II SA/Rz 807/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ SO (del.) Tomasz Smoleń Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B.B. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Rz. z dnia [...] czerwca 2009 r., [...] umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 841/4 o pow. 0,34 ha położonej w m. D., gm. Ś. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że odwołanie B. B. nie mogło być uwzględnione, gdyż decyzja Starosty Powiatu Rz. nie narusza prawa. Organ odwoławczy podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji i podzielił pogląd leżący u jej podstaw, że postępowanie zwrotowe powinno być umorzone, gdyż w treści aktu notarialnego nie powołano się na którąkolwiek z ustaw wymienionych w art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 261, z 2004 r., poz. 2603 ze zm./ dalej: u.g.g. Z tych powodów odwołanie nie mogło być uwzględnione, aczkolwiek przejęcie nieruchomości będącej własnością odwołującej nastąpiło na rzecz realizacji narodowych planów gospodarczych, to brak wyraźnego wskazania w umowie podstawy prawnej przejęcia objętej art. 216 u.g.g. uniemożliwia orzekanie o zwrocie. Z rozstrzygnięciem Wojewody nie zgodziła się B. B. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła naruszenie art. 7, art. 10 i art. 77 k.p.a., przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, co doprowadziło do niewyjaśnieni wszystkich okoliczności sprawy. Skarżąca wskazała także, że organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego art. 216 u.g.g. oraz przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz. U. nr 10 z 1974 r., poz. 64/ oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Naruszenie prawa materialnego polegało na niezastosowaniu art. 216 u.g.g. oraz niezastosowaniu przepisów ustawy z 1958 r., zaś naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. miało miejsce dlatego, że uzasadnienie skarżonej decyzji nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga B. B. zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela wskazany w niej zarzut naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 216 u.g.g. Poza sporem pozostaje fakt podnoszony przez organy obu instancji, że w akcie notarialnym, na podstawie którego nastąpiło przejęcie nieruchomości skarżącej, oznaczonej jako działka nr 841/4 nie wskazano podstawy prawnej przejęcia, określając jedynie jego cel. Brak wskazania podstawy, w ocenie Sądu, nie prowadzi do wykluczenia konieczności stosowania w sprawie art. 216 u.g.g. Zdaniem Sądu zastosowanie art. 216 może wynikać wprost ze wskazania w umowie jednej z ustaw wymienionych w tym przepisie, albo ze wskazania podmiotu lub celu na rzecz, którego wywłaszczenie nastąpiło. Taki wniosek opiera Sąd na treści art. 216, który wyraźnie wskazuje, w art. 216 ust. 1 u.g.g., że przepisy rozdziału 6 działu III ustawy mają zastosowanie do nieruchomości przejętych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. Z kolei z art. 2 tego przepisu wynika, że ma on zastosowanie do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Konsekwencją takiej treści art. 216 u.g.g. musi być stwierdzenie, że skarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu Rz. naruszają właśnie tę normę. Z treści umowy, którą zbyto nieruchomość wynika, że nabycie nastąpiło na rzecz państwowego przedsiębiorstwa rolnego oraz dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Zatem postępowanie zwrotowe powinno być zakończone rozstrzygnięciem merytorycznym, a nie umorzeniem jak przyjęły organy. W ponownym postępowaniu organy będą zobowiązane do przeprowadzenia postępowania, w którym zbadane zostaną prawem określone przesłanki zwrotu. Dopiero na tej podstawie będzie możliwe podjęcie decyzji merytorycznej. Sąd nie dopatrzył się wskazanych w skardze naruszeń procesowych związanych z wyjaśnieniem stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest nieskomplikowany i jasny. Skarżąca straciła tytuł prawny do działki nr 841/4 na podstawie aktu notarialnego, który znajduje się w aktach sprawy. Zatem poprawność rozstrzygnięcia nie zależy od wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ale poprawnej interpretacji przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a.