II SA/Lu 818/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi D. M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] Burmistrz O. L., po rozpoznaniu wniosku z dnia 5 sierpnia 2009r., przyznał D.G. zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 200 zł. Organ administracji w oparciu o wywiad środowiskowy z dnia 12 sierpnia 2009r. i posiadaną dokumentację ustalił, że D. G. jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma ustalony lekki stopień niepełnosprawności na stałe, bez prawa do renty. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o wielkości 1,1955 ha przeliczeniowych, z którego dochód wynosi 247,47 złotych i nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącego 477 zł. Organ wskazał także, iż zgodnie z danymi Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych Zakładu Polityki Społecznej wartość minimum socjalnego na zakup żywności według danych za grudzień 2008r. wyniosła 216,60 zł. Po rozpoznaniu odwołania D. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, podtrzymując argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji oraz mając na uwadze przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz.U z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zmianami ), że dopuszczalne jest udzielenie pomocy w wysokości niższej niż wnioskowana przez stronę i nie pokrywającej w całości potrzeb strony. Przyznana kwota 200 zł nie jest wprawdzie zgodna z oczekiwaniami strony, jednakże mając na uwadze, że strona otrzymuje wiele różnych świadczeń z pomocy społecznej należy uznać, że kwota ta jest odpowiednia do okoliczności sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca jest objęty pomocą społeczną i otrzymuje zasiłek okresowy w wysokości 114,77 zł (decyzja z dnia [...]). Ponadto strona korzysta z pomocy w formie zasiłków celowych np. zasiłek celowy na pokrycie kosztów leków (decyzja z dnia [...]), zasiłek celowy na zakup baterii do aparatu słuchowego w kwocie 21 zł (decyzja z dn. [...]), zasiłek celowy 200 zł na zakup żywności (decyzja z dn.[...]), zasiłek celowy na opłacenie faktury za energię elektryczną w kwocie 427,13 zł (decyzja z dn.[...]), zasiłek celowy na przejazd w celu zawiezienia i odebrania aparatu słuchowego do Lublina w kwocie 24 zł (decyzja z dnia [...]), zasiłek celowy na pokrycie kosztów zakupu butli z gazem w kwocie 50 zł (decyzja z dnia [...]) czy zasiłek celowy na pokrycie kosztów zakupu środków higienicznych w kwocie 20 zł (decyzja z dn.[...]). Kolegium zauważyło, iż strona posiada gospodarstwo rolne o pow. 1,955 ha przeliczeniowych (zaświadczenie wydane z upoważnienia Burmistrza O. L. z dnia 5 sierpnia 2009 r.). D. G.w oświadczeniu z dnia 5 sierpnia 2009r. wskazał, że nie prowadzi gospodarstwa ze względu na zły stan zdrowia i brak narzędzi rolniczych, złą strukturę gleby, nieopłacalność, brak środków ochrony roślin i materiału siewnego oraz na to, że nieruchomość położona jest w czterech miejscowościach i składa się z sześciu działek o słabej strukturze. Odnosząc się do tych argumentów organ wskazał, że w sytuacji długotrwałego bezrobocia strona powinna rozważyć możliwość uprawy części gospodarstwa na swoje potrzeby lub oddania go w dzierżawę w zamian za część płodów rolnych. Zdaniem organu brak jakichkolwiek działań w tym zakresie świadczy o tym, iż wnioskodawca - osoba korzystająca z pomocy społecznej, nie współdziała w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Na decyzję Kolegium D. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podał, że w związku z brakiem możliwości technicznych i uwstecznieniem nie jest w stanie uzasadnić skargi szczegółowo. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podkreślić przede wszystkim należy, iż wszczęcie postępowania odwoławczego uzależnione jest od wniesienia środka odwoławczego w sposób skuteczny. Nie wystarczy zatem, by strona sporządziła jakiekolwiek pismo w zupełnie dowolny sposób. Odwołanie należy bowiem do kategorii procesowej pism sporządzanych w postępowaniu administracyjnym przez stronę (uczestnika postępowania), zwanych w tym postępowaniu podaniami. Stosuje się do niego zatem nie tylko przepisy szczegółowe regulujące instytucję odwołania, ale także przepisy dotyczące wszystkich podań. Według art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie lub ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie umie lub nie może złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Z akt omawianej sprawy wynika, że odwołanie D. G. z dnia 10 września 2009 r. od decyzji Burmistrza O. L. z dnia [...], wspomnianych warunków nie spełnia, nie zostało bowiem przez niego własnoręcznie podpisane. Trzeba przy tym przypomnieć, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Sąd nie ma zatem obowiązku poszukiwania prawidłowego odwołania w jakichkolwiek innych aktach dotyczących tej samej strony. Zgodnie z treścią art. 140 kpa w postępowaniu przed organami odwoławczymi odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji, a zatem również art. 64 § 2 kpa. Jeśli zatem odwołanie nie czyni zadość wymaganiom określonym w kpa bądź wynikających z ustaw szczególnych, rzeczą organu było wezwanie wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że ich nie usunięcie spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. W orzecznictwie akceptowany jest bowiem pogląd, według którego nie uzupełnienie przez stronę odwołującą się braków wadliwie skonstruowanego odwołania wyłącza możliwość uznania, iż doszło do wszczęcia postępowania odwoławczego ( wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 21 października 2008 r. II OSK 1268/07 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok z dnia 18 stycznia 2000 r. akt III SA 111/99, wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2009r. II SA/Lu 770/08 Legalis). Przepis art. 64 § 2 kpa nie przewiduje przy tym działania przez organ w formie aktu administracyjnego, brak jest również innego przepisu prawa materialnego, który wskazywałby formę działania organu w niniejszej sprawie. Jeśli zatem organ odwoławczy nie wzywał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez jego własnoręczne podpisanie i rozpoznał wadliwe odwołanie, jego decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.(por. wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r., sygn. akt III SA 417/2000, Lex nr 47217, Wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., SA/Gd 2365/93, Lex nr 25940). Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.