III SA/Lu 565/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. K. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] Nr [...], orzekającej o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu B.K. na pobyt czasowy ponad trzy miesiące w lokalu przy ul. R. w K. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzją Wojewoda wyjaśnił, że organ I instancji orzekł o anulowaniu czynności materialnotechnicznej polegającej na zameldowaniu B. K. na pobyt czasowy trwający ponad trzy miesiące we wskazanym lokalu, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, że czynność zameldowania dokonana została z naruszeniem prawa. B. K. nigdy nie mieszkała i nie mieszka w lokalu przy ul. R. w K., co potwierdziła kontrola meldunkowa przeprowadzona w dniu 7 lipca 2009 r. przez funkcjonariuszy policji, jak również zeznania świadków. Od decyzji Burmistrza odwołanie wniosła B. K., podnosząc że przedmiotowa decyzja jest bezprawna. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest prawidłowa, ponieważ przeprowadzone przez ten organ i postępowanie dowodowe wykazało, że czynność materialno-techniczna zameldowania skarżącej dokonana została z naruszeniem obowiązujących przepisów tj. art. 6, art.10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Warunkiem bezwzględnym dokonania zameldowania w lokalu jest faktyczne w nim zamieszkiwanie w dniu zameldowania. Z materiału dowodowego wynika natomiast, że skarżąca w przedmiotowym lokalu nigdy nie zamieszkiwała i w najbliższym czasie nie istnieje realna możliwość by w nim zamieszkała. Lokal ten został w dniu 18 lutego 2009 r. wynajęty przez Gminę J. J., który po wyremontowaniu tego lokalu zamieszkał w nim wraz ze swoją rodziną. Skarżąca natomiast, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, zamieszkuje wraz ze swoją matką w lokalu nr [...] przy ul. R. w K. i tam powinna dokonać zameldowania. Organ dodał również, że skarżąca nie ma racji podnosząc, że może być zameldowana w przedmiotowym lokalu, ponieważ współwłaścicielką nieruchomości, do której tan lokal przynależy jest jej matka. W świetle ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powyższe twierdzenie skarżącej jest bezzasadne, gdyż zameldowanie spełnia jedynie funkcję ewidencyjną i nie wynika z tytułu prawnego do lokalu. Organy meldunkowe są zobowiązane utrzymywać ewidencję w stanie odpowiadającym rzeczywistości i w przypadku ujawnienia, że osoba pod wskazanym adresem nigdy nie zamieszkiwała, mają obowiązek anulowania dokonanej uprzednio rejestracji zgłoszenia pobytu stałego, bądź czasowego trwającego ponad trzy miesiące, w celu wyeliminowania stanu niezgodnego z rzeczywistością. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła B. K., domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła, że zameldowanie w przedmiotowym lokalu (którego współwłaścicielką jest jej matka) J. J. z rodziną zostało dokonane bezprawnie. Działanie Burmistrza polegające na zawarciu umowy najmu lokalu z J. J. bez zgody współwłaścicielki (jej matki O. S.) stoi w sprzeczności z treścią postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 1 września 2000 r., sygn. akt I C 1049/92. Z orzeczenia tego bowiem wynika, jak wyjaśniła skarżąca, że przedmiotowe mieszkanie wolno udostępniać tylko i wyłącznie jej matce. Ponadto skarżąca podniosła, że umowa najmu została zawarta bez podstawy prawnej, ponieważ Wojewoda uchylił uchwałę z grudnia 2008 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) W ocenie Sądu zaskarżona decyzja prawa nie narusza, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Działania organów administracji w niniejszej sprawie odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] orzekająca o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu B.K. na pobyt czasowy ponad trzy miesiące w lokalu przy ul. R. w K. Czynność materialno-techniczna, o której mowa w zaskarżonej decyzji, jest prawnie regulowaną formą działania administracji, która wywołuje skutki prawne poprzez działanie o charakterze faktycznym. Czynnością taką jest czynność zameldowania polegająca na dokonaniu wpisów w określonej ewidencji. Ustawodawca przewiduje załatwianie spraw administracyjnych w formie czynności materialno-technicznej w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze jego wykładni. Natomiast eliminacja czynności materialno-technicznej oraz jej skutków z obrotu prawnego następuje w drodze czynności prawnej właściwego organu dokonanej w formie decyzji administracyjnej stwierdzającej nieważność lub anulującej materialno-techniczną czynność zameldowania. Podstawę prawną dla takiego działania organu i wydania decyzji jest art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności, ani prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Stwierdzenie nieważności (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1189/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 1031/07). W myśl art. 47 ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993), organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym (art. 47 ust. 1). Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wyjaśnić trzeba iż czynność materialno-techniczna zameldowania będzie prawidłowa i niebudząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt czasowy przebywać będzie w tym miejscu zameldowania. Przez pojęcie "pobytu czasowego" w myśl art. 7 ust. 1 powołanej ustawy należy rozumieć przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego, z tym, że bez zamiaru stałego związania się z tym nowym miejscem. Zgodzić się należy z Wojewodą, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazują, że powyższa przesłanka wymagana do zameldowania skarżącej na pobyt czasowy pod wskazanym adresem nie została spełniona. Prawidłowo zostało ustalone, że skarżąca faktycznie nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu w K. przy ul. ul. R., lecz w lokalu u swojej matki przy ul. Z. Dla dokonania zaś czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt czasowy niezbędne jest wyłącznie faktyczne zamieszkanie w lokalu. Skoro zaś skarżąca nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu w chwili zameldowania, to dokonana czynność materialno-techniczna zameldowania była wadliwa, należało ją więc anulować na podstawie powołanego art. 47 ust. 2. Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest jedynie czynnością ewidencyjną, potwierdzającą fakt zameldowania i opuszczenia lokalu. Oznacza to, że zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem musi poprzedzać zameldowanie. Późniejszy zamiar uprawnionego nie ma znaczenia dla oceny faktu zamieszkiwania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1351/07). Prawidłowo poczyniona subsumcja ustalonego w sprawie stanu faktycznego do powołanego wyżej przepisu art. 47 ust. 2 ustawy, będącego podstawą rozstrzygania, prowadzić musiała do wniosku, iż brak było w sprawie przesłanek do dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania B. K. na pobyt czasowy ponad trzy miesiące w lokalu przy ul. R. w K. Tym samym zgodna z prawem jest zaskarżona decyzja orzekająca o anulowaniu wymienionej czynności. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ani tez przepisów postępowania. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone zostało bowiem prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji. Należy również zwrócić uwagę, że instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to uprawnienie jest pochodną tytułu do lokalu. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, która potwierdza jedynie fakt zamieszkiwania w lokalu, a nie rozstrzyga o prawie do lokalu. Kwestia ta została wyjaśniona wyczerpująco w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie sygn. akt K 20/01 (OTK - A 2002/3/34). Stan prawny przedmiotowej nieruchomości nie ma związku z niniejszą sprawą ewidencyjną, wobec czego argumenty podnoszone w skardze są bezzasadne. Ocena kwestii prawa własności przedmiotowego lokalu, jak też bezprawnego (w ocenie skarżącej) działania Burmistrza polegającego na zawarciu umowy najmu lokalu z J.J. bez zgody współwłaścicielki (jej matki O.S.) - nie mieści się w zakresie kompetencyjnym organów ewidencyjnych, które nie są upoważnione w postępowaniu ewidencyjnym rozstrzygać w tym przedmiocie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.