I SA/Ol 797/09

WyrokWSA w Olsztynie2010-01-13

Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, może pominąć obowiązek wezwania do uzupełnienia braku pełnomocnictwa, jeśli wniosek został złożony przez osobę podającą się za pełnomocnika, ale nie przedłożyła ona stosownego dokumentu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony przez osobę podającą się za pełnomocnika, jest zobowiązany, na mocy art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, wezwać do uzupełnienia braku w postaci nieprzedłożenia oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Brak takiego wezwania i rozpatrzenie wniosku bez należytego umocowania pełnomocnika stanowi istotne naruszenie prawa procesowego, skutkujące uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego dotyczącej zobowiązania w podatku akcyzowym. Wniosek wraz z odwołaniem podpisał radca prawny, podając się za pełnomocnika strony, jednak nie dołączył do akt stosownego pełnomocnictwa. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku swojej winy i że spółka nie ustanowiła pełnomocnika w tym konkretnym postępowaniu zgodnie z wymogami Ordynacji podatkowej. Spółka zaskarżyła postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących doręczania pism pełnomocnikowi oraz odmowę przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010r. sprawy ze skargi spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zobowiązania w podatku akcyzowym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Ol 797/09 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu wniosku spółki A odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]". Z akt sprawy wynikało, że do Urzędu Celnego w dniu 24 lipca 2009r. wpłynął wniosek z dnia 20 lipca 2009r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od doręczonej Spółce w dniu 24 czerwca 2009r. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od kwietnia 2008r. do stycznia 2009r. w łącznej wysokości 1.669.272,00 zł. Wraz z wnioskiem zostało złożone odwołanie z dnia 20 lipca 2009r. Pisma zostały podpisane przez radcę prawnego M.C., tytułującego się jako pełnomocnik Strony, bez złożenia organowi podatkowemu pełnomocnictwa. We wniosku o przywrócenie terminu radca prawny wskazał, że o wydaniu niniejszej decyzji pełnomocnik dowiedział się w dniu 16 lipca 2009r., gdy została mu doręczona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowym w wysokości 1.622.819,00 zł za miesiące od kwietnia 2008r. do stycznia 2009r. Ponadto Skarżący wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od kwietnia 2008r. do stycznia 2009r. w kwocie 1.669.272,00 zł, stwierdzając, że Wnioskodawca posiada zaległość w podatku akcyzowym za wyżej wymieniony okres. Tym samym decyzja ta rozstrzygnęła również, że w rozliczeniu należnego podatku akcyzowego za ten okres nie nastąpiła nadpłata. Radca prawny wyjaśnił natomiast, że na podstawie tejże informacji uzyskał wiedzę na temat istnienia w obrocie prawnym decyzji określającej wysokość zobowiązania. Wnioskodawca zaznaczył, że decyzja z dnia "[...]" została doręczona wyłącznie Spółce w dniu 24 czerwca 2009r., natomiast wskazana decyzja nigdy nie została doręczona pełnomocnikowi Wnioskodawcy. Powołując się na art. 145§2 Ordynacji podatkowej radca prawny wyjaśnił, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Natomiast doręczenie decyzji podatnikowi w sytuacji, gdy w postępowaniu uczestniczy pełnomocnik nie ma żadnego znaczenia procesowego. Obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi dotyczy również przypadków, gdy pismo wzywa do udziału strony w czynności, której charakter wymaga jej osobistego działania. O przesłuchaniu strony powinien zostać zawiadomiony jej pełnomocnik (wyrok NSA z dnia 27 maja 1998r., I S.A./Kr 827/97, niepubl.). Ponadto Wnioskodawca wyjaśnił, iż od zgłoszenia się pełnomocnika w postępowaniu podatkowym organ ma obowiązek zawiadamiać go o wszystkich czynnościach w sprawie i wzywać do udziału w nich w pierwszej kolejności przed stroną. Pisma powinny być doręczane pełnomocnikom, a nie kierowane do nich. Czym innym jest "skierowanie" postanowienia lub decyzji do określonej osoby, a czym innym jego "doręczenie". Nazwisko pełnomocnika wystarczy wpisać na kopercie, w której przesyła się decyzję. Radca prawny podniósł, że pełnomocnictwo złożone przez pełnomocnika wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty stanowiło umocowanie pełnomocnika do "zastępowania Spółki jako pełnomocnik, we wszelkich sprawach związanych i wynikłych z nadpłaty przez Spółkę podatku akcyzowego, w szczególności do zastępowania Mocodawcy w postępowaniu przed właściwymi organami podatkowymi o stwierdzenie nadpłaty (...) pełnomocnictwo umocowuje pełnomocnika do zastępstwa wobec osób trzecich, prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, w tym organów administracji samorządowej i rządowej we wszelkich postępowaniach przed sądami powszechnymi oraz sądami administracyjnymi dotyczących przedmiotowej sprawy, we wszelkich postępowaniach incydentalnych związanych z przedmiotową