VI SA/Wa 1683/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-26
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo utrzymał w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną na przedsiębiorcę za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, opłat za przejazd po drogach krajowych oraz obowiązku posiadania wymaganych dokumentów, mimo argumentacji skarżącego o lekkomyślności kierowcy i zatajeniu przez niego pewnych okoliczności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie stwierdziły naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, a jego argumentacja dotycząca lekkomyślności kierowcy i zatajenia przez niego okoliczności nie zmieniała oceny odpowiedzialności przedsiębiorcy. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania zatrudnionych przez siebie kierowców.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną. Kara została nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowcy, przekroczenie maksymalnego okresu prowadzenia pojazdu oraz naruszenie obowiązku posiadania wymaganych dokumentów przez kierowcę. Skarżący zarzucił naruszenie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, twierdząc, że naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, a także zarzucił wadliwą ocenę materiału dowodowego przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nakładającą na M. Ł., skarżącego w niniejszej sprawie, karę pieniężną w wysokości 10100 zł. Decyzja została wydana w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
[...] stycznia 2009 r. w miejscowości B. PK [...] przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] nr rej [...] wraz z naczepą nr rej [...]. W protokole kontroli wskazano, że kierowca G. D. okazał do kontroli obie części karty opłaty za przejazd po drogach krajowych "siedmiodniowa" seria [...] nr [...], z terminem ważności do [...] stycznia 2009 r. Część samoprzylepna karty nie była na stałe umieszczona w prawym dolnym rogu przedniej szyby lecz znajdowała się u kierowcy. Nadto okazał wykresówki z dni od [...] stycznia 2009 r. do [...] stycznia 2009 r. Natomiast nie okazał ważnego prawa jazdy zaświadczenia o zatrudnieniu i spełnieniu wymogów określonych ustawą jak również zaświadczenia usprawiedliwiającego brak wykresówek za dni od [...] grudnia 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. Kontrolujący w protokole kontroli stwierdził wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, skrócenie dziennego czasu wypoczynku i przekroczenie maksymalnego okresu prowadzenia pojazdu i wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku posiadania wymaganych dokumentów.
Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w zw. ze stwierdzonymi w protokole naruszeniami i wezwany na podstawie art. 50, 77 § 1 k.p.a. i art. 72 ustawy o transporcie drogowym do przedstawienia pisemnych wyjaśnień i dokumentów dot. sprawy. Jednocześnie pouczono skarżącego o treści art. 10 i 1 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w L. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10100 zł w tym 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, 3300 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku (300 zł + 3000 zł), 3300 zł za przekroczenie maksymalnego okresu prowadzenia pojazdu i 500 zł za naruszenie obowiązku wyposażenia pojazdu w odpowiednie dokumenty. Organ stwierdził, że doszło do naruszenia art. 42 ust. 1, art. 97 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym i § 3 ust. 1, 2, i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Natomiast analizując zapisy aktywności kierowcy jako okazanych wykresówkach organu ustalił, że na wykresówce z dnia [...] stycznia 2009 r. najdłuższy odpoczynek dzienny od 21:30 do 01:15 wynosi 3 godziny i 45 minut, zatem skrócenie odpoczynku dziennego wynosi 5 godzin 15 minut. Na wykresówce z dnia [...] stycznia 2009 r. najdłuższy odpoczynek dzienny od 18:10 do 20:50 wynosi 2 godziny i 40 minut, zatem skrócenie odpoczynku dziennego wynosi 6 godzin 20 minut. Na wykresówce z dnia [...] stycznia 2009 r. najdłuższy odpoczynek dzienny od 18:00 do 22:30 wynosi 4 godziny i 30 minut, zatem skrócenie odpoczynku dziennego wynosi 4 godzin 30 minut.
Stanowi to, zdaniem organu, naruszenie art. 8 ust. 1-5, art. 9 ust. 1-2, art. 4 lit. g Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. mającego brzmienie: "...W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku...".
W konsekwencji nałożył na skarżącego karę pieniężną 300 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas jednej godziny i 3000 zł za każdą rozpoczętą kolejną godzinę.
