II SA/Po 816/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2010 r. sprawy ze skarg W. G. i A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... 2009r. Nr ... w przedmiocie usunięcia drzewa oddala skargi. /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga Wnioskiem z dnia 15 czerwca 2009r. W. G. zwróciła się do Burmistrza G. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa – świerku rosnącego na terenie nieruchomości położonej w B.(nr dz. [...]), gm. G. Wskazała, iż drzewo to znajduje się w przydomowym ogrodzie i powoduje pęknięcia i zarysowania się ścian budynku. Burmistrz G. decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...], na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz art. 104 kpa, zezwolił wnioskodawczyni na usunięcie tegoż drzewa, stwierdzając, iż rośnie ono w przydomowym ogrodzie, w bliskim sąsiedztwie budynku mieszkalnego, powodując uszkadzanie jego elewacji i zacienienie pomieszczeń mieszkalnych. W oparciu o przepis art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody organ odstąpił od opłaty za usunięcie drzewa. Odwołanie od decyzji tej wniosła A. J., wskazując, iż jako współwłaścicielka przedmiotowej działki nie wyraziła zgody na usunięcie drzewa. Podniosła, iż nie przeprowadzono żadnej ekspertyzy, w oparciu o którą można by stwierdzić, że drzewo to stanowi zagrożenie dla budynku mieszkalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W pierwszej kolejności wskazano, iż A. J. jest stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Z racji tej, iż została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem I instancji należało zaskarżoną decyzję uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia. Kolegium uznało, iż organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, ani nie ustalił, czy odwołująca wyraziła zgodę na usunięcie przedmiotowego świerku. W ramach wytycznych dla organu I instancji organ odwoławczy nakazał zbadać, czy istnieje jeszcze przedmiot postępowania, a więc czy przedmiotowe drzewo nie zostało wycięte. Powinno to nastąpić w drodze oględzin. Skargi na powyższą decyzję wniosła zarówno A. J., ja też W. G. Pierwsza z nich powołała argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo wyraziła obawy, iż jako współwłaścicielce nieruchomości grozi jej kara za usunięcia drzewa, chociaż nie jest sprawcą jego wycinki. Z kolei W. G. w swej skardze podała, że składając wniosek o zezwolenie na usunięcie drzewa wskazała siebie jako właściciela nieruchomości, nie wiedząc, że w sprawie tej wymagana jest zgoda współwłaściciela. Zaznaczyła przy tym, że zezwolenie to nie było jej potrzebne, bowiem jedynie przycięła przedmiotowy świerk, pozostałą zaś jego część wyciął mąż A. J., który nie posiadał zezwolenia na wycinkę. Podała, iż świerk ten rósł przy samej elewacji domu i zasłaniał całe okno, co powodowało brak dostępu w mieszkaniu do światła i znaczną wilgoć. Powstały też pęknięcia i zarysowania na ścianie budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie obu skarg. Wyjaśniło, że nie nałożyło na skarżące żadnej kary pieniężnej za wycięcie drzewa. Ewentualne zaś postępowanie administracyjne w tej sprawie jest postępowaniem odrębnym, niemającym związku z zaskarżoną decyzją. Jeśli przedmiotowe drzewo zostało usunięte na podstawie zezwolenia nieostatecznego, to nawet utrzymanie w mocy przez Kolegium zaskarżonego przez A. J. zezwolenia nie zmieniłoby tego faktu. Sąd postanowieniem z dnia 26 listopada 2009r. połączył sprawy ze skarg W. G. i A. J. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i postanowił prowadzić je dalej pod sygnaturą II SA/Po 816/09. W piśmie z 14 grudnia 2009r. A. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. Podała, iż jako współwłaścicielka nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowe drzewo zgadza się na jego usunięcie. Jej zdaniem po przekazaniu sprawy do rozpoznania przez organ I instancji ten wyda ponownie decyzję zezwalającą na wycinkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna, bowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia zezwolenia na wycięcie drzewa – świerku na nieruchomości – działka nr [...] w miejscowości [...]. Stosownie do przepisu art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Z powołanego przepisu wynika, że z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa może wystąpić posiadacz nieruchomości, a jeżeli nie jest on jej właścicielem, powinien doręczyć jego zgodę. Zgodnie bowiem z art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względy na swój interes prawny lub obowiązek. W sytuacji, gdy nieruchomość, na której rośnie drzewo objęte wnioskiem stanowi przedmiot współwłasności to stronami postępowania powinni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości, gdyż każdy z nich z racji przysługującego prawa własności będzie miał swój własny interes prawny w takim postępowaniu. W takim przypadku organ prowadzący postępowanie musi dokonać weryfikacji zgodnie z regułami wynikającymi z art. 195-221 kodeksu cywilnego, czy wniosek został złożony skutecznie z punktu widzenia przepisów o rozporządzaniu rzeczą wspólną (K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Wyd. ABC, 2010 r., Lex). Z powyższego wynika zatem, że obowiązkiem organów orzekających było ustalenie kto jest posiadaczem nieruchomości objętej wnioskiem. Słusznie więc organ odwoławczy stwierdzając, że odwołanie od decyzji organu I instancji zezwalającej na usunięcie drzewa pochodzi od A. J., która będąc współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości nr [...] położonej w B. została pozbawiona możności udziału w postępowaniu I-instancyjnym, uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium nie mogło w takiej sytuacji wydać decyzji orzekającej co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), bowiem naraziłoby się na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 kpa. Zważywszy na fakt, iż w swej skardze W. G. podała, że jej siostra A. J. jest zamężna, organ I instancji prowadząc ponownie postępowanie winien ustalić, czy również mąż A. J. nie jest jednym ze współwłaścicieli przedmiotowej działki. Wówczas należałoby uznać go za stronę postępowania i również jego zgoda (poza zgodą A. J.) byłaby potrzebna na wycinkę przedmiotowego świerku. Usunięcie drzewa z terenu nieruchomości, jako czynność przekraczająca zwykły zarząd nieruchomością, wymaga bowiem zgodnie z art. 199 kc zgody wszystkich współwłaścicieli. Ponadto organ I instancji winien wziąć pod uwagę podnoszoną przez A. J. okoliczność, iż przedmiotowy świerk został wycięty w dniu 2 lipca 2009r., a więc po wydaniu decyzji Burmistrza G. z dnia 22 czerwca 2009r., na dzień przed złożeniem odwołania od tej decyzji, a więc w momencie, gdy decyzja ta nie stała się ostateczna. Gdyby bowiem organ bezsprzecznie ustalił, że drzewo to zostało wycięte, pomimo, iż zezwolenie nie było ostateczne, postępowanie w sprawie zezwolenia na jego usunięcie należałoby umorzyć w oparciu o przepis art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej A. J., która w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego oświadczyła, że od początku wyrażała zgodę na wycięcie przedmiotowego drzewa, jednakże nie wyraziła tego pisemnie, stwierdzić należy, iż stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z akt administracyjnych organu I instancji wynika, że jedynie W. G. brała udział w postępowaniu przed organem I instancji i tylko ona wyrażała wolę usunięcia drzewa. Fakt zaś, iż na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca wyraziła zgodę na usunięcie przedmiotowego świerku nie usuwa wykazanych powyżej wad postępowania przed organem I instancji. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga