I OW 204/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-03-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia WSA del. Maria Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór dotyczący zwrotu wydatków poniesionych przez jedną gminę na świadczenia z pomocy społecznej przyznane osobie przebywającej w tej gminie, ale zameldowanej w innej gminie, stanowi spór o właściwość podlegający rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Spór dotyczący zwrotu wydatków między gminami, wynikający z przyznania świadczeń z pomocy społecznej osobie przebywającej w jednej gminie, a zameldowanej w innej, nie stanowi sporu o właściwość w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozliczenia między gminami na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej mają charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny, i nie podlegają rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest niedopuszczalny.Stan faktyczny
Prezydent Miasta Kielce wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Bytomia w przedmiocie zwrotu wydatków na zasiłek celowy przyznany osobie bezdomnej, która była zameldowana w Bytomiu, ale przebywała w Kielcach. Gmina Bytom odmówiła zwrotu całości poniesionych przez Kielce wydatków, powołując się na ostatnie miejsce zameldowania osoby oraz jej oświadczenie o niechęci powrotu do Bytomia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia WSA del. Maria Werpachowska (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Kielce o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Kielce a Prezydentem Miasta Bytomia w przedmiocie zwrotu wydatków na zasiłek celowy postanawia: odrzucić wniosek.
Wnioskiem z dnia 23 listopada 2009 r. Prezydent Miasta Kielce wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy nim
a Prezydentem Miasta Bytomia dotyczącego finansowania pomocy społecznej
w postaci obiadów.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 1 czerwca 2009 r. Z. S. zgłosił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z wnioskiem o pomoc w formie bezpłatnych obiadów barowych w jadłodajni w Kielcach w okresie od 1 czerwca 2009 r. do 31 lipca 2009 r. Organ ustalił, że wnioskodawca jest osobą bezdomną, przebywającą na terenie Kielc. Wymieniony nie ma żadnej rodziny, która mogłaby udzielić pomocy materialnej i mieszkaniowej. Ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały jest Bytom ul. [...]. Podano, iż wnioskodawca oświadczył, że z powodów osobistych nie może wrócić do Bytomia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. wnioskodawcy przyznano pomoc, uznając,
że zachodzą przesłanki z art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej uzasadniające przyznanie pomocy w miejscu pobytu.
Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. i załączoną do niego notą księgową wezwano Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Bytomiu do zwrotu należności, jaką Ośrodek wydał na pokrycie kosztów przedmiotowej pomocy.
MOPR w Bytomiu pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. poinformował, że pokryje jedynie część należności, tj. za okres od 1 czerwca 2009 r. do 30 czerwca 2009 r. Odmówił zaś zwrotu wydatków za pozostały okres.
W końcowej części wniosku skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezydent Miasta Kielce wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu.
W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie
w Bytomiu wskazał, że Z. S. był zameldowany na terenie Bytomia od dnia [...] lipca 1997 r. do dnia [...] września 2005 r. Podano, że Ośrodek wydał decyzję odmowną w sprawie pokrycia kosztów pobytu w Schronisku dla Bezdomnych, jednorazowo zaś przyznał zasiłek okresowy w wysokości 238,50 zł na miesiąc luty
2009 r. oraz zasiłek celowy na zakup odzieży w wysokości 50 zł i zakup obuwia - 50 zł. Dodatkowo wskazano, że Z. S. dnia [...] czerwca 2009 r. złożył oświadczenie, że nie chce wrócić do Bytomia z przyczyn osobistych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 15 § 1 pkt 4 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez pojęcie sporu o właściwość należy rozumieć sytuację w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają
się za właściwe do załatwienia danej sprawy albo gdy każdy z organów uważa, że nie jest właściwy do załatwienia sprawy. Spór o właściwość zachodzi tylko w rozstrzyganiu sprawy indywidualnej przez organy administracji i musi ona podlegać załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 1995 r. sygn. akt I SA 40/95, ONSA 1995/3 poz. 148).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia ze sporem o właściwość w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, niezależnie od nazwy nadanej przez wnioskodawcę pismu z dnia [...] listopada 2009 r.
Spór dotyczy w istocie zwrotu wydatków poniesionych na świadczenie przyznane Z. S. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca
2009 r. (pomoc niepieniężną w postaci obiadów wydawanych przez siedem dni w
tygodniu).
Zagadnienie dotyczące zwrotu wydatków gminie uregulowane zostało przez ustawodawcę w art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Z powołanego przepisu nie wynika, aby zwrot wydatków gminie podlegał rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Przepis ten nie odnosi się do organów, lecz do samych gmin, zatem do osób prawnych i dlatego nie ma administracyjnego charakteru, lecz stanowi sprawę cywilną (v. postanowienie NSA
z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt I OW 73/06, LEX nr 362165).
Skoro rozliczenia między gminami następujące na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, to tym samym nie można mówić o istnieniu sporu o właściwość w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest w niniejszej sprawie niedopuszczalny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło