IV SO/Wr 1/10

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o ustanowienie adwokata z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Rada [...] pismem z dnia [...] wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienia adwokata z urzędu w osobie M. E. prowadzącego kancelarię adwokacką we W. w związku z wniesioną skargą na akt SKO w W. nr [...] Pismo to zostało podpisane przez A. G., który wskazał, iż pełni funkcję prezesa tej Rady. Do pisma tego dołączona została opatrzona tą samą datą skarga na powyższy akt SKO w W., wniesiona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 20 stycznia 2010 r. zwrócono się do A. G. o udzielenie wyjaśnienia czy Rada [...] jest organizacją formalnie istniejącą tzn. czy została zarejestrowana i posiada byt prawny. Jednocześnie wskazano w nim, że jeżeli Rada ta została zarejestrowana wówczas osoby działające w jej imieniu powinny nadesłać dokumenty potwierdzające upoważnienie do działania w jej imieniu oraz dokumenty potwierdzające status tej organizacji. Wskazano w nim również, że jeżeli Rada ta nie jest formalnie istniejącym podmiotem wówczas należy sprecyzować, czy Sąd miałby przyznać prawo pomocy wszystkim osobom podpisanym pod wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu. Wyjaśniono nadto, że prawo pomocy może być przyznane tylko stronie lub uczestnikowi postępowania. W odpowiedzi na to pismo A. G. pismem z dnia [...] wskazał m. in., że dnia [...] przesłał odpowiednie dokumenty do Fundacji [...] w celu uzyskania pomocy w sprawie rejestracji powyższej Rady. Obecnie Rada ta jest organizacją działającą w sposób nieformalny. Wskazał również, że zwraca się o ustanowienie adwokata z urzędu z uwagi na nieposiadanie własnych środków finansowych i pobyt w areszcie śledczym. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2010 r. wysłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu celu jego wypełnienia, podpisania i przesłania do Sądu (wraz z dokumentami źródłowymi) w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to dnia [...] zostało odebrane osobiście przez skarżącego. Dnia 18 marca 2010 r. do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu wypełniony i podpisany przez skarżącego dnia [....] Z adnotacji znajdującej się na kopercie zawierającej tę przesyłkę wynika ponadto, że formularz ten został złożony w administracji zakładu karnego dnia [...] W jego uzasadnieniu skarżący podniósł, że przebywa w areszcie śledczym i związku z tym został pozbawiony prawa do zasiłku stałego. Wskazał, że jest pozbawiony możliwości zakupu protezy stomatologicznej i okularów z powodu braku środków finansowych. Z zaświadczenia sporządzonego przez zakład karny wynika, że skarżący przebywa w tym zakładzie od dnia [...] i zastosowano wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania do dnia [...]. Z zaświadczenia tego wynika nadto, że skarżący nie jest zatrudniony odpłatnie. Na koncie depozytowym posiada środki w wysokości 92,50 zł, którymi będzie mógł dysponować po opuszczeniu zakładu karnego. W chwili obecnej nie żadnych posiada środków finansowych, którymi mógłby swobodnie dysponować. Wskazał, że nie posiada również oszczędności, mieszkania ani innych nieruchomości oraz papierów i przedmiotów wartościowych. Przepis art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z treści art. 245 § 3 powyższej ustawy wynika, że ustanowienie adwokata z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Natomiast art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym– gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony wraz ze skargą wniesioną bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a więc w sposób niezgody z trybem wnoszenia skargi uregulowanym w art. 54 § 1 powyższej ustawy, należało zakwalifikować jako wniosek o wniosek przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego. Prawo pomocy może być bowiem przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 zdanie pierwsze cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący jest osobą samotną, przebywającą w zakładzie karnym, niepozostającą w zatrudnieniu i nieposiadającą do własnej dyspozycji środków finansowych zgromadzonych na koncie depozytowym na podstawie art. 126 § 1 Kodeksu Karnego Wykonawczego, które przekazywane są skazanemu w chwili zwolnienia z zakładu karanego oraz realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.