I SA/Wa 1466/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-18

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Emilia Lewandowska, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, uchylając decyzję w trybie wznowienia postępowania, jest zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czy może jedynie uchylić dotychczasową decyzję?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który w wyniku wznowienia postępowania stwierdził podstawy do uchylenia dotychczasowej decyzji, jest zobowiązany nie tylko do jej uchylenia, ale również do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie w sprawie wznowienia obejmuje zarówno badanie przyczyn wznowienia, jak i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Organ I instancji, uchylając decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, ale nie rozstrzygając merytorycznie sprawy, działał wadliwie. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Prezydenta W. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 2001 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, ponieważ podpisy na wniosku o podział zostały sfałszowane, co potwierdził prawomocny wyrok sądu karnego. Skarżący K.S. zarzucił organowi odwoławczemu nierozpoznanie zarzutów merytorycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...], uchyliło w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] uchylającą ostateczną decyzję Prezydenta W. z [...] lipca 2001 r. nr [...] o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] na działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z [...] lipca 2001 r. zostało wznowione na wniosek A.S. i A.M., które podniosły, że ich podpisy na wniosku o podział nieruchomości zostały sfałszowane. Sąd Rejonowy dla W. w prawomocnym wyroku z dnia 8 lutego 2008 r. sygn. akt [...] orzekł, że J. M. i K.S. dopuścili się czynu z art. 270 § 1 k.k. i uznał ich winnych użycia za autentyczny w dacie bliżej nieokreślonej podrobionych podpisów 2 osób na piśmie opatrzonym datą 28 maja 2001 r. skierowanym do Urzędu Gminy W., dotyczącym podziału nieruchomości przy ulicy [...]. W ocenie organu I instancji z wyroku wynika, że na wniosku z dnia 28 maja 2008 r. o podział nieruchomości zostały podrobione podpisy osób będących użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Na podstawie sfałszowanego wniosku o podział nieruchomości ustalono istotną dla sprawy okoliczność wynikającą z przepisu art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i w konsekwencji zatwierdzono projekt podziału przedmiotowej nieruchomości kwestionowaną decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Organ odwoławczy uznał, że decyzja wydana przez organ I instancji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego rażąco narusza przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Przytaczając treść art. 151 kpa organ odwoławczy uznał, że stwierdzenie zaistnienia podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 kpa nie wystarcza do zakończenia sprawy wywołanej wnioskiem o wznowienie postępowania. Organ ma bowiem obowiązek zbadać, czy nie zachodzą negatywne przesłanki uchylenia decyzji określone w art. 146 kpa. W przypadku stwierdzenia ich braku i uchylenia decyzji dotychczasowej obowiązkiem organu jest wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Organ I instancji nie jest zatem uprawniony do poprzestania na wyeliminowaniu z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji z dnia ...] lipca 2001 r., lecz ma obowiązek merytorycznie rozstrzygnąć sprawę wywołaną wnioskiem skarżących o zatwierdzenie podziału przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na fakt, iż organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń w celu wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, oraz biorąc pod uwagę prawo strony do dwuinstancyjnego postępowania (art. 15 kpa), konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.S. zarzuciła organowi, że nie rozpoznał skarżonych w sprawie zarzutów a jedynie odniósł się do art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Zaskarżona decyzja jest bardzo powierzchowna i krzywdząca ponieważ ogranicza współwłaścicieli w rozporządzaniu swoją własnością. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny posiada uprawnienia kontrolne, które polegają na ocenie, czy zaskarżona decyzja jest zgodna przepisami prawa materialnego oraz przepisami prawa proceduralnego. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem. Sąd badając niniejszą sprawę w zakresie swoich kompetencji nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzja Prezydenta W. z [...] lipca 2001 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ wydaje decyzję, w której zgodnie z art. 151 § 1 kpa: 1) odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 lub art. 145a kpa; 2) uchyla dotychczasową decyzję, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Trzecim rodzajem decyzji kończącej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, którą organ wydaje, gdy występują przesłanki negatywne, określone w art. 146 § 1 i 2 wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania o czym stanowi art. 151 § 2 kpa. Tak więc po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ może wydać decyzję o treści wskazanej powyżej. W niniejszej sprawie organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wydał decyzję z dnia [...] maja 2009 r., którą uchylił ostateczną decyzję kończącą postępowanie w trybie zwykłym. Tym samym organ ten wydał decyzję, która nie jest przewidziana przez przepisy prawa regulujące postępowanie nadzwyczajne jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Treść art. 149 § 2 kpa, który stanowi, że wznawiając postępowanie właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy, wskazuje, że postępowanie to nie jest tylko postępowaniem weryfikującym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. Zatem decyzja kończąca postępowanie w sprawie wznowienia rozstrzyga zarówno co do podstaw wznowienia jak i istotę sprawy administracyjnej. Artykuł 151 kpa reguluje wyczerpująco rodzaje zakończenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, a zatem wyłączone jest podjęcie innej treści rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie. Organ I instancji rozstrzygnął sprawę tylko połowicznie, gdyż wypowiedział się tylko co do podstaw wznowienia uznając je za zasadne, co znajduje odzwierciedlenie w decyzji uchylającej decyzję dotychczasową, ale nie rozstrzygnął o istocie sprawy. W konsekwencji tego wadliwego rozstrzygnięcia stan sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. zatwierdzającą podział nieruchomości jest taki, że decyzja kończąca to postępowanie została uchylona jednakże sprawa podziału nieruchomości co do istoty pozostaje nie rozstrzygnięta. Skoro organ prowadzi jedno postępowanie na skutek żądania strony o wznowienie postępowania tak co do przyczyn wznowienia jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa) to powinno ono zakończyć się wydaniem jednej decyzji rozstrzygającej te kwestie. Rozstrzygnięcie co do istoty sprawy należy do organu właściwego do wznowienia postępowania jako organu I instancji. Prawidłowo więc w niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylił wadliwą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W tej sytuacji organ odwoławczy nie mógł się odnieść do zarzutów merytorycznych podnoszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a dotyczących kwestii podziału nieruchomości, gdyż meritum sprawy przez ten organ nie zostało rozstrzygnięte. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło