I SA/Wa 2106/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Minister Infrastruktury, decyzją z [...] października 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2008 r. nr [...] odmawiającą uchylenia w trybie art. 154 § 1 kpa decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1967 r. nr [...] w części utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z [...] sierpnia 1967 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], ozn. nr [...]. Z ustaleń organu wynika, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku K.N. decyzją z dnia [...] września 2000 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] listopada 1967 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1967 r. odmawiające przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...], ozn. nr hip. [...]. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2003 r. sygn. akt I SA 253/03 odmówił K.N. przywrócenia terminu do wniesienia skargi oraz odrzucił skargę. W dniu 5 października 2007 r. do Ministerstwa Infrastruktury wpłynął wniosek K.N. o uchylenie w trybie art. 154 kpa decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] listopada 1967 r. w części utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1967 r. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Minister Infrastruktury odmówił uchylenia w trybie art. 154 § 1 kpa decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1967 r. w części utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1967 r. wskazując, że w niniejszej sprawie nie są spełnione przesłanki wymienione w art. 154 § 1 kpa którymi organ jest związany w trakcie orzekania. W dniu 27 października 2008 r. do Ministerstwa Infrastruktury wpłynął wniosek K.N. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ stwierdził, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis art. 154 § 1 kpa ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie żeby można było wzruszyć decyzję ostateczną. Po pierwsze decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a po wtóre za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Organ uznał, że w sprawie niniejszej nie zachodzi słuszny interes społeczny ani słuszny interes strony. Samo określenie słuszny interes strony wskazuje, że chodzi o interes zgodny z prawem oraz z zasadami współżycia społecznego. Natomiast subiektywne poczucie przez stronę, że wydana przez organ decyzja jest dla niej krzywdząca nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 kpa, a tym samym nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji. Nie można też uznać za słuszny interes strony dążenia strony do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Brak jest również podstaw do twierdzenia, że za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny. Interes społeczny w rozumieniu art. 154 kpa nie może sprowadzać się do naruszania przepisów prawa - skoro warunkiem dopuszczalności wzruszenia decyzji w tym trybie jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji będzie zgodny z prawem. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie przepisy art. 154 i 155 kpa mogą mieć zastosowanie tylko w stosunku do decyzji uznaniowych, a nie do decyzji związanych, które zostały wydane w oparciu o przepisy nie dające organowi żadnego luzu decyzyjnego - żadnej innej możliwości rozstrzygnięcia w konkretnym stanie faktycznym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 770/2005, publ. Lex Polonica nr 418802). Prezydium Rady Narodowej w. W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] sierpnia 1967 r. odmówiło przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] listopada 1967 r. utrzymało w mocy w/w orzeczenie administracyjne. Przedmiotowa decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. zostały wydane na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, zgodnie z którym wniosek dotychczasowego właściciela nieruchomości o przyznanie prawa własności czasowej należało uwzględnić, jeżeli korzystanie przez niego z gruntu da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Powyższa decyzja nie miała więc charakteru uznaniowego gdyż została wydana w oparciu o przepis prawa, który jednoznacznie formułował w jakiej sytuacji organ może przychylić się do wniosku, a w jakiej sytuacji ma obowiązek nie uwzględnić wniosku. Organ podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 kpa przedmiotem oceny jest jedynie występowanie przesłanek wyliczonych z tym przepisie, co w ocenie tego organu zostało w niniejszej sprawie wykonane. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury K.N. zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 154 § 1 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi na uznanie braku słusznego interesu strony skarżącej do uchylenia kwestionowanej decyzji; - naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji elementów procesu wyważania słusznego interesu strony, co miało znaczący wpływ na teść rozstrzygnięcia; - obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8, i 77 § 1 i 4 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przekroczeniu zasad swobodnej oceny wyrażonej w przepisie art. 80 kpa. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] października 2008 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Minister Infrastruktury, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przez organ przeprowadzone z naruszeniem zasad procesowych: zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, zasady pogłębiania zaufania zawartej w art. 8 kpa. Również organ nie zebrał w sposób w sposób wyczerpujący materiału dowodowego do czego zobowiązany jest treścią art. 77 § 1 kpa. W materiale dokumentacyjnym znajduje się bowiem decyzja Prezydenta W. z [...] sierpnia 1998 r. nr [...] o odmowie uchylenia w trybie art. 154 kpa orzeczenia administracyjnego z [...] sierpnia 1967 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej W., którym odmówiono przyznania dotychczasowym właścicielom ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. , ozn. nr hip. [...] oraz utrzymujący w mocy to orzeczenie decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] listopada 1967 r. nr [...]. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lutego 1999 r. nr [...] a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzja organu odwoławczego również znajduje się w materiale dokumentacyjnym. Wynika z powyższego, ze toczyła się już sprawa z wniosku K.N. o zmianę w trybie art. 154 § 1 kpa orzeczenia dekretowego z dnia [...] sierpnia 1967 r. o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz utrzymującej to orzeczenie w mocy decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1967 r. Nie jest natomiast wiadome, bo brak jest w tej kwestii, materiału dokumentacyjnego, jak zakończyło się to postępowanie po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z [...] lutego 1999 r. Ustalenie tej okoliczności jest bardzo istotne dla postępowania zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. Zaskarżoną bowiem decyzją organ utrzymał w mocy swoją decyzję, którą odmówił zmiany w trybie art. 154 § 1 kpa decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1967 r. utrzymującej w mocy orzeczenie dekretowe z [...] sierpnia 1967 r. a odnoszące się do tej samej nieruchomości. Koniecznym jest więc zbadanie, czy we wszczętym już wcześniej postępowaniu o zmianę w trybie art. 154 § 1 kpa decyzji Prezydium Rady Narodowej W., z dnia [...] sierpnia1967 r., którym odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego zapadło ostateczne rozstrzygnięcie i jakiej treści, a następnie ustalenie, jaki to ma wpływ na żądania K.N. zgłoszone we wniosku wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie. Bez wyjaśnienia wątpliwości w powyższym zakresie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy należało uznać za przedwczesne. Wskazane uchybienia uzasadniają uchylenie zaskarżonych decyzji, a ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni podniesione wyżej uwagi. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.