II SA/Gl 1200/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-03-24
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę decyzji odraczającej termin płatności opłaty podwyższonej, który powołuje się na nowe okoliczności faktyczne, może być traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania, nawet jeśli nie został tak sformułowany?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania. Wniosek strony o zmianę decyzji, mimo powołania się na nowe okoliczności, nie mógł być traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania, ponieważ dotyczył decyzji, która jeszcze nie istniała w obrocie prawnym w dacie złożenia pisma. Ponadto, podniesiona okoliczność (wyłonienie wykonawcy) była już znana organom w toku pierwotnego postępowania, co wykluczało jej charakter jako nowej i nieznanej organowi podstawy do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o odroczenie terminu płatności podwyższonej opłaty za wprowadzanie ścieków bez pozwolenia wodnoprawnego. Po kilku zmianach decyzji odraczających termin, spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania, twierdząc, że dowiedziała się o nowej okoliczności – rozstrzygnięciu przetargu na budowę kanalizacji – w dniu, który według niej uzasadniał wznowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu, a podniesiona okoliczność była już znana organom. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania i Prawa ochrony środowiska. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty za wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na wniosek "A" Sp. z o.o. w R. na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, Marszałek Województwa [...] zmienił po raz kolejny swoją decyzję z dnia [...]r. Nr [...] (zmienioną decyzją z dnia [...]r. Nr [...]) odraczając, stosownie do wniosku strony, termin płatności opłaty podwyższonej za wprowadzanie bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ścieków do wód w zlewni oczyszczalni "B" w II kwartale [...] r., do dnia [...]r.
Pismem z dnia [...] r. wymienione Przedsiębiorstwo zwróciło się do Marszałka Województwa [...] organu pierwszej instancji o zmianę, w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, [...] decyzji ostatecznych dotyczących odroczenia terminu płatności opłat należnych za poszczególne kwartały lat od [...] do [...], w tym wyżej wskazanej decyzji z dnia [...]r. nr [...]. Wnosząc o kolejne odroczenie terminu płatności, tym razem do dnia [...]r., Przedsiębiorstwo w uzasadnieniu wskazało, iż wszelkie zmiany terminów realizacji przedsięwzięcia wynikają z przyczyn od niego niezależnych, a związane są z działaniami podejmowanymi przez wykonawców zadań programu "[...]", a głównym powodem wydłużenia terminu realizacji przedsięwzięcia jest odstąpienie, w [...] r., firmy "C" S.A. od kontraktu "Budowa kanalizacji w zlewni oczyszczalni "B". Wobec wyżej opisanej sytuacji Komisja Europejska zdecydowała o przedłużeniu czasu realizacji projektu "Oczyszczanie ścieków – R." do dnia [...] r. (termin na wniosek Miasta R. może ulec jeszcze wydłużeniu do roku [...]). Natomiast Miasto prowadzi działania w celu zrealizowania przedsięwzięcia mającego na celu usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska. Przeprowadzono inwentaryzację dotychczas wykonanych robót oraz sporządzono nową specyfikację przetargową. Pierwszy przetarg na "Budowę kanalizacji w zlewni oczyszczalni "B" - etap I" został już ogłoszony. W dalszej kolejności będą ogłaszane następne przetargi na niezrealizowany zakres prac.
Pismem z dnia [...]r. organ wezwał stronę do złożenia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień. Przedsiębiorstwo zwróciło się o przedłużenie terminu o następne 21 dni. Pismem z dnia [...]r. organ poinformował wnioskodawcę o niedopuszczalności wydłużenia przewidzianego w art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego terminu, a wobec braku stosownych wyjaśnień, o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wskazał też, że ewentualny ponowny wniosek zainicjuje kolejne postępowanie w sprawie.
Pismem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. w R., twierdząc, iż postępowanie w sprawie zmiany decyzji odraczających termin płatności opłat jest toku, poinformowało, że modernizacja oczyszczalni "B" została zakończona w planowanym terminie, tj. do dnia [...] r. Natomiast do zrealizowania pozostały zadania związane z budową transportu ścieków i likwidacją wylotów w zlewni przedmiotowej oczyszczalni, przy czym część tych zadań jest znacznie zaawansowana, a nowo wyłonieni wykonawcy kontynuują budowę kanalizacji w ramach trzech zadań. Na kolejny, II etap robót Miasto ogłosiło przetarg, zaś na pozostałe zadania przygotowywana jest dokumentacja przetargowa. Do pisma Przedsiębiorstwo dołączyło harmonogram prac.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Marszałek Województwa [...] odmówił zmiany, w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, swojej decyzji z dnia [...]r., zmienionej decyzją z dnia [...]r., a następnie decyzją z dnia [...] r., w uzasadnieniu szeroko odnosząc się do argumentacji podniesionej przez stronę w piśmie z dnia [...] r.
W wyniku rozpoznania wniesionego przez Przedsiębiorstwo odwołania decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Pismem z dnia [...]r. wymienione Przedsiębiorstwo złożyło podanie zatytułowane "Wniosek dot. wznowienia postępowania w sprawie zmiany terminu odroczenia płatności opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska." W piśmie, w podziale na dwie tabele, wskazało [...] decyzji odraczających, na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin płatności opłaty podwyższonej do dnia [...]r. (z daty [...]r., oraz z dnia [...] r. i [...] r.) oraz [...] decyzji odmawiających kolejnej zmiany terminu płatności (z dat [...] r.), w tym wskazano wymienioną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr W uzasadnieniu Przedsiębiorstwo ponownie wskazało, iż w [...] r. wykonawca robót związanych z budową kanalizacji w zlewni oczyszczalni "B" – "C" S.A. - zerwał kontrakt. W związku z tym w [...] r. zostały wszczęte procedury negocjacyjne z wykonawcą, zgodnie z przepisami unijnymi obligującymi do podjęcia niniejszych działań. Jednak negocjacje nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Jedynym zatem realnym terminem, jaki można było wskazywać we wnioskach o odroczenie terminu płatności opłat podwyższonych oraz harmonogramach był dzień [...] r. Ze względu na konieczność opracowania nowej dokumentacji przetargowej, zgodnie z Ustawą o zamówieniach publicznych, przed dniem [...] r. nie został rozstrzygnięty żaden przetarg na realizację robót budowlanych w ramach kontraktu "Budowa kanalizacji w zlewni oczyszczalni "B" ". Wybór wykonawcy nastąpił dopiero w dniu [...]r. Tym samym brak było podstaw do dokonania korekty we wnioskach o odroczenie terminu płatności opłat podwyższonych.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją ostateczną z dnia [...]r. z uwagi na uchybienie terminu do złożenia podania. W obszernym uzasadnieniu Kolegium przedstawiło faktyczny i prawny stan sprawy wskazując, że podnoszona przez stronę przesłanka wznowienia postępowania (przed dniem [...]r. "A" Sp. z o.o. w R. nie posiadało zaktualizowanego harmonogramu realizacji przedsięwzięcia) była znana stronie co najmniej od [...] r. Podanie natomiast o wznowienie postępowania winno zostać wniesione do organu administracji publicznej w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniosek strony o wznowienie postępowania wpłynął do organu administracji publicznej w dniu [...] r. Termin byłby więc zachowany, gdyby strona powzięła informację o przywołanej przez nią przesłance wznowienia nie wcześniej niż w dniu [...] r. Strona powzięła jednak wiadomość o przesłance wznowienia nie później niż w [...] r., a tym samym nie dochowała jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie zaś z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu do jego złożenia, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
"A" Sp. z o.o. w R. pismem z dnia [...]r. wniosło o ponowne rozpoznanie sprawy, wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W piśmie podniosło, że nieprawdą jest jakoby nie wskazało precyzyjnej daty powzięcia wiadomości o okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania. Już bowiem w odwołaniu od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r. jednoznacznie wskazało, że datę tą stanowił dzień [...]r. Tego bowiem dnia do Przedsiębiorstwa dotarł komunikat Urzędu Miasta R. o wyborze oferty na realizację kontraktu, którego dokonano w dniu [...] r. Wcześniej powzięte informacje nie miały charakteru oficjalnego. Do wniosku Przedsiębiorstwo dołączyło pochodzącą z dnia [...] r. informację internetową o rozstrzygnięciu przetargu i dokonaniu wyboru oferty na zrealizowanie niedokończonego zakresu kontraktu "Budowa kanalizacji w zlewni oczyszczalni "B" – etap I.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] r. odmawiającą wznowienia, na wniosek Przedsiębiorstwa, postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r. odmawiającą zmiany decyzji w sprawie odroczenia terminu płatności podwyższonej opłaty. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją z dnia [...]r., postanowiło utrzymać wymienioną decyzję w obrocie prawnym. Analizując materiał zebrany w sprawie Kolegium nie stwierdziło bowiem nieprawidłowości w ustaleniu, że podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało z uchybieniem jednomiesięcznego terminu. Przyjmując w ślad za twierdzeniem strony, iż w istocie o okoliczności stanowiącej według niej podstawę wznowieniową powzięła informację nie w roku [...] lecz dopiero w dniu [...] r. Kolegium przeprowadziło badanie w zakresie zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego w warunkach tak sprecyzowanej daty, dochodząc do wniosku, że także ta data dowodzi uchybienia terminu w złożeniu podania o wznowienie postępowania. Wniosek strony o wznowienie postępowania wpłynął do organu administracji publicznej dopiero w dniu [...]r. Termin, z art. 148 Kodeksu, byłby zatem zachowany, gdyby strona powzięła informację o przywołanej przez nią przesłance wznowienia nie wcześniej niż w dniu [...]r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona natomiast jednoznacznie wskazała, ze powzięła wiadomość o przesłance wznowienia w dniu [...]r. Z tego względu nie dochowała jednomiesięcznego terminu, do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Kolegium ponownie podkreśliło, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu do jego złożenia stanowi rażące naruszenie prawa. Ustosunkowując się do pisma strony Kolegium nadto wskazało, że w ramach postępowania wstępnego nie było uprawnione do oceny, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły.
Pismem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. w R. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego przez błędne uznanie, że skarżący nie złożył podania o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 tego Kodeksu, a także naruszenie art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.jedn. Dz.U. z 2008, Nr 25, poz. 150) przez błędne przyjęcie, że skarżący nie złożył wniosku o zmianę decyzji w materii dotyczącej terminu odroczenia płatności opłaty podwyższonej - z dnia [...] r. na dzień [...]r. - przed upływem terminu określonego w wydanej decyzji o odroczeniu. W uzasadnieniu skarżące Przedsiębiorstwo podniosło, iż stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłanką wznowienia postępowania jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji. Nowa okoliczność to taka, która mogła wpłynąć na merytoryczną treść decyzji. Zdaniem skarżącego Przedsiębiorstwa nie może ulegać wątpliwości, że nową okolicznością, istotną merytorycznie, która mogła wpłynąć na treść decyzji, jest powzięcie przez skarżącego wiadomości o rozstrzygnięciu przetargu na realizację zadania "Budowa kanalizacji w zlewni oczyszczalni "B" - I etap", co skarżący podniósł w toku postępowania. Wiadomość o zaistnieniu tej okoliczności skarżący powziął w dniu [...] r. Przedsiębiorstwo wskazało nadto, że w dniu [...] r. (data wpływu do organu) złożyło wniosek o zmianę decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r., uzasadniając go zaistnieniem nowej okoliczności, wyżej opisanej. Mając na uwadze fakt, że wniosek powoływał nową okoliczność, należy uznać, że w istocie stanowił wniosek o wznowienie postępowania bez względu na jego treść i redakcję petitum. Omawiany wniosek spełniał merytoryczne przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 i czynił zadość warunkom z art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarte zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona. Orzekający w sprawie organ zobligowany był bowiem do odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jako że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wznowienie postępowania było prawnie niedopuszczalne.
Przystępując do szczegółowych rozważań wskazać należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy – (por. szerzej np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 242; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r. , s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą). Jedną z przesłanek nakazujących organowi wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją stanowi w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.
Wskazać też w tym miejscu należy, iż w myśl art. 148 § 1 powołanego Kodeksu podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania nie wszczyna postępowania wznowieniowego, o którego podjęciu bądź odmowie rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego, właściwy organ. Podanie uruchamia natomiast postępowanie wstępne, którego celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Właściwy organ zobligowany jest zatem do zbadania np. czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istotnie istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1. Oprócz ustalenia czy nie zachodzi z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych niedopuszczalność wznowienia, w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania, organ administracji ma prawo i obowiązek badać tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 Kodeksu) – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99 (ONSA 2001/4/179). W odniesieniu do podstawy wznowieniowej przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego organ ma zatem prawo i obowiązek w tej fazie postępowania zbadać czy strona przywołała w podaniu nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, jej zdaniem, istniejące w dniu wydania decyzji lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Nie ma natomiast prawa badać i oceniać czy przywołane przez stronę okoliczności lub dowody istotnie istnieją i jaki byłby ich wpływ na podjęte w przeszłości rozstrzygnięcie, gdyby organ orzekający w sprawie był wówczas ich świadom. Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu jest bowiem niedopuszczalna, a przesłanką odmowy wznowienia nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn, może natomiast być nią żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż wymienione enumeratywnie w wymienionym wielokrotnie powyżej art. 145 § 1 Kodeksu – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt IV SA 487/91 (ONSA 1991, Nr 2, poz. 50, przywołany też np. przez B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 544). Obowiązek wstępnej kontroli, czy wskazana przez stronę podstawa wznowieniowa odpowiada wymogom stawianym przez art. 145 § 1 pkt 5 wynika z faktu, iż stosownie do przywołanej normy organ wznawia postępowanie (wydając stosowne postanowienie) jedynie wówczas gdy spełnione są kumulatywnie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności lub dowody są nowe (nowo odkryte bądź po raz pierwszy zgłoszone przez stronę), a nadto są istotne dla sprawy (dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne), 2) wskazane przez stronę okoliczności lub dowody istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, 3) wskazane przez stronę okoliczności lub dowody nieznane były organowi, który wydał decyzję – por. szerzej np. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego... j.w., s. 526 i nast. Niedopuszczalnym jest zatem wznowienie postępowania w sytuacji gdy strona przywołuje jako podstawę podania okoliczności nie istniejące jeszcze w dacie wydania decyzji ostatecznej bądź istniejące już wówczas i znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne. W sytuacji takiej organ zobligowany jest w drodze decyzji przewidzianej w art. 149 § 3 Kodeksu odmówić wznowienia postępowania w sprawie.
Wskazać nadto w tym miejscu trzeba, że to do strony należy udowodnienie, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia – (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 maja 2000 r. , sygn. akt I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Do strony należy też wskazanie podstawy, jej zdaniem przemawiającej za wznowieniem postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Kwestię sporną pomiędzy skarżącym Przedsiębiorstwem a orzekającym w sprawie organem stanowi data, w której strona złożyła podanie o wznowienie postępowania. Ustalenie, że wnioskodawca nie dochował wskazanego wyżej terminu obliguje bowiem organ administracji publicznej, podobnie jak w przypadku nie wskazania przez stronę którejś z podstaw wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do wydania, na podstawie art. 149 § 3 tego Kodeksu, decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]r. zostało bowiem złożone w dniu [...] r., kiedy to Przedsiębiorstwo wystosowało do organu pismo zatytułowane "Wniosek dot. wznowienia postępowania w sprawie zmiany terminu odroczenia płatności opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska." Wcześniejsze pisma wnoszone przez stronę dotyczyły bowiem zmiany decyzji ustalającej termin opłaty poprzez kolejne jego, w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, odroczenie.
Stosownie natomiast do treści skargi, zdaniem Przedsiębiorstwa, za datę wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego uznać należy dzień [...] r. kiedy to do organu wpłynęło pismo z dnia [...]r. Wprawdzie bowiem w piśmie owym strona wnioskowała o zmianę decyzji Marszałka Województwa, jednak skoro powołała nową okoliczność, w postaci wyłonienia w przetargu wykonawców, to organ winien był pismo to potraktować jako cyt. "wniosek o wznowienie postępowania bez względu na jego treść i redakcję petitum". Powoduje to, zdaniem Przedsiębiorstwa, iż podanie zostało wniesione w terminie albowiem strona dowiedziała się o nowej okoliczności (rozstrzygnięciu przetargu na I etap robót) w dniu [...]r.
Teza podniesiona w skardze, zdaniem Sądu, niemożliwa jest jednak do akceptacji. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bowiem rozstrzygnięcie odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka odmawiającą kolejnej zmiany decyzji odraczającej termin płatności podwyższonej opłaty. Z oczywistych przyczyn niepodobieństwem jest zatem uznanie, iż strona domagała się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. pismem wniesionym w dniu [...] r. tj. pismem złożonym 8 miesięcy przed wydaniem przedmiotowej decyzji. W dacie tej w obrocie prawnym istniała bowiem jedynie decyzja z dnia [...] r., w zgodzie z poprzednim żądaniem strony, w trybie art. 155 Kodeksu, odraczająca termin płatności podwyższonej opłaty do [...] r. Także zresztą w skardze, Przedsiębiorstwo wywodząc, iż jego zdaniem terminem wniesienia podania o wznowienie była data [...] r. stwierdza, że podanie to dotyczyło decyzji z dnia [...]r. Całkowicie pominęło zatem fakt, iż przedmiotem obecnego postępowania sądowego nie jest skarga na odmowę wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. (takie skargi na szereg wówczas wydanych decyzji też do Sądu zostały wniesione, stanowią jednak przedmiot odrębnych postępowań) lecz zgodnie z nagłówkiem skargi dotyczy ona decyzji z dnia [...] r. odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. Już zatem jedynie dodatkowo wskazać można, że przedmiotowe pismo z dnia [...]r., przywoływane przez stronę, także ze względu na swoją treść, w oczywisty sposób nie domagało się wznowienia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, lecz w sposób precyzyjny i jednoznaczny domagało się, aby po raz kolejny, na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odroczył termin płatności poprzednio w tym trybie odroczony do dnia [...] r.
W konsekwencji oczywistej konkluzji, iż pismo z dnia [...] r. nie stanowiło podania o wznowienie postępowania, a w ogóle nie mogło odnosić się do decyzji, która zapadła dopiero w dniu [...] r., a nadto wobec wskazania przez Przedsiębiorstwo, że o okoliczności uzasadniającej, według strony, podanie o wznowienie, tj. okoliczności rozstrzygnięcia przetargu na I etap robót dowiedziało się w dniu [...] r. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało podanie za wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 Kodeksu. W konsekwencji stosownie do art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r.
Przyjęta przez orzekający w sprawie organ ocena niewątpliwie zgodna jest z literalnym brzmieniem wymienionego powyżej art. 148 § 1 Kodeksu, który przewiduje możliwość wniesienia przedmiotowego podania jedynie w ciągu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, choć Sąd zauważa w tym miejscu, że pojawiają się także niekiedy w orzecznictwie poglądy, iż termin, o którym mowa, nie może rozpocząć biegu przed wejściem do obrotu decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie w sprawie, której wznowienia strona się domaga.
Jednakowoż w przedmiotowej sprawie postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]r. nie mogło być wznowione również z innej przyczyny, nie dostrzeżonej wprawdzie przez Kolegium, jednak w całej rozciągłości potwierdzającej prawidłowość przyjętego przez ten organ rozstrzygnięcia. We wniosku z dnia [...] r. o wznowienie postępowania, a także w pismach późniejszych, łącznie ze skargą, strona nie wskazała bowiem żadnej okoliczności mogącej, choćby potencjalnie, hipotetycznie, stanowić podstawę wznowienia. Przedsiębiorstwo w zredagowanym wniosku, a także piśmie precyzującym wniosek, podało bowiem poprawnie jedynie numerację przepisu, na który się powołało (art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego). Wbrew jednak brzmieniu przywołanej normy, Przedsiębiorstwo nie wskazało żadnej nowej okoliczności, istniejącej w dniu wydania decyzji lecz nieznanej wówczas organowi. O fakcie wyłonienia nowych wykonawców etapu I prowadzonej inwestycji, którą to okoliczność wskazuje jako podstawę podania, wielokrotnie informowało już bowiem organy w przeszłości. Jak to już powyżej podkreślono w fazie wstępnej postępowania organ nie jest uprawniony do badania czy okoliczność wskazana przez stronę (rozstrzygnięcie przetargu) istotnie miała miejsce. Zobligowany jest jednakowoż do zbadania, czy strona podała, w zgodzie z przywołanym powyżej art. 145 § 1 pkt 5 jakąkolwiek okoliczność lub dowód, co do których istnieje możliwość, że istniały one w dacie wydania decyzji a nie były znane organowi. Nie może zatem stanowić podstawy wznowienia postępowania, a więc uruchomienia postępowania nadzwyczajnego, okoliczność, która orzekającym w sprawie organom była znana już w przeszłości i stanowiła przedmiot ich rozważań już na etapie postępowania zwykłego. Podkreślenia zatem w tym miejscu wymaga, iż o fakcie wyłonienia w efekcie przetargu nowych wykonawców, Przedsiębiorstwo powiadomiło organ pierwszej instancji już pismem z dnia [...] r., kiedy to trwało postępowanie zainicjowane wnioskiem strony z dnia [...] r. (wniesionym do organu w dniu [...]r.) o kolejne, dokonane w trybie art. 155 Kodeksu, odroczenie terminu płatności. Okoliczność ta, znana w konsekwencji organowi pierwszej instancji, mieściła się zatem w zespole faktów i dowodów stanowiących przedmiot oceny prowadzącej w efekcie do wydania przez Marszałka Województwa [...] decyzji z dnia [...] r. odmawiającej zmiany decyzji odraczającej termin płatności opłaty poprzez wnioskowane przez stronę wydłużenie terminu tego do [...] r. Ta sama okoliczność znana była tym samym, notabene także przypomniana przez stronę w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, rozpoznającemu odwołanie organowi odwoławczemu, który decyzją ostateczną z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Marszałka. W konsekwencji, jako okoliczność podnoszona w postępowaniu pierwotnym, nie może zatem, w świetle art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu, stanowić podstawy wznowienia postępowania zakończonego wymienioną powyżej decyzją ostateczną, albowiem nie stanowi okoliczności nie znanej organowi w dacie wydawania rozstrzygnięcia. Tym samym wznowienie postępowania w przedmiotowych okolicznościach byłoby prawnie niedopuszczalne.
Z wszystkich powyższych względów Kolegium zobligowane było do odmowy wznowienia postępowania, odmienne rozstrzygnięcie rażąco naruszałoby bowiem wskazane wyżej przepisy.
Podkreślenia wymaga nadto, że kontroli Sądu podlegały w niniejszej sprawie jedynie rozstrzygnięcia odmawiające skarżącemu Przedsiębiorstwu wznowienia postępowania administracyjnego, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł zatem badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem decyzji odmawiającej stronie kolejnego odroczenia terminu płatności.
Mając zatem na uwadze przedstawione wyżej wywody, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło