II SA/Kr 73/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2010 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Wojewody [....] z dnia 5 listopada 2009 r. nr [....] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania; skargę oddala. tUzasadnienie Starosta D. decyzją z dnia 20 maja 2009r. znak: [....] , wydaną na podstawie art.149 § 3, art. 148 § 2 oraz art.104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku E.S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczna decyzją nr [....] z dnia 25 lipca 2003r. dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na budowę sieci teletechnicznej w obszarze ONW W. między innymi na działkach nr [....] i [....] , odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania został zawarty w piśmie z dnia [....] 2009r. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie bezsprzecznym jest fakt, że E.S. , osoba wnosząca o wznowienie postępowania w sprawie sieci teletechnicznej w obszarze ONU W. , na dzień wydania decyzji, tj. 25 lipca 2003r. nie była stroną w postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy są dokumenty, z których wynika, iż E.S. nabyła spadek po zmarłym Z.S. w dniu [....] 2008r. Starosta wskazał, że zgodnie z art. 148 § 2 kpa strona może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w nieprzekraczalnym terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania , a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, od dnia w którym dowiedziała się o decyzji. Starosta podkreślił, że obowiązkiem strony jest udowodnienie, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W wyniku zaś przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta D. ustalił, że w dniu [....] 2009r. wpłynęło pismo E.S. w którym stwierdziła "Zwracam się z uprzejma prośbą o wyjaśnienie , na jakiej podstawie zostało wydane pozwolenie na budowę znak [....] nr [....] z dnia 25 lipca 2003r. wydana przez Starostwo Powiatowe w D." Z przedmiotowego pisma wynika, że wnioskodawczyni wiedziała o istnieniu decyzji z dnia 25 lipca 2003r. Następnie pismem z dnia [....] 2009r. wniosła o wznowienie postępowania. Wobec powyższego organ uznał, iż w sprawie ma zastosowanie ar. 148 § 2 kpa - strona nie zachowała terminu jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Odwołanie od decyzji Starosty D. do Wojewody [....] wniosła E.S. , zarzucając naruszenie art. 148 § 2 kpa poprzez przyjęcie, że odwołująca się uchybiła terminowi miesięcznemu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od daty, w której dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że po złożeniu wniosku z dnia [....] 2009r. o wznowienie postępowania pismem z dnia [....] 2009r. Starosta D. zawiadomił ją, że przedłuża do 30 dni termin załatwienia sprawy ze względu na toczące się w dalszym ciągu postępowanie wyjaśniające. Zdaniem odwołującej się treść tego pisma Starosty jednoznacznie wskazuje, że przesłanką odmowy wznowienia postępowania nie mogło być uchybienie miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku skoro okoliczność ta nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W ocenie odwołującej się, faktyczne motywy odmowy wznowienia były takie, iż w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla [....] S.A. doszło do rażącego naruszenia prawa , gdyż inwestor nie wykazał prawa do dysponowania gruntem do celów budowlanych, skoro z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w postępowaniu nie brał udziału Z.S. oraz, że nie zawarł on z [....] S.A. umowy na udostępnienie gruntu pod budowę linii telefonicznej. W celu ukrycia faktu rażącego naruszenia prawa Starosta D. odmówił wznowienia postępowania pod pretekstem, że doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Odwołująca się wyjaśniła, że po objęciu spadku po Z.S. stwierdziła, że na stanowiącej obecnie jej własność nieruchomości wybudowane zostały słupy trakcji telefonicznej bez jakichkolwiek uzgodnień zarówno z nią jak i z jej zmarłym mężem. Wystąpiła zatem do [....] S.A. o wyjaśnienie sprawy i otrzymała pismo z dnia [....] 2008r. , w którym [....] S.A. zażądała aktualnej mapy zasadniczej oraz dowodów na jej prawo własności nieruchomości. Po przedstawieniu żądanych dokumentów [....] wystosowała pismo z dnia [....] 2008r., w którym odmówiła uznania zgłoszonych roszczeń z tytułu bezumownego zajęcia nieruchomości pod budowę trakcji telefonicznej z powołaniem się na ostateczną decyzję Starosty D. nr [....] z dnia 25 lipca 2003r. Zdaniem odwołującej się [....] S.A. wprowadziła ją w błąd informacją, że w postępowaniu uczestniczyli na prawach strony właściciele nieruchomości objętych inwestycją. Z pisma [....] S.A. E.S. dowiedziała się jedynie, że toczyło się postępowanie administracyjne prowadzone przez Starostę D. w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ale nadal nie znała ani treści decyzji, ani akt sprawy. E.S. wystąpiła więc do Starosty Powiatowego w D. o wyjaśnienie sprawy, zaś Starosta pismem z dnia [....] 2009 r. poinformował ją, że w dniu 25 lipca 2003r. została wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę sieci teletechnicznej w obszarze ONU W. dla [....] S.A. w T. Do pisma Starosta dołączył kserokopię decyzji oraz wykaz właścicieli nieruchomości. Ponadto Starosta nadesłał projekt umowy upoważniającej [....] SA do wejścia na działki nr [....] i [....] , wystawionej na nazwisko T.S. , w której to umowie brak jest podpisu właściciela, a zamiast niego widnieje podpis "[....] ". Odwołująca się podniosła, że te dokumenty jednoznacznie wskazują na to, że Z.S. nie zawiadomiono o toczącym się postępowaniu ani nie doręczono mu decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Dlatego inwestor i organ administracji budowlanej mieli pełną świadomość, że inwestor nie dysponuje prawem wejścia na działki nr [....] i [....] , w związku z czym pozwolenie na budowę nie powinno zostać wydane. Zdaniem odwołującej się dopiero z pisma Starosty z dnia [....] 2009r. i nadesłanych załączników dowiedziała się ona o podstawach wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a nie stanowiło takiej informacji pismo [....] S.A. z dnia 4 grudnia 2008r., gdyż informowało ono jedynie, że na budowę sieci telefonicznej wydane zostało pozwolenie na budowę i że wydał je Starosta Powiatowy w D. Pismo to nie zawierało informacji o braku udziału w postępowaniu Z.S. ani o braku umowy zawartej przez niego z [....] S.A. na udostępnienie nieruchomości na cele budowy linii telekomunikacyjnej. Wiedzę o podstawach wznowienia postępowania, tj. braku uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym Z.S. i braku jego zgody na zajęcie nieruchomości pod budowę linii telefonicznej odwołująca się powzięła dopiero z pisma Starosty i nadesłanych z pismem załączników i nie można przyjąć, iż doszło do uchybienia terminu określonego w art. 148 kpa. Wojewoda [....] decyzją z dnia 5 listopada 2009r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 81 ust. 1, pkt 2, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że z akt sprawy wynika, iż strona dowiedziała się o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie z pisma [....] z dnia [....] 2008r., a informacja ta została potwierdzona w piśmie E.S. , jakie wpłynęło do Starostwa Powiatowego w D. w dniu [....] 2009r. Tak więc wniosek o wznowienie został złożony po upływie ok. dwóch miesięcy od daty dowiedzenia się o decyzji Starosty D. objętej wnioskiem o wznowienie. Dlatego Wojewoda [....] uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, bowiem wniosek o wznowienie postępowania został wysłany pocztą do organu I instancji w dniu 14 marca 2009r., tj po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [....] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła E.S. , zarzucając naruszenie art. 148 § 2 kpa poprzez przyjęcie założenia, że skarżąca uchybiła terminowi miesięcznemu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od daty, w której dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów procesu. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentacją zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, stąd też władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytacza strona skarżąca. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. We wstępnej fazie postępowania organ administracyjny, któremu doręczono wniosek o wznowienie postępowania, bada, czy wniosek ten opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa oraz czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa. Na tym etapie organ bada także, czy wniosek pochodzi od strony, chyba że jest on oparty o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj. przesłankę braku udziału strony bez własnej winy w postępowaniu, a ponadto wnoszący podanie twierdzi, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, lecz został w tym postępowaniu pominięty. W takim bowiem przypadku, z reguły, weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (wyrok z dnia 22 października 1998r. sygn. akt IV SA 116/98, wyrok z dnia 14 czerwca 1999r. IV SA 2397/98, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2008r. sygn. akt II SA/Po 578/2007). W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania z dnia [....] 2009r. został oparty o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. E.S. podniosła, że przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną powinien przysługiwać Z.S. , którego jest spadkobiercą. W razie pominięcia w postępowaniu administracyjnym strony, która zmarła po zakończeniu sprawy decyzją ostateczną, następcy prawni majątkowych praw dziedzicznych, których postępowanie dotyczyło, mogą domagać się wznowienia postępowania z ich udziałem na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa (wyrok NSA z dnia 15 września 1992r. sygn. akt IV SA 594/92 ONSA 1993/3 poz. 64). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 16 września 2008r. sygn. akt I NS 718/08 stwierdzono, że spadek po Z.S. nabyła m. in. jego żona E.S. Z akt sprawy wynika także, że spadkodawca zmarł w dniu [....] 2006r., a więc po zakończeniu sprawy decyzją ostateczną. Zatem skarżąca była osobą legitymowaną do złożenia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania. Drugą kwestią, która powinna być zbadana w postępowaniu wstępnym jest zachowanie przez wnoszącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). W tym ostatnim przypadku bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja (wyrok NSA z dnia 10 marca 2006r. sygn. akt II OSK 622/2005 ONSAiWSA 2006/5 poz. 133), w szczególności dla rozpoczęcia terminu nie jest wymagane doręczenie tej decyzji stronie. Jak już wskazano powyżej, termin do wniesienia podania o wznowienie biegnie co do zasady od daty dowiedzenia się przez stronę o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wyjątek od tej zasady określony jest w art. 148 § 2 kpa, który dotyczy przypadku powołania się na przyczynę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Ratio legis powyższego wyjątkowego unormowania jest takie, że strona wie, w jakich postępowaniach brała udział, a w jakich nie. Jej wiedzą nie jest natomiast objęte, że toczyło się dane postępowanie administracyjne zakończone decyzją, w którym została pominięta. O powyższym strona dowiaduje się w momencie powzięcia wiadomości o decyzji. Mimo jednak, że sytuacja spadkobiercy osoby, która – zdaniem wnioskującego o wznowienie – winna brać udział w danym postępowaniu jest inna, gdyż spadkobierca nie musi wiedzieć, czy spadkodawca brał udział w danym postępowaniu, czy też został pominięty, to przepis art. 148 § 2 kpa nie pozwala, aby w stosunku do takich osób (następców prawnych pominiętej strony) termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oparty o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, był liczony od daty powzięcia przez spadkobiercę wiadomości, że spadkodawca nie brał udziału w postępowaniu, a nie od powzięcia informacji o decyzji. Nie ma zatem podstaw, aby miał w opisanej sytuacji zastosowanie art. 148 § 1 kpa, a nie art.148 §2 kpa. W ocenie Sądu prawidłowo zatem organy obu instancji stwierdziły, że E.S. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji Starosty D. z dnia 25 lipca 2003r. oraz o zawartym w niej rozstrzygnięciu z pisma [....] z dnia [....] 2008r. Z pisma tego wynika bowiem, że skarżąca została poinformowana, że sieć teletechniczna wybudowana została m.in. na działce [....] w mc. W. na podstawie wskazanej w piśmie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [....] z dnia 25 lipca 2003 r. Wniosek o wznowienie z dnia 14 marca 2009 r. został zatem złożony po terminie określonym w art.148 § 2 kpa. Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ppsa.