II SA/Po 903/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2010r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych; oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga Decyzją, znak [...], z dnia [...] czerwca 2009 roku Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w P. na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 88 poz. 400) zawiesił w czynnościach służbowych P. D. na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, do chwili uprawomocnienia się wyroku Sądu. W uzasadnieniu wskazano, że przeciwko skarżącemu wniesiono do Sądu Rejonowego P. – [...]. aktu oskarżenia w związku z domniemanym popełnieniem przez niego czynu z art. 157 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88 poz. 553), tj. przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Decyzją, znak [...], z dnia [...] września 2009 roku Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w P., na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, przedłużył okres zawieszenia P. D. w czynnościach służbowych do czasu uzyskania prawomocnego wyroku Sądu. W uzasadnieniu organ podniósł, iż postępowanie karne przeciwko P. D. nie zostało jeszcze zakończone, a skarżący jako dowódca zmiany zajmuje wysokie stanowisko w strukturze Komendy. Zarzucany mu czyn jest tym bardziej karygodny, gdyż przeczy etyce służby i złożonemu ślubowaniu. Biorąc pod uwagę fakt, iż zawód strażaka jest zawodem zaufania publicznego oraz wzgląd na społeczny wizerunek straży pożarnej organ uznał konieczność dalszego zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Pismem z dnia [...] września 2009 roku P. D. wniósł odwołanie od tejże decyzji. Wskazał, że zarzut oskarżenia oparto jedynie na gołosłownych zeznaniach pokrzywdzonego, osoby skonfliktowanej z odwołującym się i uzależnionej od alkoholu. Ponadto w opinii odwołującego się troska Komendanta Miejskiego o dobro i interes służby jest nieprzekonująca, gdyż mimo, że w jego jednostce liczba nadgodzin wzrasta, przełożeni nie tylko nie oddelegowali dodatkowych strażaków, lecz ponadto zamknęli drogę do podnoszenia kwalifikacji w drodze szkoleń. Takie działanie ma z kolei zniechęcić podwładnych w razie powrotu na dotychczas zajmowane stanowisko. Decyzją, znak [...], z dnia [...] września 2009 roku Wielkopolski Komendant Państwowej Straży Pożarnej w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W opinii organu odwoławczego ustawodawca posługując się zwrotem "w uzasadnionych przypadkach" pozostawia organowi pewną swobodę, którą organ I instancji trafnie zinterpretował w kontekście zajmowanego przez skarżącego stanowiska. Charakter postawionych mu zarzutów oraz fakt, że jako dowódca kieruje podległymi strażakami oraz odpowiada za kontakty z obywatelami wystarcza do przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych. Nie wydaje się także pozbawiona znaczenia okoliczność, że jest to już kolejne postępowanie karne przeciwko skarżącemu. P. D. wniósł skargę na wyżej opisaną decyzję Wielkopolskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący podał, że w dniu [...] września 2009 roku zapadł przeciwko niemu nieprawomocny wyrok skazujący za czyn z art. 157 § 1 kodeksu karnego, który jest niesprawiedliwy i stanowi mobbing. Skarżący powołał się na czynny udział w działaniach społecznych i charytatywnych. W pozostałym natomiast zakresie powtórzył zawartą w odwołaniu argumentację. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Komendant Państwowej Straży Pożarnej w P.podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Podstawę rozstrzygnięcia w omawianej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej, wedle których praca strażaka polega na wykonywaniu zawodu zaufania publicznego. Ta szczególna pozycja znajduje swój wyraz m.in. w treści art. 31 tejże ustawy, przewidującego mianowanie jako podstawę nawiązania szczególnego sposobu zatrudnienia – stosunku służbowego (zob. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2007 roku, sygn. akt II SA/Wa 1984/06, LEX nr 338219). Jego istota zasadza się z jednej strony na uprzywilejowaniu osoby zatrudnionej, jak ma to miejsce w art. 57 wspomnianej ustawy, rozciągającym karnoprawną ochronę funkcjonariuszy publicznych także na strażaków, z drugiej natomiast strony ustawodawca kreuje obostrzenia co do wymagań stawianych tej kategorii pracowników. Zgodnie z art. 28 powołanej ustawy, służbę w Państwowej Straży Pożarnej może pełnić jedynie obywatel polski, niekarany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, a przy tym posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia związanych z nią obowiązków. Zagadnienie to znajduje swój szczególny wyraz w art. 57a ust. 2 cytowanej ustawy zakazującym przedstawicielom omawianej grupy zawodowej podejmowania jakichkolwiek działań sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy czy podważającymi zaufanie do Państwowej Straży Pożarnej. Przyjęcie wyżej wymienionych zobowiązań następuje przez każdego z zatrudnionych w formie uroczystego ślubowania (art. 30). Przejawem dbałości o realizację wskazanego wymogu niekaralności jest art. 39 ust. 1 ustawy, w świetle którego wszczęcie postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe skutkuje obligatoryjnym zawieszeniem strażaka w czynnościach służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Wedle z kolei art. 39 ust. 3 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu uzyskania prawomocnego wyroku sądu, chyba że zawieszenie nastąpiło z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Norma prawna wyrażona w tym drugim przepisie nie formułuje już jednak pod adresem organu obowiązku wydania stosownej decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych, lecz przyznaje mu taką możliwość i to tylko w razie zaistnienia szczególnych okoliczności. Przedmiotowe rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że Sąd nie może wnikać w celowość jego stosowania, lecz musi poprzestać na ocenie samej legalności. Nie prowadzi to jednak bynajmniej do zupełnej dowolności decydowania, gdyż w takim przypadku organ winien należycie przedstawić powody skorzystania, bądź nieskorzystania z przysługującego mu uprawnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2003 roku, sygn. akt II SA 2486/01, LEX nr 149543). Podejmując bowiem decyzję uznaniową organ administracji na mocy art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu kompetencji. Z tego punktu widzenia należy zauważyć, że podjęcie decyzji przez organ powinno nastąpić po przeprowadzeniu analizy wagi zarzucanego czynu, aktualnego etapu postępowania oraz funkcji pełnionych na danym stanowisku przez określoną osobę w celu weryfikacji, czy okoliczności sprawy zaliczają się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Odnosząc powyższe uwagi do zebranego w sprawie materiału dowodowego, zauważyć trzeba, że żadna ze stron nie kwestionowała samego faktu prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego. Zarzucany skarżącemu czyn z art. 157 § 1 Kodeksu karnego zalicza się z kolei do przestępstw umyślnych oraz ściganych z oskarżenia publicznego (zob. A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, LEX 2007). Ponadto, z akt sprawy wynika, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji toczyło się już w stopniu zaawansowanym postępowanie sądowe. Organy słusznie zwracały zarazem uwagę na pełnienie przez skarżącego funkcji dowódczych. Trudno bowiem pogodzić sformułowany w akcie oskarżenia zarzut nie tylko ze szczególnym statusem strażaka jako zawodu zaufania publicznego, lecz również z samą istotą zajmowania kierowniczego stanowiska, w sposób naturalny opierającego się na kontakcie z podwładnymi i obywatelami. Nie powinno chyba budzić kontrowersji stwierdzenie, iż wzrostowi kompetencji w ramach awansu zawodowego towarzyszy jednocześnie wzrost oczekiwań co do kwalifikacji i związana z tym odpowiedzialność. Wobec powyższego, rozstrzygając w granicach przedmiotowej sprawy, Sąd wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie znalazł podstaw do wzruszenia ani zaskarżonej decyzji, ani decyzji ją poprzedzającej. Mając zarazem na uwadze rozważania przytoczone powyżej, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska B. Drzazga Za nieobecnego sędziego korzystającego z urlopu uzasadnienie podpisał sędzia /-/ A. Łaskarzewska