Nadto organ ustalił na podstawie: analizy zapisu aktywności kierowcy na wykresówkach z dni od [...] stycznia 2009 r. do [...] stycznia 2009 r., że kierowca prowadził pojazd od 13:45 w dniu [...] stycznia 2009 r. do 18:15 w dniu [...] stycznia 2009 r. w tym okresie czas jazdy dziennej wyniósł 16 godzin i 20 minut, zatem przekroczenie czasu jazdy dziennej wynosi 7 godzin i 20 minut, analizy zapisu aktywności kierowcy na wykresówkach z dni od [...] stycznia 2009 r. do [...] stycznia 2009 r., że kierowca prowadził pojazd od 06:00 w dniu [...] stycznia 2009 r. do 10:00 w dniu [...] stycznia 2009 r. w tym okresie czas jazdy dziennej wyniósł 17 godzin i 30 minut, zatem przekroczenie czasu jazdy dziennej wynosi 8 godzin i 30 minut, art. 6 ust. 1, ust. 4 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 i (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11 kwietnia 2006 r.). Organ nałożył zatem karę 300 zł za przekroczenie maksymalnego okresu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i 3000 zł za każdą następną rozpoczętą godzinę.
Nieokazanie podczas kontroli drogowej ważnego prawa jazdy, zaświadczenia o zatrudnieniu i spełnieniu wymogów określonych ustawą jak również zaświadczenia usprawiedliwiającego brak wykresówek za dni od [...] grudnia 2008 r. do [...] stycznia 2009 r. stanowiło, jak stwierdził organ podstawę do nałożenia kary 500 zł. Kierowca został ukarany mandatem karnym 150 PLN na podstawie art. 92a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Organ podniósł przy tym, że strona nie wskazała na dowody, które w ocenie organu kontroli uzasadniałyby umorzenie postępowania w sprawie przedmiotowego naruszenia i były przesłanką do zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł również, że strona w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. przedłożyła dokumenty w postaci kserokopii zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, kserokopii zaświadczenia o nadaniu numeru REGON, kserokopię decyzji o nadaniu nr NIP, kserokopię licencji, kserokopię umowy o pracę kierowcy M. Ł. oraz kserokopie oświadczeń kierowcy, nie składając jednak wyjaśnień co do naruszeń zawartych w protokole. Ponieważ dokumenty przysłane przez stronę nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem zgodnie z pouczeniem, w dniu [...] lutego 2009 r. telefonicznie poinformowano stronę o konieczności uzupełnienia tego potwierdzenia a następnie pismem z dnia [...] lutego 2009 r. wezwano stronę do ponownego przedłożenia potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez stronę kopii dokumentów. W dniu [...] marca 2009 r. ponownie skontaktowano się ze stroną w celu ustalenia czy wysłano w/w dokumenty potwierdzone za zgodność z oryginałem przez stronę a następnie pismem z dnia [...] marca 2009 r. zawiadomiono stronę o przedłużeniu terminu postępowania do dnia [...] kwietnia 2009 r. Ponieważ do dnia [...] kwietnia 2009 r. strona nie przedłożyła dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem, przedłożone przez stronę dokumenty nie zostały uwzględnione w toku postępowania administracyjnego.
W odwołaniu od tej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 93 ust. 7 powołanej ustawy przez nałożenie kary pieniężnej podczas, gdy naruszenie przepisów nastąpiło w skutek zdarzeń, jak również okoliczności, których odwołujący nie mógł przewidzieć. Zaniechanie umieszczenia na szybie samoprzylepnej opłaty za przejazd po drogach krajowych, było bowiem wyrazem lekkomyślności kierowcy, który przy tym zataił okoliczność, że nie legitymuje się prawem jazdy kategorii C + E i nie przyznał się do naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy bez wiedzy i wbrew poleceniom skarżącego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 42, art. 87, art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 1.7, lp. 4.1, lp. 10.2 lit. a i b, lp. 10.4 lit. a i b załącznika do tej ustawy, art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym z dnia 17 listopada 2006 r. (Dz. U. z 2006 r., Nr 235, poz. 1701), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. 06. 102. 1), art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r. ze zm.), § 3 ust. 3-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009 r. nr 86, poz. 721), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając zarzut naruszenia lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ odwołał się do art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy – prawo o ruchu drogowym, art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 15 ust. 7 Rozporządzenia (WE) nr 3821/85 i stwierdził, że w dniu kontroli, tj. [...] stycznia 2009 r. kierowca G. D. nie okazał jednak wymaganej ilości wykresówek bądź zaświadczenia wskazującego przyczynę ich nieposiadania za okres od [...] grudnia 2008 r. do dnia [...] stycznia 2009 r. Powyższe zostało potwierdzone protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. podpisanym przez kontrolowanego kierowcę bez uwag. W świetle powołanych przepisów przedsiębiorca ma obowiązek skutecznie wyposażyć kierowcę w odpowiednie dokumenty przed drogą. W ocenie organu odwoławczego doszło więc do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
Organ podniósł, iż w dniu kontroli i orzekania obowiązywało Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Jednakże w dniu 10 czerwca 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009 r. nr 86, poz. 721). Ze względu na brak przepisów przejściowych organ odwoławczy zobowiązany jest stosować przepisy obowiązujące w dniu orzekania, chyba że przepisy obowiązujące w dniu kontroli są dla strony względniejsze. Obowiązek nałożony na stronę w dniu kontroli, jak i obowiązujące obecnie są tożsame w odniesieniu do rozpatrywanego naruszenia. Organ II instancji przeanalizował zatem materiał dowodowy na podstawie art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, jak również Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych obowiązującego od 10 czerwca 2009 r. i stwierdził, iż doszło do naruszenia w postaci wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca do kontroli okazał bowiem kartę opłaty, której termin ważności upłynął w dniu [...] stycznia 2009 r. a więc przed dniem kontroli mającej miejsce w dniu [...] stycznia 2009 r.
Co do naruszenia lp. 10.2 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ stwierdził, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku.
W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku.
Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku.
Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin.
Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju.
Po analizie zapisu aktywności kierowcy na wykresówce opisanej za dni [...] stycznia 2009 r. stwierdzono, że najdłuższy odpoczynek dzienny miał miejsce od 21:30 do 1:15 i wyniósł 3 godziny i 45 minut. Tym samym zdaniem organu doszło do skrócenia odpoczynku dziennego o 5 godzin i 15 minut.
Po analizie zapisu aktywności kierowcy na wykresówce opisanej za dni [...] stycznia 2009 r. organ ustalił, że najdłuższy odpoczynek dzienny miał miejsce od 18:10 do 20:50 i wyniósł 2 godziny i 40 minut, co stanowi o skróceniu odpoczynku dziennego o 6 godzin i 20 minut.
Po analizie zapisu aktywności kierowcy na wykresówce opisanej za dni [...] stycznia 2009 r. stwierdzono, że najdłuższy, odpoczynek dzienny miał miejsce od 18:00 do 22:30 i wyniósł 4 godziny i 30 minut, a zatem zdaniem organu doszło do skrócenia odpoczynku dziennego o 4 godziny i 30 minut. W świetle powyższego kara za skrócenie odpoczynku dziennego została naliczona w sposób prawidłowy.
Co do naruszenia lp. 10 4 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.
Po dokonaniu analizy zapisu aktywności kierowcy na wykresówkach za dni od [...] stycznie 2009 r. do [...] stycznia 2009 r. stwierdzono, ze kierowca prowadził pojazd od godziny 13:45 dnia [...] stycznia 2009 r. do 18:15 dnia [...] stycznia 2009 r. W okresie tym czas jazdy dziennej wyniósł 16 godzin i 20 minut. Tym samym doszło do przekroczenia czasu jazdy dziennej o 7 godzin i 20 minut.
Po dokonaniu analizy zapisu aktywności kierowcy na wykresówkach za dni od [...] stycznia do [...] stycznia 2009 r. stwierdzono, że kierowca prowadził pojazd od godziny 6:00 dnia [...] stycznia 2009 r. do 10:00 dnia [...] stycznia 2009 r. W okresie tym czas jazdy dziennej wyniósł 17 godzin i 30 minut. Stwierdzono przekroczenie czasu jazdy dziennej o 8 godzin i 30 minut.
W tym zakresie również, zdaniem organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną za powyższe naruszenie naliczył zgodnie z przepisami prawa.
Organ odnosząc się do argumentacji strony zaprezentowanej w odwołaniu podniósł, że pracodawca winien w ramach swoich obowiązków kierowniczych dbać o to, aby osoby zatrudnione, jako kierowcy należycie wykonywali swoje obowiązki. W sytuacji stwierdzenia, że kierowca nie stosuje się do zasad wykonywania swojej profesji, pracodawca ma szereg środków dyscyplinujących, aby to wyegzekwować. Kierowca, który prowadzi samochód ciężarowy i przekracza dopuszczalne okresy maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, dziennego czasu odpoczynku i przekraczania maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy osłabia swoje predyspozycje psychofizyczne do kierowania pojazdem. Jego czas reakcji i percepcja zostają osłabione a przez to skutki, jakie może wywołać powodując kolizję, czy wypadek drogowy są realnym zagrożeniem dla innych uczestników ruchu drogowego. Organ odwołał się przy tym do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. TK SK 75/06, w którym wskazano "(...) regulacje zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia."
Organ odwoławczy podzielił przy tym stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, iż strona w toku postępowania administracyjnego nie wskazała na dowody uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie i zastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Nadto zwrócił uwagę na to, że strona nie powoływała się w toku postępowania, ani też w odwołaniu na art. 92a powołanej ustawy.
Co do wysokości nałożonej kary organ odwoławczy wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Natomiast, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może - w oparciu o art. 42 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) - wystąpić ze stosownym wnioskiem do właściwego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 7 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z art. 92a ust. 4 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy naruszenie przepisów sankcjonujących wykonywanie transportu drogowego nastąpiło wskutek zdarzeń (zaniechanie umieszczenia na szybie części samoprzylepnej opłaty za przejazd po drogach krajowych, było wyrazem lekkomyślności kierowcy G. D., zwłaszcza, iż karta opłaty drogowej została "przedziurkowana" w dniu [...] stycznia 2009 r., co uniemożliwiało jej ponowne użycie; jednocześnie G. D. skrócił dzienny czas odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, jak również przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego bez wiedzy i zgody M. Ł.), jak również okoliczności, których skarżący się nie mógł przewidzieć (G. D. zataił okoliczność, że nie legitymuje się prawem jazdy kategorii C+E, jednocześnie wprowadzając pracodawcę w błąd co do powyższego), co znalazło swój wyraz w oświadczeniach złożonych przez G. D. w dniu [...] stycznia 2009 r., a ponadto naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 kpk w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez dowolną i noszącą znamiona wybiórczości ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż " ...strona w toku postępowania administracyjnego nie wskazała na dowody uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie... " (str. 8 decyzji), wbrew treści oświadczeń złożonych przez G. D. w dniu [...] stycznia 2009 r., wobec jednoczesnego zaniechania wskazania przyczyn odmowy waloru wiarygodności i mocy dowodowej ww. oświadczeniom.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, bądź jej uchylenie i zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego wg. norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zw. dalej p.p.s.a.).
Sąd w ramach przypisanych mu uprawnień kontroluje zatem zaskarżone akty z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem procesowym i materialnym i uwzględnia skargę w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy, bądź stwierdza nieważność decyzji jeżeli zachodzą przyczyny z art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Sąd nie ma zatem, wbrew przekonaniu skarżącej, wyrażonym w skardze możliwości zmiany zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej. Natomiast, jak wyżej wskazano jest zobligowany do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia naruszeń, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Takich naruszeń Sąd jednak w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy podkreślić, iż skarżąca w żadnym zakresie nie podważa poczynionych przez organy ustaleń faktycznych skutkujących uznaniem przez organ, że doszło do wskazanych w decyzjach naruszeń.
Materiał dowodowy w tym zakresie został prawidłowo oceniony przez organ. W świetle tego materiału nie ma wątpliwości co do tego, iż zaistniały w tej sprawie przesłanki faktyczne do uznania, iż przewóz był wykonywany bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i przy wykonywaniu tego przewozu nastąpiło skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas wskazany w decyzjach i przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu, a przy tym naruszony został przez skarżącego obowiązek wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Wątpliwości strony, i w istocie zarzuty skargi wiążą się jedynie z jej przekonaniem co do istnienia przesłanek z art. 93 ust. 7 i 92a ust. 4 powołanej ustawy i wadliwością oceny materiału dowodowego przez organy w tym aspekcie. Zarzuty te nie znajdują jednak w ustalonych przez organ okolicznościach, w jakich doszło do stwierdzonych naruszeń potwierdzenia i są skutkiem odmiennej niż przyjęta przez organ oceny materiału dowodowego. Ta ocena nie jest jednak oceną dowolną i w tym zakresie organ uwzględnił reguły wiążącej organy procedury administracyjnej.
W tym względzie podkreślić należy, iż przepisy art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym stwarzają możliwość w sytuacjach tymi przepisami objętych zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia stwierdzone przez organ w toku kontroli. Jednak ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na przedsiębiorcy, który powinien wykazać, że zachodzą przesłanki w tych przepisach wskazane.
Wprawdzie, co podnosi skarżąca, organ nie odniósł się wprost do oświadczeń kierowcy z [...] stycznia 2009 r., które, jak twierdzi zostały złożone jako dowód uzasadniający umorzenie postępowania i zastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy (art. 91a ust. 4 został wskazany dopiero w skardze). Organ jednoznacznie jednak stwierdził, że skarżąca nie wykazała przesłanek do stosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, bo nie wskazała na dowody uzasadniające istnienie przesłanek do jego zastosowania. Sam fakt przedstawienia dowodów nie jest w tym względzie wystarczający. Istotne jest, czy dowód ten jest dowodem potwierdzającym okoliczność, na którą skarżąca go przedstawiła. Organ winien do tego dowodu się odnieść i dokonać oceny. Do ww. oświadczenia organ się nie odniósł. Uchybienie w tym zakresie nie jest jednak uchybieniem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c nie uzasadnia uwzględnienia skargi.
Treść tych ww. oświadczeń nie wskazuje bowiem na okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 93 ust. 7 powołanej ustawy. Na przepis art. 92a ust. 4 tej ustawy skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie powoływała się, zaś organy, w świetle orzecznictwa sądowego, nie miały obowiązku dokonywania z urzędu oceny zaistniałego stanu rzecz z punktu widzenia powołanego przepisu, tym bardziej, że przepis ten nie ma, zdaniem Sądu, zastosowania po wszczęciu, tak, jak w tym przypadku, postępowania administracyjnego, a co należy dodatkowo podnieść, materiał dowodowy nie wskazywał okoliczności uzasadniających rozważenie możliwości zastosowania przepisu.
W zw. z zarzutami skargi podkreślenia wymaga zarówno charakter stwierdzonych naruszeń, jak i obowiązki przedsiębiorcy wiążące się z wykonywaną działalnością gospodarczą i jej specyfiką. W każdym jednak przypadku obowiązkiem przedsiębiorcy jest zapewnienie prawidłowej organizacji pracy i sprawowanie pełnego skutecznego nadzoru nad zatrudnionymi pracownikami i czuwanie nad tym, aby wykonywali powierzone im obowiązki w sposób nie tylko efektywny dla przedsiębiorcy ale przede wszystkim zgodny z obowiązującym prawem. Podkreślenia wymaga przy tym, iż przedsiębiorca zatrudnia pracowników na swoje ryzyko co oznacza, iż jest obciążony skutkami ich działań także w aspekcie odpowiedzialności administracyjnej. Okoliczność, iż kierowca nie poinformował, że nie posiada aktualnego prawa jazdy kategorii C + E i naruszył, jak to określił w oświadczeniu z [...] stycznia 2009 r. czas pracy kierowcy niczego w powyższej ocenie nie zmienia. Nieinformowanie pracodawcy o takim naruszeniu z punktu widzenia powołanych przepisów pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia.
Zazwyczaj kierowca prowadzi pojazd samodzielnie, bez obecności przedsiębiorcy, a zatem bez jego osobistego nadzoru. Jest to sytuacja typowa nie wskazująca jednak na brak wpływu przedsiębiorcy na działanie kierowcy, który jest przez niego zatrudniony i funkcjonuje w ramach przyjętej przez przedsiębiorcę organizacji pracy podlegając jego nadzorowi. Wprawdzie powołane przepisy umożliwiają zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności administracyjnej ale ta typowa sytuacja nie jest objęta przesłankami uzasadniającymi w świetle powołanych przepisów zwolnienie skarżącego z tej odpowiedzialności. W szczególności takiej przesłanki nie stanowią twierdzenia kierowcy wskazane w ww. oświadczeniach. Niezależnie od powyższego podnieść należy, iż kierowca okazał do kontroli obie części siedmiodniowej karty opłaty za przejazd, której termin ważności upłynął [...] stycznia 2009 r. tj. przed datą kontroli przeprowadzonej [...] stycznia 2009 r. Karta opłaty przedziurkowana była [...] stycznia 2009 r., a przy tym część samoprzylepna karty nie była na stałe umieszczona w prawym dolnym rogu przedniej szyby. Tych ustaleń skarżąca nie podważa, a stanowią one w świetle przepisów powołanych w materialnoprawnej podstawie zaskarżonej decyzji uzasadnienie dla nałożonej kary pieniężnej w wysokości 3000 zł.
W tym stanie sprawy Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie naruszył prawa w stopniu uzasadniającym w świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło