I OZ 187/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adw. A.M., kuratora spadku po M.W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 304/10 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi adw. A.M., kuratora spadku po M.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie Sygn. akt I OZ 187/ 10 Uzasadnienie Zarządzeniem z dnia 16 lutego 2010 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał adw. A.M., kuratora spadku po M.W., do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzje Wojewody Mazowieckiego w kwocie 200 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenie na to zarządzenie wniosła adw. A.M., kurator spadku po M.W., podnosząc, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 239 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., bowiem skarżąca jest kuratorem spadku ustanowionym przez sąd powszechny. Zdaniem wnoszącej zażalenie powołany przepis, mimo, że mowa w nim o kuratorze ustanowionym przez sąd prowadzący sprawę lub przez sąd rodzinny, stosuje się odpowiednio do osoby kuratora spadku, ustanowionego w odrębnym postępowaniu przez sąd powszechny, bowiem nie dysponuje on zazwyczaj środkami na pokrycie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy P.p.s.a. zasadą postępowania sądowadministracyjnego jest obowiązek ponoszenia przez strony kosztów związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest między innymi art. 239 tej ustawy, który w pkt. 3 stanowi, że nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy. Zdaniem Sądu odwoławczego, za zasadne należy uznać stanowisko strony wyrażone w zażaleniu, przepis ten winien znaleźć odpowiednie zastosowanie także wobec kuratora spadku wyznaczonego w odrębnym postępowaniu przez sąd powszechny. Z treści art. 239 pkt. 3 ustawy P.p.s.a. wynika wprawdzie, że kurator, który zwolniony jest od obowiązku ponoszenia kosztów, musi być ustanowiony w danej sprawie, dla osoby nieznanej z miejsca pobytu lub pozbawionej zdolności do czynności prawnych, jednakże zauważyć trzeba, iż instytucja kuratora spadku, przewidziana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, ma za zadanie zabezpieczenie praw osób trzecich wynikających z nieobjętego w całości spadku. Podkreślenia wymaga, iż w sprawach tych sąd powszechny działa z urzędu. Tym samym instytucja ta wykazuje daleko idące podobieństwa do osoby kuratora, o jakiej mowa w art. 239 pkt.3 P.p.s.a., który ustanawiany jest przez sąd prowadzący postępowanie dla osoby nieznanej z miejsca pobytu lub też przez sąd opiekuńczy dla osoby nie posiadającej zdolności do czynności prawnych (takich jak małoletni czy też osoby ubezwłasnowolnione). Taki kurator także ma obowiązek dbać o prawa i interesy osoby trzeciej, która nie może sama podejmować czynności w postępowaniu. Przepis art. 667 Kpc, określający czynności kuratora spadku, jako jego obowiązki określa ustalenie spadkobierców, zawiadomienie ich o otwarciu spadku i zarządzanie majątkiem spadku po nadzorem sądu spadku. Celem ustanowienia kuratora jest więc możliwość przeprowadzenia postępowania spadkowego bez uszczerbku dla osób trzecich. Niezasadnym byłoby więc wprowadzanie podziału eliminującego z kręgu osób zwolnionych od obowiązku ponoszenia kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym kuratora spadku, tylko dlatego, że jego ustanowienie następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym. Podobieństwa w regulacjach dotyczących kurateli, a szczególnie charakter tejże instytucji, pozwalają przyjąć, że także kurator spadku winien być objęty zwolnieniem podmiotowym wynikającym z art. 239 pkt. 3 P.p.s.a. W tej sytuacji uznać należy, iż zaskarżone zarządzenie wydano z naruszeniem tego przepisu i jako niezgodne z prawem podlegało uchyleniu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 wskazanej ustawy.