II SO/Ol 14/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2009-12-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Krzysztof Nesteruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, obejmująca niskie dochody, wysokie wydatki na leczenie i rehabilitację niepełnosprawnego syna, a także prowadzenie ponad 20 innych spraw sądowych, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Wnioskodawca został zwolniony od kosztów sądowych w całości, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniająca niskie dochody, wysokie wydatki na leczenie i rehabilitację syna, a także prowadzenie licznych innych spraw sądowych, uzasadnia twierdzenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dochody rodziny nie pokrywają podstawowych wydatków, a posiadany majątek (mieszkanie, samochód) jest niezbędny do zaspokojenia podstawowych potrzeb.Stan faktyczny
Wnioskodawca I.Ż. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Wskazał, że jest emerytem, na utrzymaniu ma niepełnosprawnego syna wymagającego leczenia i rehabilitacji, a jego żona nie pracuje. Wydatki na leczenie syna są wysokie, a dochody rodziny niewystarczające na pokrycie wszystkich potrzeb. Wnioskodawca prowadzi ponad 20 innych spraw sądowych. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i zdrowotną syna.Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawcę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych.
We wniosku z dnia 17 października 2009 r. I.Ż., zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych, podniósł, iż jest emerytem posiadającym na wychowaniu niepełnosprawnego syna, wymagającego ciągłego leczenia i rehabilitacji. Żona, sprawująca opiekę nad synem, nie pracuje. Wydatki związane z rehabilitacją i leczeniem dziecka są bardzo duże i wynoszą około 500 zł miesięcznie. W konsekwencji, poniesienie kosztów sądowych nie jest możliwe. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Majątek rodziny stanowią mieszkanie i samochód osobowy marki Fiat "[...]" (rocznik 2001). Źródłami jej dochodu są emerytura i renta socjalna. Do wniosku załączone zostały zaświadczenie o wysokości dochodów wnioskodawcy i jego żony uzyskanych w 2008 r. oraz roczne obliczenia podatku wnioskodawcy i jego syna za ten rok (PIT-40A), a także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna.
W odpowiedzi na wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wnioskodawca przedłożył oświadczenie z dnia 4 listopada 2009 r. wraz z wyciągami z rachunków bankowych, oświadczenie z dnia 23 listopada 2009 r. wraz z dokumentami potwierdzającymi zakup sprzętu rehabilitacyjnego
i wyciągiem z kolejnego rachunku bankowego oraz zaświadczenie z banku dotyczące transakcji i salda na tym rachunku. Z przedłożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych wynika, iż na koszty rehabilitacji i leczenia syna składają się wydatki na zakup sprzętu rehabilitacyjnego, medykamenty oraz dojazdy do lekarzy i ośrodków rehabilitacyjnych. Dodatkowo, co roku lub co dwa lata wnioskodawca ponosi koszty turnusu rehabilitacyjnego w wysokości około 2.000 zł, a pieniądze na ten cel gromadzi na oddzielnym rachunku bankowym, korzystając z nich z przeznaczeniem na inny cel tylko w ostateczności. Średnie miesięczne wydatki bytowe rodziny wynoszą około 2.500 zł i są przeznaczane na opłacenie mieszkania, energii i gazu, telewizji, Internetu
i telefonów, kosztów wyżywienia, środków higieny, lekarstw, odzieży, podręczników
i przyborów szkolnych oraz na utrzymanie samochodu. Wnioskodawca występuje systematycznie do "[...]" o zapomogi pieniężne. W 2009 r. otrzymał zapomogi na łączną kwotę 2.982 zł. W listopadzie 2009 r. wystąpił z kolejnym wnioskiem. Z tytułu opieki nad synem żona wnioskodawcy otrzymuje świadczenia rodzinne w wysokości około 720 zł miesięcznie. Na podstawie przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych stwierdzono, że emerytura wnioskodawcy wynosi 1.545,72 zł netto, natomiast renta socjalna – 504,04 zł netto. Dodatkowo z wniosku I.Ż. o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 listopada 2009 r., złożonego w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 62/09, wynika, iż nie prowadzi on już wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, a w wyniku postanowienia sądowego z dnia 22 października 2009 r. i ustalenia separacji małżeńskiej ponosi dodatkowo koszty alimentów w wysokości 400 zł.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, możliwości finansowe wnioskodawcy, z drugiej zaś wysokość obciążeń finansowych, jakie musi on ponieść w konkretnym postępowaniu. W sytuacji, gdy wnioskodawca prowadzi jednocześnie wiele spraw sądowych uwzględnić należy również wysokość obciążeń finansowych, jakie pojawiły się lub mogą pojawić się w tych innych sprawach.
W niniejszej sprawie, uwzględniając fakt prowadzenia obecnie przez wnioskodawcę przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie ponad 20 spraw sądowych, stwierdzić należy, iż przedstawiona przez niego sytuacja materialna jego rodziny uzasadnia twierdzenie, że środki pieniężne, którymi dysponuje, nie są wystarczające na pokrycie chociażby części kosztów sądowych związanych z ich prowadzeniem. Zauważyć należy, iż sytuacja ta jest na tyle zła, że dla zaspokojenia wszystkich potrzeb rodziny, w tym w szczególności związanych z koniecznym leczeniem i rehabilitacją syna, zmusza wnioskodawcę do ciągłego występowania o świadczenia socjalne do "[...]". Dochody rodziny nie są bowiem wystarczające na pokrycie wszystkich jej podstawowych wydatków. Wnioskodawca nie posiada ponadto środków majątkowych, które umożliwiłyby mu poniesienie kosztów sądowych. Mieszkanie służy bowiem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jego rodziny, natomiast samochód jest niezbędny do przewozu syna na rehabilitację.
Tym samym, za uzasadnione uznać należy zwolnienie wnioskodawcy
od kosztów sądowych w całości. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło