I SA/Sz 800/09

WyrokWSA w Szczecinie2010-03-10

Skład orzekający: Marian Jaździński, Zofia Przegalińska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2005-2007, opierając się na dowodach z oględzin przeprowadzonych z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zawiadomienia stron o czynnościach procesowych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy podatkowe naruszyły zasady postępowania określone w Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące zawiadomienia stron o przeprowadzeniu dowodu z oględzin. Niewłaściwe zawiadomienie współwłaścicieli o terminie i miejscu oględzin, a także późniejsze wezwanie do podpisania protokołu, skutkowało uznaniem zebranych dowodów za nieprawidłowe, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2005-2007 dla nieruchomości stanowiącej współwłasność E. T. i O-B Spółki z o.o. Organy podatkowe ustaliły istnienie budynku gospodarczego na działce i określiły wysokość podatku. E. T. kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące sposobu przeprowadzenia oględzin nieruchomości i zawiadomienia o tych czynnościach.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę tytułem poniesionych kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2005-2007 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. T. kwotę [...] złote tytułem poniesionych kosztów postępowania. Nieruchomość oznaczona jako działka [...] położona w M., gmina S. jest współwłasnością O-B Spółka z o.o. z siedzibą w K. oraz E. T.. Spółka nabyła ten udział w dniu 22 października 1997r., od M. W. -syndyka masy upadłości R. Ł., prowadzącego P w M. i składała co rocznie deklaracje na podatek od nieruchomości w latach 1998-2003, w których wykazywała powierzchnię użytkową budynków lub ich części wykorzystywanych na inne cele w okresie 1998-2000-1.007,99m2, zaś w latach 2001-2003 – powierzchnię użytkową budynków lub ich części (pozostałe)-226,78m2(pod dachem) oraz 60,79m2 (korytarz). W akcie notarialnym nabycia tego udziału przez Spółkę syndyk złożył oświadczenie, iż działka nr [...] zabudowana jest budynkiem chłodni do remontu. W dniu [...] Spółka złożyła w organie podatkowym deklaracje podatkowe na podatek od nieruchomości za lata 2005-2007r., w których wykazywała powierzchnię użytkową budynków lub ich części (pozostałe)- 243,435m2 oraz deklaracje na inne podatki lokalne. E. T. nabyła udział w w/w nieruchomości w dniu 5 listopada 2002r. od M. Ł., która w akcie notarialnym oświadczyła, że działka nr [...] nie jest zabudowana. W dniu 20 listopada 2007r. E. T. złożyła w organie podatkowym deklaracje na podatek rolny i leśny za lata 2005-2007 oraz na podatek od nieruchomości dotyczących działki nr [...], w których nie wykazała powierzchni użytkowej budynków. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Gminy i Miasta umorzył postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005, 2006 i 2007 od E. T. i "O-B" Spółki z o.o. z siedzibą w M. za grunty i budynki położone w M. (działki nr [...] i [...]). Organ podatkowy I instancji uznał, że skoro w toku postępowania Spółka złożyła prawidłowe korekty deklaracji podatkowych za nieruchomość oznaczoną jako działka [...], to postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez E. T., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta określił E. T. i Spółce "O–B" wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości w łącznej kwocie [...] zł za lata 2005 – 2007 oraz określił wysokość odsetek za zwłokę, obliczonych na dzień wydania decyzji w łącznej kwocie [...] zł. E. T. nie zgadzając się z ta decyzją wniosła od niej odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę Burmistrzowi Gminy i Miasto do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r. Burmistrz Gminy i Miasta na podstawie art. 240 § 4 w związku z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wznowił postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r., 2006 r. oraz 2007 r. Następnie Burmistrz Gminy i Miasta decyzją z dnia [...] nr [...] określił E. T. i Spółce "O–B" wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 rok w kwocie [...] zł, za 2006 r. w kwocie [...] zł oraz za 2007 r. w kwocie [...] zł, jako współwłaścicieli jednej nieruchomości w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 14 stycznia 2009 r., położonej na terenie miejscowości M. (działka [...]). Organ podatkowy ustalił, że E. T. i Spółka "O-B" do dnia wydania decyzji nie dokonali wpłaty podatku za ww. lata, ponadto, złożyli deklaracje podatkowe, w których wykazali różne kwoty podatku za te same lata. W dniu 11 grudnia 2008 r. pełnomocnik Spółki złożył prawidłowe korekty deklaracji podatkowych, natomiast drugi współwłaściciel - E. T. złożyła deklaracje niepełne, nie uwzględniła w nich bowiem budynku gospodarczego położonego na działce [...]. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, m. in. oględzin przedmiotu opodatkowania organ stwierdził, że budynek gospodarczy istnieje od co najmniej od 1994 r. oraz, że nie jest w nim prowadzona żadna działalność gospodarcza. Nie zgadzając się z tą decyzją organu I instancji E. T., reprezentowana przez radcę prawnego D. N., złożyła odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów, tj. art. 187 § 1, art. 180 § 1, art. 188, art. 190 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz przepisu art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniosła, że w żadnym z dokumentów stanowiących podstawę nabycia nieruchomości nie było jakiejkolwiek wzmianki o istnieniu budynku, zaś z uwagi na grzęzawisko i brak dostępu do działki skarżąca nie podjęła prób zbadania terenu, poprzestając na zaufaniu do rejestrów. Wprawdzie w trakcie postępowania stwierdzono na działce nr [...] istnienie budynku gospodarczego, ale organ podatkowy nie udowodnił, że jest to budynek ukończony zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie dotarł bowiem do żadnych dokumentów budowlanych typu zezwolenie budowlane, zezwolenie na użytkowanie. Badanie drugiej przesłanki z art. 6 ust. 2, stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, czyli faktu użytkowania, jest zbędne, bo niesporne jest, że budynek nie jest użytkowany. Ponadto, zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano na jakiej podstawie organ podatkowy ustalił parametry istotne dla ustalenia wymiaru podatku, organ nie wskazał również dowodów, na których się oparł w tej kwestii. W dalszej części odwołania strona wskazała, że pismem z dnia 8 sierpnia 2008 r. została wezwana do podpisania protokołu kontroli z dnia 25 października 2007 r., a zatem po upływie prawie roku od dnia dokonania czynności. Strona zarzuciła organowi, że nie poinformował jej o przeprowadzeniu kontroli we właściwym czasie, wskutek czego nie uczestniczyła w kontroli, wobec tego odmówiła podpisania protokołu. Ponadto, zarzuciła, że organ powinien przeprowadzić oględziny nieruchomości na podstawie art. 288 Ordynacji podatkowej, a nie jej kontrolę, którą przeprowadza się w siedzibie kontrolowanego lub innym miejscu przechowywania dokumentacji lub prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie strony tenże protokół nie może być podstawą wydania decyzji w sprawie. Następnie, E. T. zarzuciła nieprawidłowe zawiadomienie o czynnościach kontrolnych w dniu 25 sierpnia 2008 r., polegające na zbyt późnym poinformowaniu strony o terminie przeprowadzenia czynności, braku dokładnego wskazania czasu i miejsca tych czynności oraz rodzaju czynności procesowych. Dalej, strona podniosła, że organ nie rozróżnia wezwania, o jakim mowa w art. 190 Ordynacji podatkowej, od zawiadomienia o którym mowa w art. 190 Ordynacji podatkowej; ponadto nie widzi różnicy między czynnością kontrolną, a dowodem w sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wskazuje na to, że zaskarżona decyzja jest konieczna i określa prawidłową wysokość podatku od nieruchomości należnego w latach 2005-2007 od skarżącej i drugiego współwłaściciela. W ocenie organu, stan faktyczny sprawy został przez organ I instancji ustalony w sposób wystarczający do stwierdzenia, że przedmiotem opodatkowania jest grunt i budynek określony jako budynek gospodarczy, a ze względów technicznych opodatkowany jako budynek pozostały. W ocenie Kolegium w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie argument E. T., która stwierdziła, że nie wiedziała o istnieniu budynku. Nie trafiony jest również zarzut, że organ podatkowy nie udowodnił zakończenia budowy tego budynku, co pozwoliłoby ustalić, czy w stosunku do niego powstał obowiązek podatkowy (przesłanka rozpoczęcia użytkowania budynku przed zakończeniem jego budowy w sprawie nie zachodzi). Tłumaczenie, że skarżąca zawierzyła rejestrom, bo nie była w stanie od 2002 roku, kiedy to kupiła współudział w nieruchomości, obejrzeć przedmiotu kupna, jest dla Kolegium nieprzekonujące i nie może być uznane za dowód w sprawie. Sposób wykorzystania nabytej nieruchomości pozostaje w gestii strony, dla organu podatkowego istotne są dokumenty oraz fakty. Następnie, organ odwoławczy wskazał, że z akt wynika, że działka nr [...] o powierzchni 2,3041 ha stanowiła współwłasność w równych częściach R. Ł. i M. Ł.. W dniu 22 października 1997 r. udział R. Ł. został sprzedany Spółce "O-B". W notarialnej umowie sprzedaży, w której po stronie sprzedawcy występuje syndyk masy upadłości - R. Ł., w § 1 umowy, w części opisującej przedmiot sprzedaży, syndyk jednoznacznie oświadczył, że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem chłodni, nadającym się do remontu. Kolegium jako wiarygodne przyjęło oświadczenie syndyka, stwierdzające istniejący stan faktyczny, albowiem Syndyk jest osobą działającą w imieniu sądu upadłościowego i pod nadzorem sędziego komisarza. Syndyk niewątpliwie był w posiadaniu dokumentów stwierdzających stan prawny i faktyczny nieruchomości wchodzących do masy upadłości, w tym - stwierdzających istnienie budynku na działce nr [...], który określono jako chłodnię. Drugą część działki nr [...] M. Ł. sprzedała E. T. w dniu [...]. W notarialnej umowie sprzedaży oświadczyła ona, że działka jest niezabudowana. Oświadczenie to rozmija się z prawdą i wynikać może z faktycznej niewiedzy sprzedającej co do stanu działki, zwłaszcza, że najprawdopodobniej działka była wykorzystywana przez R. Ł. do działalności gospodarczej. Jednakże oświadczenia tego nie można uznać za dowód. Materiał dowodowy nie wskazuje na to, aby po 22 października 1997r., budynek został rozebrany i w dniu 5 listopada 2002 r., czyli w dniu zakupu udziału w nieruchomości przez E. T., na działce nie było budynku. Przeczy temu zachowanie drugiego współwłaściciela, Spółki "O-B", która od 1997 r. deklarowała budynek do opodatkowania. Budynek jest ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, o czym zaświadcza organ prowadzący ewidencję czyli Starosta. Organ ten poinformował, że budynek został zmierzony w 1994 r. co zostało ujawnione w operacie technicznym [...]. W 2002 roku grunt pod budynkiem został przeklasyfikowany z gruntów rolnych na tereny zabudowane i zurbanizowane, co zostało ujawnione w operacie technicznym [...]. Dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organu podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W świetle tych danych zarzuty, że nie ma dowodu na ukończenie w latach 2004-2007 budowy budynku, są chybione. Obecny wygląd budynku wskazuje na to, że jest on w stanie technicznym nienadającym się do wykorzystania gospodarczego. Organ podatkowy uwzględnił tę okoliczność, opodatkowując go stawką przewidzianą dla budynków pozostałych, a nie, stawką jak za budynki związane z działalnością gospodarczą, która to stawka obowiązuje w przypadku posiadania gruntu, budynku i budowli przez przedsiębiorcę, którym jest Spółka "O-B". Fakt nieznajomości przez skarżącą danych o własnej nieruchomości nie może być przeszkodą w prawidłowym opodatkowaniu tej nieruchomości. Organ wskazał, że dane o nieruchomościach przedstawia również drugi współwłaściciel, dokumentem w sprawie są m.in. deklaracje podatkowe drugiego współpodatnika, a te są zgodne z danymi wynikającymi z dokumentów urzędowych. Z uwagi na treść notarialnej umowy sprzedaży połowy nieruchomości w 1997 r. oraz informacji uzyskanych od Starosty, ustalenia oględzin mają charakter jedynie potwierdzający te dane, a nie charakter podstawowego dokumentu opisującego przedmiot opodatkowania. Oględziny pozwoliły ustalić stan techniczny budynku, co w rezultacie dało korzystne dla podatników przyjęcie znacznie niższej stawki podatkowej. Ponadto, organ podatkowy uzyskał dowód (poprzez pomiary), że powierzchnia budynku deklarowana przez Spółkę "O-B" jest zgodna ze stanem faktycznym. Obszerne zarzuty odwołania odnoszące się do szczegółów związanych ze sposobem przeprowadzenia oględzin nie mają wpływu na stwierdzenie, że organ podatkowy miał dostateczne podstawy i dane do opodatkowania budynku podatkiem od nieruchomości. Końcowo organ podkreślił, że nieruchomość skarżącej była przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości od wielu lat. W ocenie Kolegium zaprzeczanie przez skarżącą oczywistym faktom i drobiazgowe wywody pełnomocnika co do formalnych działań organu podatkowego w zakresie powiadamiania o oględzinach, pozostaje bez znaczenia w świetle stanu faktycznego udowodnionego dokumentami, w tym dokumentami urzędowymi. Wziąwszy powyższe pod uwagę orzeczono, jak w sentencji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie E. T., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powołała te same zarzuty, które przedstawiła w odwołaniu. Ponadto, skarżąca zarzuciła, że Kolegium niesłusznie uznało, że dane z ewidencji gruntów i budynków są dla niego wiążące zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Według strony przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odwołuje się do pojęć zawartych w ustawie Prawo budowlane, a nie do ustawy wskazanej przez organ. Na mocy ustawy Prawo budowlane inwestor po zakończeniu budowy powinien zgłosić ten fakt do właściwego urzędu gminy, załączając oryginał dziennika budowy, protokoły badań i sprawozdań oraz oświadczenie kierownika. Natomiast w sprawie organ nie zgromadził takich dowodów, co świadczy o tym, że budowa nie została formalnie zakończona, a to skutkuje brakiem obowiązku podatkowego po stronie skarżącej. Końcowo strona skarżąca wskazała, że Kolegium całkowicie pominęło zarzuty strony podniesione w odwołaniu, uznając, iż nie mają znaczenia, pomimo, że obowiązkiem organu odwoławczego jest wskazanie naruszeń przepisów prawa przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie organy podatkowe naruszyły zasady postępowania określone w art. 121 § 1, art. 123 § 1 oraz art. 190 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. z 2005r., Nr 8 poz. 60 ze zm./, zwaną dalej w skrócie "O.p.", w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 281 O.p. organy podatkowe pierwszej instancji przeprowadzają kontrole podatkowa u podatników w celu sprawdzenia, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Kontrola podatkowa może odbyć się przed wszczęciem postępowania, określonym w art. 165 O.p. Wszczęcie kontroli podatkowej następuje przez doręczenie kontrolowanemu upoważnienia do jej przeprowadzenia / art. 284 § 1 O.p./. Kontrolujący w zakresie wynikającym z upoważnienia są uprawnieni, m.in. do wstępu na grunt oraz budynków, lokali lub innych pomieszczeń kontrolowanego / art. 286 § 1 pkt 1 O.p./ oraz dokonania oględzin, jeżeli jest to niezbędne dla ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego lub podstawy opodatkowania/ art. 288 § 1 pkt. 1 lit.b O.p./ Nie można zgodzić się więc z zarzutem skarżącej, iż organ przed wszczęciem postępowania podatkowego nie mógł dokonać czynności kontrolnych wraz z oględzinami gruntu, a także że potrzebował na to zgody prokuratora rejonowego. Bowiem taka zgoda jest potrzeba jedynie w przypadku art. 288 § 2 w zw. z § 1 pkt 2 O.p., tj. dokonania oględzin oraz przeszukania lokali mieszkalnych, jeżeli powzięto informację o prowadzeniu niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej albo w przypadku gdy są tam przechowywane przedmioty, księgi, akta lub inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie istnienia obowiązku podatkowego lub określenie wysokości zobowiązania podatkowego, a taka sytuacja nie występowała w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 292 O.p. w sprawach nieuregulowanych /dział VI kontrola podatkowa/ stosuje się, m.in. art. 190 O.p., znajdującego się w rozdziale 11-Dowody. Tym samym w myśl art. 190 O.p. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin przynajmniej 7 dni przed terminem i ma ona prawo brać w nich udział. Z akt sprawy wynika, że imienne upoważnienie do kontroli z dnia [...], w pkt c którym określono zakres, datę rozpoczęcia kontroli i przewidywany termin jej zakończenia, tj. wizja terenowa dotycząca działki [...]w M. godz. 9.00-10.00 podatek od nieruchomości w dniu 25 października 2007r. doręczone w dniu 23 października 2007r. zostało jedynie E. T. z pominięciem drugiego współwłaściciela gruntu tj. O-B Spółki z o.o. z siedzibą w K. / k. 69 akt pod./. Wobec tego oględziny tej działki, w czasie których stwierdzono istnienie budynku gospodarczego (niemieszkalnego) i dokonano pomiaru tego budynku, nie mogą zostać uznane za prawidłowe. Tym samym protokół z oględzin działki, noszący datę 25 października 2007r., w którym zamieszczono informację o uczestnictwie w oględzinach E. T., jej pełnomocnika -[...] A. T.i i drugiego jej pełnomocnika – D. N. nie może być uznany za dowód w sprawie /k. 70 akt pod./. Zgodzić należy się ze skarżącą, iż wezwanie przez organ podatkowy jej oraz jej dwóch pełnomocników na podpisanie protokołu po prawie roku czasu od przeprowadzenia oględzin ( w sierpniu 2008r.) jest naruszeniem art. 125 § 1 O.p. Wskazać, należy także, że skoro organ podatkowy w dniu 21 grudnia 2007r. wszczął postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2005, 2006-2007 w stosunku do obu współwłaścicieli przedmiotowej działki, to zbędne było wystawianie imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej z dnia 8 sierpnia 2008r. /k. 136-140 akt pod./, w pkt c którym określono zakres, datę rozpoczęcia kontroli i przewidywany termin jej zakończenia, tj. "pomiar budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w M., celem ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości i wydania w tej sprawie decyzji- art. 21 w związku z art. 207 ustawy z dn.29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)" w dniu 25 sierpnia 2008r. bez wskazania godzin tej czynności. W takim przypadku organ winien zawiadomić strony o przeprowadzeniu dowodu z oględzin przedmiotowej działki zgodnie z art. 190 O.p. Organ podatkowy ponownie nie zawiadomił o tej czynności drugiego współwłaściciela gruntu, tj. O-B Spółki z o.o. z siedzibą w K., ograniczając się jedynie do E. T. i jej dwóch pełnomocników. Zaznaczyć należy też, że wystawione przez organ w/w imienne upoważnienie do kontroli nie zawierało godzin dokonania oględzin. Adnotacja na k. 140 akt podatkowych, że w dniu 25 sierpnia 2008r. o godz. 8.00 poinformowano telefonicznie A. T. o przyjeździe kontrolujących w godzinach 9.45-10.00 nie może być uznana za prawidłowe wypełnienie obowiązku nałożonego na organ przez przepisy o zawiadomieniu o tej czynności. Następnie organ podatkowy w dniu 25 sierpnia 2008r. wystosował do E. T. i jej dwóch pełnomocników, z pominięciem drugiego współwłaściciela gruntu, tj. O-B Spółki z o.o. z siedzibą w K., wezwania do stawienia się w miejscu przeprowadzenia kontroli, następnego dnia po upływie od dnia doręczenia niniejszego wezwania/ k. 154-153 akt pod./. Powyższa czynność została przeprowadzona przez organ z naruszeniem art. 190 O.p. Wobec tego oględziny tej działki dokonane przez organ w dniu 3 września 2008r., w czasie których stwierdzono istnienie budynku gospodarczego i dokonano pomiaru tego budynku, nie mogą zostać uznane za prawidłowe. Tym samym protokół z oględzin działki wraz z załączoną dokumentacją fotograficzną, nie może być uznany za dowód w sprawie / k. 167-155 akt pod./. Postanowienie z dnia 27 kwietnia 2009r. wydane przez organ I instancji o wznowieniu postępowania w sprawie wobec uchylenia decyzji przez Kolegium jest błędne. Organ powołuje się na art. 240 § 4 O.p., który nie występuje w Ordynacji podatkowej. Wskazać należy, iż instytucja wznowienia postępowania dotyczy spraw zakończonych decyzją ostateczną, a taka w niniejszej sprawie nie istniała. Zdaniem Sądu, niewątpliwie na przedmiotowej działce znajduje się budynek, który ze względów technicznych nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej. Budynek ten jest ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. Okoliczność, czy budynek ten został postawiony legalnie, czy też nielegalnie przez poprzedniego właściciela terenu, ma nie ma znaczenia dla objęcia go opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. Budynek jako istniejący jest przedmiotem opodatkowania zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 2006r., Nr 121, poz. 844 ze zm./. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Z ust. 2 wynika natomiast, że jeżeli okolicznością, od której uzależniony jest obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub jego części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Pierwszą, zasadniczą okolicznością decydującą o powstaniu tego obowiązku jest nabycie prawa własności budynku. Osoba fizyczna kupująca budynek jest zobowiązana do zgłoszenia obowiązku podatkowego w ciągu 14 dni od dnia nabycia prawa własności poprzez złożenie stosownej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.). Faktem przesądzającym o konieczności płacenia podatku jest posiadanie budynku. Ten rodzaj okoliczności decydujących o powstaniu obowiązku podatkowego, a więc nabycie własności, można określić jako nabycie władania nad istniejącym fizycznie budynkiem. Niezależnie od wiedzy właściciela działki o istnieniu na gruncie budynku. Drugą okolicznością decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, co wynika z przytoczonego wyżej art. 6 ust. 2, jest istnienie budynku. Ta okoliczność powstaje wraz z wybudowaniem budynku. Obiekt zaczyna "istnieć" po jego wybudowaniu, co pośrednio wynika z brzmienia analizowanego artykułu, w którym mówi się o zakończeniu budowy. W wyniku zakończenia budowy powstaje nowy przedmiot podatku od nieruchomości. Uzależnienie obowiązku podatkowego od istnienia budynku sprowadza się zatem do tego, że musi powstać nieistniejący wcześniej budynek (por. Udar Grzegorz, Etel Leonard, Presnarowicz Sławomir- Komentarz ABC 2008, Komentarz do art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.06.121.844), [w:] L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny). W niniejszej sprawie chodzi o budynek istniejący w dniu kupienia udziału w nieruchomości przez Skarżącą, tym samym obowiązek podatkowy powstał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu od dnia nabycia tej nieruchomości przez E. T., niezależnie od jej wiedzy odnośnie istnienia tegoż budynku na w/w gruncie. Istotną kwestią w sprawie jest też powierzchnia użytkowa tegoż budynku, która stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości na mocy art. 4 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Nie można zgodzić się z Kolegium, iż wobec informacji wynikających z notarialnej umowy sprzedaży tej działki w dniu 1997r., czy też deklaracji współwłaściciela terenu Spółki O-B oględziny nie miały charakteru podstawowego dokumentu opisującego przedmiot opodatkowania, a jedynie pozwoliły ocenić stan techniczny budynku. Wskazać należy, iż w świetle zgromadzonego materiału takie oględziny były niezbędne w celu ustalenia prawidłowej powierzchni użytkowej tegoż budynku. Przypomnieć należy, iż Spółka składając deklaracje na podatek od nieruchomości w latach 1998-2003 podawała różną powierzchnię użytkową budynków, dopiero w deklaracjach złożonych przez nią za lata 2005-2007 w dniu 11 grudnia 2008r. wielkość tej powierzchni była zgodna z ustaleniami organu dokonanymi w trakcie oględzin, których prawidłowość zakwestionował Sąd w niniejszym postępowaniu. Zdaniem Sądu, każdy ze współwłaścicieli przedmiotowej działki ma taki sam interes prawny w ustaleniu prawidłowej powierzchni użytkowej tego budynku. Dlatego też organ nie może opierać się wyłącznie na deklaracji jednego ze współwłaścicieli działki, której dane są zgodne z ustaleniami organu poczynionymi w trakcie oględzin, przeprowadzonych niezgodnie z przepisami. Drugi współwłaściciel ma prawo wywodzenia, iż powierzchnia ta jest inna, tym bardziej, że nieruchomość stanowi współwłasność osoby fizycznej oraz osoby prawnej, a osoba fizyczna zobowiązana jest złożyć deklarację na podatek od nieruchomości oraz opłacić podatek na zasadach obowiązujących osoby prawne ( art. 6 ust. 11 w/w ustawy). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ przeprowadzi postępowanie podatkowe zgodnie z przepisami zawartymi w ordynacji podatkowej, w tym dokona w sposób prawidłowy oględzin przedmiotowego budynku. Wobec tego, Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. /,orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło