II SA/Bk 504/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2009 r. sprawy ze skargi L. M. T. G. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w sprawie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...].05.2009 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącej L. M. T. G. w S. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Podczas kontroli granicznej, przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2009 r., w Oddziale Celnym Drogowym w K., stwierdzono, że I.V. – kierowca pojazdu marki MAN o nr rej. [...] z naczepą SCHMITZ o nr rej. [...] – należącego do firmy L.M.T.G. ze S. (Rosja) – nie posiadał przy sobie i nie okazał zezwolenia "przewóz dwustronny" na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Do kontroli kierowca przedstawił niewłaściwe zezwolenia na "przewóz do/z kraju trzeciego" dające prawo do docelowego wywozu ładunku do kraju innego niż kraj rejestracji pojazdu. Naczelnik Urzędu Celnego w B. , decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] nałożył na firmę przewozową L.M.T.G. ze S., karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł. Jako podstawę prawną decyzji powołał: art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. "a" oraz pozycję 2.7 załącznika ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.). W dniu 12 maja 2009 r. pełnomocnik firmy przewozowej wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym zarzucił m.in. naruszenie art. 8 k.p.a., a przede wszystkim art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne zastosowanie art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten dotyczy obowiązku posiadania odpowiedniego zezwolenia w wykonywaniu przewozu drogowego osób i nie odnosił się do stanu faktycznego, gdyż kontrolowany kierowca dokonywał przewozu rzeczy. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B., działając w trybie art. 113 § 1 i § 3 k.p.a. sprostował w decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. oczywistą omyłkę w ten sposób, że zamiast: "art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. "a" należało wpisać: "art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy o transporcie drogowym. W wyniku zażalenia firmy przewozowej, Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia [....] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W ocenie organów celnych, istotnie, doszło do pomyłki we wskazaniu, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., niewłaściwego przepisu prawnego. Błąd został popełniony podczas sporządzania treści decyzji organu I instancji przy użyciu komputera, gdy wykorzystano niektóre elementy decyzji podjętych wcześniej w innych sprawach, zapominając o ich poprawieniu przy sporządzaniu decyzji w sprawie niniejszej. Skoro z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynikało bezsprzecznie, że przedmiotem kontroli był przewóz drogowy rzeczy a nie osób, a nadto dokonano wymiaru kary za wykorzystanie transportu drogowego stosownie do przewozu rzeczy (8.000,00 zł) – to, w ocenie organów, sprostowanie oczywistej omyłki podstawy prawnej, jako nieistotnej, było prawidłowe w świetle przepisu art. 113 § 1 k.p.a. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, pełnomocnik firmy L.M.T.G. ze S. zarzucił postanowieniu Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r., a także postanowieniu organu I instancji, naruszenie przepisów: art. 2 Konstytucji RP, art. 6, art. 8 i art. 113 § 1 k.p.a. Wniósł o uchylenie postanowień obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł błędne zakwalifikowanie przez organy, jako oczywistej omyłki, podanie w decyzji jako podstawy prawnej art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. "a" i jej zmianę na art. 87 ust. 1 pkt. 3 lit. "a" ustawy o transporcie drogowym. W ocenie pełnomocnika skarżącego, zmiana podstawy prawnej decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. była niedopuszczalna, ponieważ stanowiła istotną wadę decyzji, rzutującą na ocenę jej legalności. W przeświadczeniu skarżącego, działanie organu, polegające na wydaniu zaskarżonego postanowienia, zmierzało do uniknięcia odpowiedzialności za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organy celne orzekły, zdaniem skarżącego, wbrew zasadzie sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), nadużyły przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Dokonując postanowieniem sprostowania w decyzji "oczywistej omyłki" polegającej na zmianie podstawy prawnej decyzji, jest naruszeniem przepisu art. 113 § 1 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nie sposób zgodzić się ze stawiskiem organów twierdzących, że skoro kwestionowany przepis został mylnie wskazany w uzasadnieniu decyzji, a nie w jej sentencji, to błąd należało uznać za nieistotny, podlegający sprostowaniu postanowieniem. Wszak, zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a., uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, zatem nie można dzielić decyzji na część bardziej ważną i mniej ważną. Przepis art. 87 ust. 1 pkt 2 "a" ustawy o transporcie drogowym stanowił (co nie ulega wątpliwości) niewłaściwie powołaną podstawę prawną w decyzji organu I instancji, nieadekwatną do stanu faktycznego sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym został, w zasadzie, utrwalony pogląd prawny mówiący o tym, że w świetle art. 113 § 1 k.p.a. niedopuszczalne jest traktowanie jako "oczywistej omyłki" błędnego zastosowania podstawy prawnej decyzji. Dla przykładu należy wskazać: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r. – sygn. akt II SA 863/00, gdzie stwierdzono, że kwalifikacja prawna danego stanu faktycznego nie podlega sprostowaniu; nadto wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 09 czerwca 1999 r. – I SA/Gd 984/97 (Lex 38721): "sprostowaniu nie podlegają błędy lub omyłki co do podstawy prawnej decyzji", nadto w podobny sposób wypowiedziały się inne składy orzekające w wyrokach: NSA z dnia 22 marca 2002 r. – V SA 3051/01, NSA z dnia 23 stycznia 2003 r. – III SA 622/01; NSA z dnia 04 maja 1988 r. – III SA 1466/07 publ. OSP 1990/11-12/398; WSA z dnia 10 stycznia 2006 r. – IV SA/Wa 857/05. Sąd, w składzie niniejszym, podziela powyższe stanowisko. W odniesieniu do rozstrzyganej sprawy podkreślić należy, że niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego w decyzji, obojętnie z jakich przyczyn (przeoczenie, omyłka komputerowa) może być zwalczane tylko w trybie odwoławczym (vide: wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2003 r. – III SA 622/01 Lex 137799). Decyzją organu odwoławczego można dokonać korekty podstawy prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Zatem, wydanie postanowienia prostującego oczywistą omyłkę w trybie art. 113 § 1 k.p.a. było nie tylko niezgodne z prawem, ale i zbyteczne. Zarzuty naruszenia art. 2 Konstytucji RP, art. 6 i art. 8 k.p.a. były, zdaniem Sądu, zbyt daleko idące. Interpretacja przepisów, dokonywana przez organy administracji, nie zawsze jest prawidłowa, co jednak nie oznacza naruszenia podstawowych zasad demokratycznego państwa prawa. Dlatego też, Sąd uchylając postanowienia organów obydwu instancji wyeliminował je z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.-