II SA/Rz 815/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk SO (del.) Tomasz Smoleń Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Domu Pomocy Społecznej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: SKO / utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] maja 2009 r., [...] zmieniająca decyzję tego organu z dnia [...] września 2005 r., [...] w części dot. ustalenia odpłatności za pobyt B. S. w DPS dla Osób Dorosłych Niepełnosprawnych Intelektualnie w G. D. /dalej: DPS dla ODNI w G. D./. W postawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ i art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 i art. 106 ust. 3b oraz art. 152 ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o Pomocy Społecznej /Dz.U. nr 115, z 2008 r, poz. 728 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji SKO podniosło, że odwołanie dyrektora DPS dla ODNI w G. D. nie mogło być uwzględnione, gdyż organ I instancji poprawnie zastosował przepisy prawa i przyjął, że odpłatność za pobyt B. S. powinna być ustalona w wysokości właściwej dla 2008 r., tj. w kwocie 1.685,64 złote miesięcznie, a nie w wysokości 1.726,00 złotych ustalonej dla 2007 r. Stanowisko takie w ocenie SKO jest zasadne, gdyż DPS dla ODNI w G. D. jest domem pomocy społecznej prowadzonym na podstawie zezwolenia warunkowego, a to oznacza, że na podstawie art. 152 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej odpłatność za pobyt w takim domu nie może być wyższa niż w dniu 31 grudnia 2007 r. do chwili gdy dom pomocy społecznej nie uzyska zezwolenia na prowadzenie domu. Z faktu, że art. 152 ust. 6 ustawy stwierdza, że opłata nie może być podwyższona w stosunku do 2007 roku nie wynika, że nie może być niższa, jeżeli po tej dacie koszty utrzymania pensjonariusza były faktycznie niższe. Tak było w rozpoznawanej sprawie, gdyż w 2008 r. koszty te ustalono w wysokości 1.685,64 złote dlatego poprawnie przyjął Kierownik MGOPS w K. odpłatność z 2008 r. jako podstawę zmiany własnej decyzji. Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodził się dyrektor DPS dla ODNI w G. D. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zakwestionował skarżoną decyzję. Wskazał, że narusza ona art. 6 pkt 15, art. 60 ust. 2 pkt 2 oraz art. 152 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie strony skarżącej decyzje organów obu instancji naruszają prawo, gdyż z uregulowań ustawy wynika jednoznacznie, że w sytuacji faktycznej mającej miejsce w sprawie odpłatność za pobyt B. S. powinna być ustalana w oparciu o miesięczny koszt utrzymania ustalony dla 2007 r., a to oznacza, że taką podstawą powinna być kwota 1.726,00 złotych. Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi z argumentacją jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga podlega uwzględnieniu jednak z innych powodów niż w niej podniesione. W ocenie Sądu SKO wydało decyzję z rażącym naruszeniem prawa i z tego względu nie może być ona utrzymana w obrocie prawnym. Decyzję SKO wydano na skutek odwołania, które pochodzi od podmiotu, który nie może w rozpoznawanej sprawie wystąpić z takim środkiem prawnym. Zdaniem Sądu dyrektor DPS dla ODNI w G. D. nie ma przymiotu strony w sprawie zmiany decyzji dotyczącej odpłatności za pobyt w tej placówce pensjonariusza. Stroną takiego postępowania jest tylko pensjonariusz, a nie placówka, do której zgodnie z przepisami prawa został skierowany. Przyjęcie innej wykładni przepisów prawa i przyznanie interesu prawnego domom pomocy społecznej w sprawach swoich pensjonariuszy narusza art. 28 k.p.a. Podstawą wszczęcia i prawidłowego przebiegu postępowania może być istniejący interes prawny po stronie podmiotu żądającego przeprowadzenia postępowania. W sprawie będącej przedmiotem skargi dyrektor DPS dla ODNI w G. D. może mieć co najwyżej interes faktyczny, w tym aby umieszczeni w nim pensjonariusze lub gminy, które ich umieściły ponosiły zwiększone wydatki wiążące się z ich pobytem. Taki interes nie może być jednak podstawą prowadzenia postępowania odwoławczego, a w żadnym razie nie wynika on z decyzji, którą Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. ustala odpłatność dla P.B. S. W sytuacji wskazanej przez stronę skarżącą można przyjąć, że wszelkie różnice związane z poprawnością ustalenia odpłatności mogłyby być dochodzone w drodze powództwa cywilnego, a nie weryfikacji decyzji objętej skarżonym postępowaniem. Decyzja będąca przedmiotem skargi, a wcześniej odwołania dotyczy sprawy indywidualnej osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej. Art. 59 ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie wskazuje jaki organ i w stosunku do kogo może wydać decyzję o umieszczeniu i ustaleniu odpłatności. W ocenie Sądu z treści tego przepisu nie da się wywieść interesu prawnego domu pomocy społecznej w tej sprawie. Taka placówka pomocy jest podmiotem realizującym treść decyzji, a nie jej stroną, zatem nie ma legitymacji czynnej by wystąpić w postępowaniu dotyczącym ustalenia odpłatności. Z faktu, że decyzja Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., a później SKO została doręczona dyrektorowi DPS dla ODNI w G. D., wynika tylko to, że podmiot ten został potraktowany jak strona, zatem stał się czynnie legitymowany do wystąpienia ze skargą do Sądu jednak ta okoliczność nie może przesądzić, że podmiot taki jest stroną w znaczeniu materialnym. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.