III SA/Kr 912/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 8 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej skargę oddala Zaskarżoną przez J. B. decyzją z dnia 08.07.2009r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. znak [...] orzekająca o utracie przez skarżącą z dniem 20.05.2009r. statusu osoby bezrobotnej. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: W dniu 15.04.2004r. J. B. zarejestrowała się w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...] 2004r. znak [...] Prezydent Miasta uznał J. B. za osobę bezrobotną. Następnie, decyzją z [...] 2009r. znak [...]. Prezydent Miasta pozbawił skarżącą na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy statusu osoby bezrobotnej z uwagi na odmówienie bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji przeszkolenia i przekwalifikowania, zaznaczając, że pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje na okres 120 dni. W odwołaniu od w/w decyzji J. B. podniosła, że organ nie wyjaśnił wszystkich faktów istotnych dla sprawy a te, które przedstawił w uzasadnieniu decyzji są ustalone w sposób dowolny. Zaskarżoną decyzją pozbawia się ją jedynego źródła dochodu – zasiłku okresowego, którego otrzymuje w związku z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej. Nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że bez uzasadnionej przyczyny odmówiła udziału w szkoleniu, gdyż wielokrotnie osobiście składała wnioski w urzędzie pracy o skierowanie jej na szkolenia z zakresu małej księgowości i zamówień publicznych. Organ pominął też fakt, że składała wnioski o dofinansowanie działalności gospodarczej, co znaczy, że wykazywała aktywność w kierunku wyjścia ze stanu bezrobocia. To organ nie dopełnił obowiązku przeszkolenia jej, gdyż odmownie załatwiał jej wnioski. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji, uzupełniając stwierdzenia, że skarżąca jest osobą w szczególnej sytuacji na rynku pracy, gdyż jest osobą długotrwale bezrobotną i powyżej 50 roku życia. Zgodnie z przepisem art. 50 w/w ustawy powiatowy urząd pracy powinien osobie w tego rodzaju sytuacji w okresie sześciu miesięcy od dnia rejestracji przedstawić propozycję zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, szkolenia, stażu, odbycia przygotowania zawodowego dorosłych lub zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. W realizacji tego obowiązku w dniu 17.04.2009r. doradca zawodowy przedstawił skarżącej propozycję przygotowania do rozmowy z pracodawcą. Skarżącą nie skorzystała z tej formy pomocy. Nastepnie, w dniu 20.05.2009r. skierowano skarżącą do Referatu Poradnictwa Zawodowego, gdzie odbyła się kolejna rozmowa z doradcą, w czasie której wyraziła stanowisko, że nie zamierza korzystać z pomocy urzędu w poszukiwaniu pracy. Odrzuciła propozycję szkolenia w "Klubie pracy" oraz odmówiła podpisania oświadczenia o odmowie udziału w szkoleniu. Organ zauważył, że rejestracja w urzędzie pracy jako osoby bezrobotnej jest co prawda czynnością dobrowolną ale bezrobotny musi mieć świadomość swoich obowiązków i konsekwencji z tytułu ich niewypełnienia, stąd nieuzasadniona odmowa udziału skarżącej w szkoleniu mogła stanowić podstawę do pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej. W skardze na w/w decyzję J. B. ponawiając zarzuty zawarte w odwołaniu, dodała, że ustalenia faktyczne sprawy zostały oparte na notatkach służbowych a także to, iż organ nie ustalił konkretnie w jakiego rodzaju szkoleniu udziału miałaby skarżąca odmówić. Na rozprawie w dniu 09.03.2010r. skarżąca wyjaśniła, że propozycja udziału w szkoleniu polegała na tym iż, iż doradca zawodowy zarzucił jej, że nie jest psychologiem i nie umie napisać CV, stąd powinna wziąć udział w szkoleniu, które podniesie umiejętność przedstawiania się ewentualnemu pracodawcy, jak również ma na celu wykształcenie przedsiębiorczości i umiejętności zarządzania sobą. Ponadto w terminach, w których zgłosiła się do urzędu – 17.04.2009r. i 20.05.2009r. nie przedłożono jej żadnej propozycji, w jej ocenie nikt nie sprawdzał czy urząd dysponuje ofertami zgodnymi z wykształceniem i kwalifikacjami skarżącej. Dodała też, że z ustawy o promocji zatrudnienia (...) nie wynika obowiązek uczestniczenia w jakimkolwiek szkoleniu a odbywa się to na zasadzie dobrowolności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzję, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując się wskazanymi kryteriami należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi J. B. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o promocji (...) "starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie"; przy czym pozbawienie statusu bezrobotnego w przypadku pierwszej odmowy następuje od dnia odmowy na okres 120 dni. Jeśli chodzi o "inne formy pomocy określone w ustawie" wymienia je art. 50, w ten sposób, że są to: szkolenie, staż, odbycie przygotowania zawodowego dorosłych lub zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Powiatowy urząd pracy w okresie do 6 miesięcy od dnia rejestracji powinien mianowicie osobie, o której mowa w art. 49 pkt 1, 3 i 6 w/w ustawy (m. in. osobie powyżej 50 roku życia) przedstawić propozycję zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, szkolenia, stażu, odbycia przygotowania zawodowego dorosłych lub zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Ustawa o promocji (...) nie zobowiązuje bezrobotnego w żadnym z przypadków do przyjęcia przedstawionych form pomocy, niemniej jednak ustanowienie sankcji w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy lub innej formy pomocy wskazuje, że na bezrobotnym ciąży powinność współpracy z urzędem pracy w zakresie podniesienia własnych kwalifikacji w kierunku wyjścia z problemu bezrobocia. Współpraca przejawiać się musi m.in. w dostatecznym argumentowaniu ewentualnej odmowy udziału w proponowanych formach pomocy urzędu pracy tak, by nie powstała sytuacja, w której bezrobotny jest zupełnie bierny w swoim położeniu. W ocenie Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy uzasadnia twierdzenie, że J. B. bez uzasadnionej przyczyny odmówiła udziału w szkoleniu w Klubie pracy, które miało na celu podniesienie umiejętności przedstawiania się ewentualnemu pracodawcy jak również wykształcenie przedsiębiorczości i umiejętności zarządzania sobą. Nie można uznać bowiem za uzasadnioną odmowę udziału w szkoleniu wyrażenia, że proponowane zajęcia są "dla skarżącej uwłaczające" i nie zamierza z nich skorzystać. Tego typu reakcja na propozycję udziału w szkoleniu stanowi subiektywne odczucie skarżącej, nie poparte racjonalnymi argumentami. Także zachowanie skarżącej tj. brak wykazywania chęci rozmowy z pracownikami urzędu poprzez odwracanie się do nich plecami stanowi o braku woli współpracy w wyjściu z problemu własnego bezrobocia. Wydaje się też, że wskazuje na brak gotowości do podjęcia zatrudnienia oraz nabycia nowych umiejętności przydatnych na rynku pracy. Bezrobotny nie może w żadnym razie odmówić udziału w szkoleniu, które ma podnieść jego kwalifikacje – w tym uatrakcyjnić pozycję na rynku pracy jedynie wskutek przekonania o nieodpowiednim rodzaju szkolenia w stosunku do własnych kwalifikacji (tak też w uzasadnieniu wyroku NSA z 05.02.2010r. sygn. akt I OSK 1255/09). Faktem jest, że bezrobotny nie ma obowiązku uczestniczenia w żadnej z form pomocy kierowanej do niego na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia (...), niemniej jednak powinien mieć świadomość, że nieuzasadniona odmowa przyjęcia pomocy rodzi na gruncie ustawy konsekwencje w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Należy mieć tu na uwadze również fakt, że skarżąca wraz z odebraniem decyzji o uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej w roku 2004r. została zapoznana z prawami i obowiązkami osoby bezrobotnej, w tym także o przesłankach pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. W związku z powyższym, skarga J. B. została na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalona.