VIII SA/Wa 871/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-10

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Artur Kot, Sławomir Fularski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, nie odnosząc się do specyfiki prawnej wspólnot gruntowych i argumentów strony?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i brak odniesienia się do istotnych argumentów strony dotyczących specyfiki wspólnot gruntowych oraz wcześniejszego przyznawania płatności. Uzasadnienie decyzji było zbyt ogólnikowe i nie wyjaśniało w sposób przekonujący podstaw odmowy.
Stan faktyczny
Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi Solec nad Wisłą złożyła wniosek o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do roślin paszowych na trwałych użytkach zielonych. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na niespełnienie warunku posiadania odpowiedniej liczby zwierząt w okresie referencyjnym. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, nie odnosząc się do argumentów strony dotyczących specyfiki wspólnot gruntowych i wcześniejszego przyznawania płatności. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] sierpnia 2009r. w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w uchylonej części do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi Solec nad Wisłą na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności uzupełniającej 1) uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] sierpnia 2009r. w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w uchylonej części do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi S. [...] jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. z [...] listopada 2009 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z [...] sierpnia 2009 r. (dotyczącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008), w zakresie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, wydana w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia [...] maja 2008 r. Przewodniczący Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi S. [...] W.L. wystąpił o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Decyzją z [...] sierpnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. ponownie rozpoznając sprawę ww. wniosku (poprzednia decyzja organu I instancji została uchylona przez organ odwoławczy w wyniku uwzględnienia złożonej przez spółkę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na rok 2008 w wysokości [...] zł. z tytułu jednolitej płatności obszarowej, odmówił natomiast przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwanej "płatnością zwierzęcą". W uzasadnieniu decyzji, w części dotyczącej odmowy przyznania płatności zwierzęcej, organ wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana we wniosku (o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008) do tej płatności wynosi [...] ha i tyle też wynosi powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej. Następnie podał, że na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00 DJP. Dalej, organ stwierdził, że z uwagi na fakt, iż wnioskodawca nie spełnia warunków przyznania płatności zwierzęcej, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm., dalej jako rozporządzenie MRiRW z dnia 14 marca 2008 r.) płatność zwierzęca została odmówiona. W odwołaniu od powyższej decyzji Przewodniczący Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi S. [...] W.L. nie zgodził się z częścią odmowną tej decyzji, dotyczącą płatności zwierzęcej i wniósł o jej uchylenie w ww. części i przyznanie tej płatności. Wskazał, że w uzasadnieniu decyzji powołano jedynie przepisy określające te płatności, a nie odniesiono się w ogóle do stanu faktycznego sprawy, nie dokonano interpretacji przepisów w oparciu o normy prawne regulujące sytuację prawną wnioskującego o przyznanie płatności podmiotu. Nie można bowiem pomijać faktu, że podmiot, który wystąpił z wnioskiem jest podmiotem szczególnym i należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. nr 28, poz. 169 ze zm., dalej jako ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych). W przypadku wspólnoty uprawnionymi do udziału we wspólnocie są osoby fizyczne lub osoby prawne, jeżeli w ciągu roku przed dniem wejścia w życie ww. ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 ww. ustawy wspólnoty nie mogą być dzielone pomiędzy uprawnionych do udziału w tych wspólnotach, a zarząd nad wspólnotą sprawuje spółka. W niniejszej sprawie osobami fizycznymi są rolnicy, którzy korzystają ze wspólnoty, w tym w szczególności wypasają zwierzęta na trwałych użytkach zielonych należących do wspólnoty. Z uwagi na to, że wspólnoty nie mogą być podzielone pomiędzy rolników ( udziałowców ), tym samym udziałowcy nie mogą występować indywidualnie o jednolitą płatność obszarową i płatność uzupełniającą z tytułu posiadanych przez wspólnotę gruntów. W ich imieniu zarząd sprawuje zaś spółka. Wspólnota, czyli poszczególni jej udziałowcy korzystają z trwałych użytków zielonych wypasając zwierzęta będące w posiadaniu poszczególnych rolników. ARiMR mogłaby odmówić przyznania płatności tylko wówczas, gdyby grunty były wykorzystywane na inne cele niż rolnicze, co w przypadku wnioskującej spółki nie ma miejsca. W konkluzji odwołujący podniósł, że zgodnie z decyzjami z dnia [...] lutego 2006 r. i [...] marca 2005 r., ARiMR przyznała spółce płatność uzupełniającą na rok 2004 i 2005. Od chwili wydania tych decyzji w sytuacji spółki nie nastąpiły żadne zmiany, tym bardziej dziwnym jest brak przyznania płatności uzupełniającej w zaskarżonej decyzji. Nadto, zdaniem odwołującego się, płatności do gruntów rolnych są wsparciem dla faktycznie uprawiających działki, czyli udziałowców wspólnoty nad którą zarząd sprawuje spółka. Decyzją z [...] listopada 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do niezadowolenia wnioskodawcy wyrażonego w odwołaniu, powołał się na § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 14 marca 2008 r., zgodnie z którym płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia wynika, że Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi S. [...] nie ma zarejestrowanej siedziby stada. Producent rolny nie spełnił więc warunku wynikającego z § 5 ww. rozporządzenia. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, organ wskazał, że uprawnionym do otrzymania płatności jest podmiot, który we wskazanym wyżej okresie, tzw. okresie referencyjnym, posiadał zwierzęta wpisane do odpowiedniego rejestru bądź posiadał w tym okresie zwierzęta przez niego zgłoszone do tego rejestru. W skardze do Sądu skarżąca Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi S. [...], reprezentowana przez pięcioosobowy zarząd zaskarżyła w/w decyzję z [...] listopada 2009 r. w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, wnosząc o zmianę decyzji przez przyznanie wnioskodawcy ww. płatności, ewentualnie o jej uchylenie do ponownego rozpoznania. Nadto, wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty zawarte w odwołaniu spółka podniosła, że w niniejszej sprawie nie wystarczy wykładnia literalna przepisów regulujących płatności uzupełniające, należy sięgnąć do wykładni celowościowej. Celem zaś ustawodawcy jest udzielenie wsparcia podmiotom faktycznie korzystającym z gruntów. W wypadku wspólnoty faktycznie uprawnionymi i korzystającymi są udziałowcy, a płatność przysługuje spółce. W sprawie przyznania płatności jednolitej ARiMR dokonała prawidłowej wykładni przepisów i w taki sam sposób należy dokonać wykładni przepisów dotyczących przyznania płatności uzupełniającej. Taka interpretacja przepisów jest zgodna zarówno z celem przyznawania dopłat, jak i z celem wspólnoty, który polega na użytkowaniu – przez rolników należących do tej wspólnoty – gruntów wspólnoty, w tym na wypasie zwierząt na tych gruntach. W konkluzji skargi dodano, że zgodnie z decyzją wydaną w dniu [...] grudnia 2008 r. ARIMR przyznała spółce płatność uzupełniającą na 2006 r., a wcześniej na 2005 r. W tej sytuacji dziwnym jest brak przyznania płatności uzupełniającej w zaskarżonej sytuacji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie - stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, iż decyzja ta nie może się ostać, albowiem została wydana z naruszeniem w szczególności przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., w stopniu uzasadniającym jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Na wstępie należy zauważyć, że odwołanie w niniejszej sprawie zostało podpisane jedynie przez W.L. - przewodniczącego skarżącej spółki, do odwołania nie dołączono zaś udzielonego mu przez zarząd pełnomocnictwa. Jak zaś wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy - statutu skarżącej oraz protokołu z dnia [...] kwietnia 2008 r. ze sprawozdawczego wyborczego ogólnego zebrania członków spółki, spółkę reprezentuje zarząd, który składa się z przewodniczącego, sekretarza, skarbnika oraz dwóch członków. Również w aktach administracyjnych jakie zostały przekazane Sądowi przez organ brak jest pełnomocnictwa udzielonego przez zarząd dla przewodniczącego spółki. Powyższy brak formalny powinien więc zostać uzupełniony przez organ II instancji w trybie art. 64 § 2 k.p.a przed rozpoznaniem odwołania. W ocenie zaś Sądu, powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przed przystąpieniem natomiast do oceny skarżonej decyzji wskazać trzeba, iż podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm., t. jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, dalej jako ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), określające m.in. zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (art. 1 pkt 2 lit. a i art. 7 ust. 2 pkt 2). Należy też zauważyć, iż stosownie do treści art. 3 ust. 1 w/w ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 3 ust. 2 w/w ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zgodnie zaś z ust. 3 tego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem, rozstrzygając niniejszą sprawę, wszczętą wnioskiem skarżącej z [...] maja 2008 r. o przyznanie płatności na rok 2008, organy orzekające w obu instancjach obowiązane były stosować przepisy k.p.a. z uwzględnieniem zmian, które wynikają z przepisów prawa materialnego, tj. cyt. art. 3 ust. 2 i 3 w/w ustawy. Postępowanie dowodowe prowadzone na potrzeby ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (także przez organ odwoławczy), choć uproszczone, albowiem ograniczone w stosunku do ogólnych reguł i sprowadzające się do obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (z uwagi na treść w/w art. 3 ust. 2 tej ustawy), winno prowadzić do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą oraz wyczerpującego rozpatrzenia w tym celu całego pozostającego w dyspozycji organu materiału dowodowego, z uwzględnieniem - co ważne - przepisów prawa materialnego. Postępowanie to winno także uwzględniać stanowisko strony, tj. jej argumenty i wyjaśnienia zgłaszane przez nią w trakcie tego postępowania administracyjnego (od momentu jego wszczęcia), tym bardziej, iż ciężar dowodzenia w tych sprawach ustawodawca przerzucił właśnie na stronę tego postępowania. Dopiero po tak przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ administracyjny winien dokonać oceny zebranych w sprawie dowodów, opierając się na przekonywujących podstawach i dając temu wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Należy w tym miejscu przypomnieć, iż uzasadnienie decyzji stanowi jej integralną część i jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji powinno znaleźć się więc pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Na marginesie Sąd zaznacza, iż przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. W wyroku z 11 lipca 2001 r. (sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję. Sąd bowiem sprawuje (...) kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać zań podjętych rozstrzygnięć. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a." (v. także wyrok NSA z 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 742/84, ONSA 1984/2/67). Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić trzeba, że decyzja ta z powodu naruszenia w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 3 ust. 2 pkt 1, pkt 2 i 3 powyżej cytowanej ustawy prawa materialnego, jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., orzekając w II instancji i wydając skarżoną decyzję, obowiązany był rozpatrzeć sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Tymczasem z decyzji tej nie wynika, aby organ odwoławczy przeprowadził ponowne postępowanie wyjaśniające w sprawie, do czego to na podstawie art. 15 k.p.a. i przepisów regulujących postępowanie dowodowe był obowiązany. Uzasadnienie decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję I instancji o odmowie przyznania płatności zwierzęcej -będącej przedmiotem skargi - jest zbyt ogólnikowe, nie obrazujące całego problemu niniejszej sprawy. Nie przedstawia w sposób pełny ani stanu prawnego, ani faktycznego. Nie wskazuje też na zgromadzony materiał dowodowy i nie zawiera jego analizy w kontekście norm prawa materialnego, które z uwagi na argumenty strony podniesione w postępowaniu mogłyby mieć w sprawie ewentualne znaczenie i wpływ na końcowy wynik. Uzasadniając decyzję dla skarżącego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ograniczył się bowiem jedynie do przywołania § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 14 marca 2008 r., zgodnie z którym płatność zwierzęca w danym roku przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt przez tego rolnika. Następnie organ stwierdził, że skarżąca spółka nie ma zarejestrowanej siedziby stada. Producent rolny nie spełnił więc warunku zapisanego w § 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 14 marca 2008 r., albowiem nie posiadał zarejestrowanych zwierząt w terminie wskazanym w ww. rozporządzeniu. Odpowiadając na zarzuty skarżącej, organ podniósł zaś jedynie, że przyznanie płatności zależy od wystąpienia określonych w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia. Uprawnionym do otrzymania płatności jest więc podmiot, który we wskazanym okresie, tzw. okresie referencyjnym posiadał zwierzęta wpisane do odpowiedniego rejestru, bądź też posiadał w tym okresie zwierzęta przez niego zgłoszone do tego rejestru. Organ II instancji nie odniósł się zaś w żaden sposób do przywołanych przez skarżącą argumentów dotyczących tego, że wnioskująca spółka jest szczególnym podmiotem, w związku z czym należy mieć również na uwadze przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Z przepisów tej ustawy wynika zaś, że wspólnoty nie mogą być dzielone pomiędzy uprawnionych do udziału w tych wspólnotach, a zarząd nad wspólnotą sprawuje spółka. Wspólnota, czyli poszczególni jej udziałowcy korzystają z trwałych użytków zielonych wypasając zwierzęta będące w posiadaniu poszczególnych rolników. Tym samym, argumenty skarżącej zawarte w odwołaniu, organ pozostawił bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Co więcej - analizując sprawę, organ zupełnie nie wskazał na okoliczności, wyjaśnienia i zarzuty wynikające z rozpatrywanego środka zaskarżenia. Nie wyjaśnił, czy mają one jakiekolwiek znaczenie, czy też - w kontekście obowiązujących przepisów nie zasługują one na uwzględnienie. Nie wyjaśnił tym samym, czy ma jakiekolwiek znaczenie posiadanie zwierząt przez poszczególnych rolników wchodzących w skład wspólnoty, w przypadku gdyby rolnicy będący udziałowcami spółki posiadali zwierzęta zarejestrowane w odpowiednim rejestrze. Nadto, organ w ogóle nie odniósł się również do argumentów skarżącej dotyczących tego, że w latach poprzednich otrzymywała ona płatność uzupełniającą – czy rzeczywiście miało miejsce otrzymanie przez spółkę płatności zwierzęcej i czy ma to jakiekolwiek znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii przyznania bądź odmowy przyznania przedmiotowej płatności za 2008 r. Tym samym, w ocenie Sądu - trudno uznać za wyczerpujące i przekonywujące uzasadnienie negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Stanowisko to jest tym bardziej zasadne, w sytuacji gdy strona powołuje się na konkretne okoliczności faktyczne mające w jej ocenie wpływ na wynik sprawy, a organ orzekający pozostawia te okoliczności bez wyjaśnienia pomijając je całkowitym milczeniem. Z wymienionych powodów Sąd uznał, iż uzasadnienie skarżonej decyzji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to nie zawiera bowiem w ogóle odniesienia się do okoliczności istotnych dla strony tego postępowania, która to - zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami ogólnymi uregulowanymi w k.p.a. oraz treścią art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - ma prawo wpływać na jego kształt. Takie działanie organu nie może zasługiwać na akceptację. Stoi w oczywistej sprzeczności z obowiązkami, jakie ciążą na organie załatwiającym sprawę w ramach dyspozycji art. 8 k.p.a. i art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy prawa materialnego. Obowiązki te mają zaś szczególne znaczenie w odniesieniu do decyzji odmownych : wyjaśnienie stronie zasadności decyzji administracyjnej może sprzyjać powstaniu u niej przekonania, że decyzja, chociaż niekorzystna – jest jednak zasadna, że w danej sytuacji i przy obowiązującym stanie prawnym organ po prostu nie mógł postąpić inaczej ( Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, s. 95 ). Powołane wyżej zasady obowiązują zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że w sprawie istnieją niejasności i wątpliwości, które organ powinien wyjaśnić w ponownym postępowaniu. Mając na względzie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy w ramach wsparcia bezpośredniego, organ stojąc na straży praworządności, winien, po uprzednim uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a braków formalnych złożonego odwołania, dokonać ustaleń po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie. Następnie, organ winien wydać rozstrzygnięcie, które będzie w sposób przekonujący uzasadnione zgodnie z zasadami zawartymi w art. 11 kpa i 107 § 3 kpa. Strona postępowania ma bowiem prawo do pełnego wyjaśnienia dlaczego ważne - w jej przekonaniu - dla wyniku sprawy argumenty nie mogą mieć decydującego w tej sprawie znaczenia. Na organie prowadzącym postępowanie ciąży więc obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych przez nią w odwołaniu twierdzeń i zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. W związku z zawartym w skardze wnioskiem skarżącej o przyznanie płatności, wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach. Dlatego też nie było podstaw do wydania przez Sąd wyroku potwierdzającego, czy też negującego uprawnienia skarżącej zgodnie z jej żądaniem. Z uwagi na powyższe, nie przesądzając ostatecznego merytorycznego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło