieruchomości wpisano Skarb Państwa. Skarżąca nie wykazała aby kiedykolwiek kwestionowała prawidłowość tego wpisu, czy też aby czynił to ktokolwiek z jej rodziny, w szczególności by występowano o usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361 z późn. zm.), czy też w trybie określonym przepisami poprzednio obowiązującego dekretu z 11 października 1946 r. – Prawo o księgach wieczystych (Dz. U. Nr 57, poz. 320). Mając więc na uwadze regulacje zawarte w ww. aktach prawnych należy stwierdzić, iż Kolegium ustaliło w sposób nie budzący wątpliwości, że w świetle prawa właścicielem przedmiotowej nieruchomości w chwili wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 1974 r. o nabyciu przez W. D. własności nieruchomości był Skarb Państwa, a zatem była to nieruchomość państwowa w myśl art. 6 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną. Odnosząc się jeszcze do pisma skarżącej z [...] listopada 2009 r. złożonego po doręczeniu skarżącej odpisu odpowiedzi organu na skargę, w którym skarżąca w zasadzie podnosi te same okoliczności co dotychczas, należy wskazać w związku z twierdzeniami skarżącej że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dysponowało pełną dokumentacją, a w szczególności "po dzień dzisiejszy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dysponuje wyciągiem dokumentów znajdujących się w Fundacji [...] w W. lub w L. dotyczących spłaty względnie zadłużenia tak W. jak i następcy W. – F. D. dotyczących spornej nieruchomości i nigdy o odpisy takich dokumentów do Fundacji nie wystąpiło", że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę zebrało wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dokumenty realizując dyspozycję art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie naruszyło przepisu art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa. Wskazane przez skarżącą dokumenty wobec zapisu we wskazanej księdze wieczystej nie mają istotnego znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu z akt nie wynika aby istniały wskazane przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, podstawy do stwierdzenia nieważności wskazanej przez skarżącą decyzji oraz nie dopatrując się, żeby przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa oraz nie dopatrując się wystąpienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 orzekł o jej oddaleniu.