sprawą oraz we wszelkich sprawach związanych i wynikłych w związku z w/w sprawą". Uwzględniając powyższe, radca prawny uznał, że organ bezprawnie zaniechał doręczenia decyzji pełnomocnikowi Strony. Po rozpatrzeniu wniosku, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia "[...]" odmówił przywrócenia terminu. Powołując się na przesłanki przywrócenia terminu określone w art. 162§1 i §2 Ordynacji podatkowej wskazał, iż radca prawny nie uprawdopodobnił braku swojej winy. Przyjął przy tym, iż osoby, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron, zobowiązane są do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena czy dochowali reguł starannego działania winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Organ wyjaśnił przy tym, że Spółka ustanowiła pełnomocnika wyłącznie w postępowaniu podatkowym w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Wszystkie pisma procesowe, jak również decyzja kończąca sprawę w I instancji w tym postępowaniu kierowane były do pełnomocnika Strony. Natomiast w postępowaniu w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym Strona nie ustanowiła pełnomocnika zgodnie z wymaganiami wynikającymi z art. 136 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik nie dołączył do akt sprawy oryginału lub uwierzytelnionego odpisu udzielonego mu pełnomocnictwa. Organ podatkowy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, iż nie jest zobligowany do sprawdzania, czy do innej sprawy nie zostało już złożone wcześniej pełnomocnictwo. Podniósł także, iż złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ podatkowy, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. W związku z powyższym, wszystkie pisma procesowe oraz decyzja wymiarowa były kierowane do Spółki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka reprezentowana przez radcę prawnego M.C. zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1/ rażące naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, 2/ rażące naruszenie art. 145§2 Ordynacji podatkowej poprzez niedoręczenie pisma pełnomocnikowi Strony, mimo że został ustanowiony, 3/ rażące naruszenie art. 162§1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania ze względu na to, że Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, 4/ rażące naruszenie art. 187§3 Ordynacji podatkowej poprzez żądanie przez organ dowodzenia faktów znanych z urzędu. Wobec powyższego Pełnomocnik Strony wniósł o: 1/ uwzględnienie skargi w całości jako oczywiście zasadnej, 2/ uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, 3/ zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Pełnomocnik podniósł argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 08 października 2009r. Ponadto wskazał, iż w dniu 12 października 2009r. Spółka otrzymała postanowienie z dnia "[...]" w którym Dyrektor Izby Celnej w odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że doszło do naruszenia art. 145§2 Ordynacji podatkowej poprzez niedoręczenie powyższego postanowienia pełnomocnikowi, mimo że został ustanowiony. Podniósł również, że gdyby organ odwoławczy uznał, że pełnomocnik, składają wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie został wcześniej w niniejszej sprawie ustanowiony, to powinien wezwać pełnomocnika, na podstawie art. 169 §1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 137§3 Ordynacji podatkowej, do dołączenia do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Organ takiego wezwania nie poczynił. W związku z tym pełnomocnik podniósł, że został należycie umocowany, a postanowienie z dnia "[...]" powinno być doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi, a nie Stronie. Pełnomocnik stwierdził, iż nie można zarzucić pełnomocnikowi braku należytej staranności w dotrzymywani terminów czy niedbalstwa. Wiedzę, że w obrocie prawnym istnieje decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące: kwiecień 2008r do styczeń 2009r. uzyskał dopiero w dniu 16 lipca 2009r., tj. gdy została mu doręczona decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]". o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w wysokości 1.622.819,00 zł za miesiące od kwietnia 2008r. do stycznia 2009r. Pełnomocnik przedstawiając treść pełnomocnictwa z dnia 12 maja 2008r., wskazał, iż na podstawie tego pełnomocnictwa reprezentował on Skarżącego w postępowaniu podatkowym nr "[...]". Skarżący zauważył, że dokonana przez organ I instancji wykładnia przepisów prawa pozbawiona jest pragmatyzmu i niweczy sens i znaczenie pełnomocnictwo ogólnego, udzielonego w postępowaniu podatkowym nr "[...]". Powołując się na wyrok NSA z dnia 14 marca 2002r. I SA 1842/00, Lex nr 81738, zgodnie z którym pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym, podobnie jak w cywilnym, może być pełnomocnictwem ogólnym, upoważniającym do prowadzenia wszelkich spraw mocodawcy i pełnomocnictwem szczególnym, upoważniającym do prowadzenia konkretnej sprawy albo poszczególnych czynności, to zdaniem radcy prawnego, jeżeli pełnomocnictwo z dnia 12 maja 2008r. udzielone M. C. przez Spółkę jest pełnomocnictwem ogólnym, obejmującym umocowanie do działania we wszelkich sprawach związanych i wynikłych z nadpłaty przez Spółkę podatku akcyzowego, to nie ma żadnych racjonalnych podstaw, by organ kwestionował wyrażoną w tym dokumencie wolę Strony. Według pełnomocnika takie zachowanie narusza zasadę państwa prawa, a także zasadę autonomii woli Strony. Ponadto podkreślił, że organ podatkowy I instancji wszczynając odrębne postępowanie powinien był uznać, że Spółka występuje za pośrednictwem pełnomocnika, ponieważ dysponował on pełnomocnictwem ogólnym z dnia 12 maja 2008r. Podkreśla, że zgodnie z art. 92 k.p.c. zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż pełnomocnictwo procesowe, jak również umocowanie do poszczególnych czynności procesowych, ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego. Według pełnomocnika skuteczność takiego pełnomocnictwa nie ogranicza się do postępowania toczącego się w dniu jego udzielenia, ale także dotyczy przyszłych postępowań. Na poparcie swoich tez wskazuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008r. o sygn. III SA/Wa 2189/07. Pełnomocnik podniósł, iż w przedmiotowej sprawie świadomość szerokiego i wyłącznego umocowania pełnomocnika Skarżącego była organowi znana z treści pełnomocnictwa, a także z licznej i w miarę regularnej korespondencji. W zaistniałej sytuacji najbardziej pożądane i zgodne z wolą Strony byłoby wysłanie przez Organ pełnomocnikowi Strony postanowienia o wszczęciu postępowania incydentalnego wraz z wezwaniem do złożenia pełnomocnictwa do działania w tej sprawie (o ile w opinii organu, uprzednio złożone pełnomocnictwo było niewystarczające). Fakt, że z art. 137§3 Ordynacji podatkowej jasno wynika obowiązek złożenia do akt pełnomocnictwa, nie upoważniał organu do pomijania w swoich działaniach znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa ogólnego. Strona wskazuje na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 1989 (II ARN 29/089, OSP 1990/11-12/375) oraz postanowienie z dnia 02 grudnia 1998r. (III RN 88/89, OSP 1999/19/603, OSNP-wkł. 1999/6/3, OSP 2000/3/35.). W ocenie pełnomocnika, umocowanie przez Spółkę pełnomocnika do zastępowania Spółki we wszelkich sprawach związanych i wynikłych z nadpłaty przez Spółkę podatku akcyzowego, tj. udzielenie pełnomocnictwa ogólnego, można uznać za fakt znany organowi z urzędu. Zgodnie z art. 187§3 Ordynacji podatkowej (...) fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu. Powyższe oznacza brak obowiązku, przeprowadzania dowodów, a w sensie technicznym oznacza brak obowiązku ponownego dostarczenia dokumentów już raz przedstawionych. W opinii wnoszącego niniejszą skargę doszło do niezgodnego z prawem zaniechania doręczenia decyzji pełnomocnikowi Skarżącego, gdyż organ zgodnie z dyspozycją art. 124 Ordynacji podatkowej, zobowiązany jest podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wobec powyższego pełnomocnik Spółki nie był w stanie w przewidzianym ustawowo terminie ustosunkować się do decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]". W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Kontrola legalności, przeprowadzona przez sąd na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sąd uchyla decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 2 tejże ustawy, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie może pozostać w obrocie prawnym, gdyż zostało wydane z naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie Sąd rozważał następujące kwestie: a mianowicie czy w dacie wydania postanowienia z dnia "[...]" przez Dyrektora Izby Celnej, w postępowaniu występował należycie umocowany pełnomocnik i czy w związku z tym, organ ten mógł rozpatrzyć wniosek radcy prawnego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na wstępie należy wskazać, że kwestia reprezentacji strony w postępowaniu podatkowym została uregulowana przede wszystkim w art. 136 i art. 137 Ordynacji podatkowej ( w skrócie O.p.). Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania (art. 136 O.p.), a stosownie do art. 137 § 3 O.p., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Pełnomocnik chcąc zatem występować w postępowaniu w takim charakterze, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia pełnomocnictwa, w tym więc zakresie, poprzez art. 137 § 4 O.p., odnieść należy się do zasad prawa cywilnego, na gruncie którego pełnomocnictwo jest określane jako jednostronna czynność prawna o charakterze upoważniającym (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej z dnia 8 maja 2001 r. IV CKN 354/2000, LexPolonica nr 384663). Oznacza to, iż udzielenie pełnomocnictwa stanowi dla pełnomocnika jedynie źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa. Należy również podkreślić, że organ podatkowy powinien z urzędu brać pod uwagę rodzaj udzielonego przez stronę pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania i nie powinien dopuścić do udziału w nim osoby, która w ogóle nie legitymuje się należytym pełnomocnictwem lub legitymuje się pełnomocnictwem dotyczącym innej sprawy niż rozstrzygana w postępowaniu. Organy podatkowe nie mogą domniemywać zakresu danego pełnomocnictwa. W niniejszej sprawie istotne jest, że pismem z dnia 20 lipca 2009r. radca prawny wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od doręczonej Spółce w dniu 24 czerwca 2009r. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od kwietnia 2008r. do stycznia 2009r. Wraz z wnioskiem zostało złożone odwołanie. Pisma zostały podpisane przez radcę prawnego, tytułującego się jako pełnomocnik Spółki, bez złożenia organowi podatkowemu oryginału lub uwierzytelnionego odpisu udzielonego mu pełnomocnictwa. Następnie Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu wniosku, wydał zaskarżone postanowienie w którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazując że radca prawny nie uprawdopodobnił braku swojej winy. Organ wyjaśnił przy tym, że Spółka ustanowiła pełnomocnika wyłącznie w postępowaniu podatkowym w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. W związku z powyższym Sąd stwierdził, iż złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez organ podatkowy, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalniało pełnomocnika z obowiązku załączenia oryginału lub poświadczonej urzędowo kopii takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy. Sąd podziela tym samym stanowisko zajęte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 maja 2004 r. (I SA/Wr 1649/02), zgodnie z którym, organ nie jest uprawniony do ustalania, czy pełnomocnictwo było w ogóle udzielane stronie i poszukiwania takiego dokumentu w aktach innych postępowań. Jeżeli strona chce, by jej interesy reprezentował pełnomocnik, winna udzielić mu pełnomocnictwa. Aby organ dowiedział się o tej okoliczności, pełnomocnik musi zamanifestować wolę działania w imieniu reprezentowanego poprzez złożenie stosownego oświadczenia na piśmie do akt danej sprawy lub ustnie do protokołu. Istotne jest więc, by pełnomocnik ujawnił chęć działania w cudzym imieniu w danym postępowaniu. Organ nie może natomiast z urzędu traktować danej osoby jako pełnomocnika, nie można bowiem wykluczyć, iż z pewnych względów strona skarżąca nie będzie chciała być reprezentowana przez pełnomocnika. W ocenie Sądu, w przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika, organ obowiązany był wezwać do jego uzupełnienia. W myśl bowiem art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Do podań zaś zaliczyć także należy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Brak zatem jednoczesnego wykazania wraz ze składanym podaniem, że radca prawny - podpisujący podanie - może reprezentować podmiot, którego dotyczy podanie, skutkuje koniecznością żądania uzupełnienia istniejącego w tym zakresie braku. Zdaniem Sądu, w przedstawionym stanie prawnym nie powinno budzić wątpliwości, iż art. 169 § 1 O.p. znajduje zastosowanie także w postępowaniu przed organem odwoławczym. Przepis ten nie czyni bowiem wyjątku w tym zakresie i nie różnicuje sposobu rozstrzygnięcia w zależności od tego, czy przedmiotem braków jest np. podanie wszczynające postępowanie, czy też mamy do czynienia z brakami podania będącego wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji należało stwierdzić, iż rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania sporządzonego przez radcę prawnego, bez dokumentu potwierdzającego uprawnienie do działania w imieniu Spółki, stanowiło istotne naruszenie prawa procesowego. Organ nie podjął bowiem jakichkolwiek czynności, aby wyjaśnić kwestię umocowania radcy prawnego do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym zakresie doszło zatem do naruszenia art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym, organ prowadzący postępowanie jest obowiązany nie tylko zebrać, ale przede wszystkim w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Takiego pełnego rozpatrzenia zabrakło, gdyż w zaskarżonym postanowieniu poprzestano tylko na ogólnikowym stwierdzeniu, że pismo zostało podpisane przez radcę prawnego "tytułującego się jako pełnomocnik Strony". Organ nie uwzględnił zatem okoliczności, że udział strony w postępowaniu przez pełnomocnika jest jej wyborem, a także zignorował brak umocowania pełnomocnika do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Te uchybienia procesowe, zdaniem Sądu, miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego skutkowały uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W ponownie prowadzonym postępowaniu Dyrektor Izby Celnej zobowiązany zatem będzie potraktować wniosek jako sporządzony przez osobę bez umocowania, co skutkuje koniecznością żądania uzupełnienia istniejącego w tym zakresie braku. Stwierdzenie zaś, że postępowanie przed organem II instancji toczyło się bez prawidłowego umocowania pełnomocnika, czyni przedwczesną wypowiedź Sądu co do zasadności zarzutów skargi dotyczących odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz zasądził na rzecz Strony skarżącej koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło