I SA/Go 98/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Protokolant Starszy specjalista Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa J Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił skarżącej spółce – Przedsiębiorstwu "J" sp. z o.o. – przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2004 r. Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] września 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, określającą skarżącej spółce za IV kwartał 2004 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 0 zł oraz kwotę zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 3.059 zł. W dniu [...] listopada 2009 r. wpłynął do organu I instancji wniosek skarżącej spółki z dnia [...] listopada 2009 r. (nadany również [...] listopada) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji, w którym skarżąca wskazała, że ustawowy termin do jego wniesienia minął 26 października 2009 r. Wraz z wnioskiem zostało złożone odwołanie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że powodem niezachowania terminu było pilne wezwanie wnioskodawcy w celu złożenie wyjaśnień do Prokuratury Okręgowej na dzień [...] października 2009 r. Wnioskodawca podkreślił, iż został o terminie przesłuchania powiadomiony dzień wcześniej tj. [...] października 2009 r., jednak natłok spraw, konieczność wcześniejszego wyjazdu na przesłuchanie i duże emocje z tym związane spowodowały, że nie zdążył nadać odwołania, które jak zaznacza było przygotowane, lecz z przyczyn niezależnych od strony nie zostało wysłane. Dyrektor Izby Skarbowej wezwaniem z dnia [...] listopada 2009 r. zobowiązał wnioskodawcę do wskazania: - do kogo skierowane zostało wezwanie z dnia [...] października 2009 r. dotyczące osobistego stawienia się w dniu [...] października 2009r. w Prokuraturze Okręgowej; - czy osoba wezwana stawiła się na w/w wezwanie; - daty ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania; - aktualnego sposobu reprezentacji w Przedsiębiorstwie "J" sp. z o.o. . Pismem z [...] grudnia 2009 r. Zarząd skarżącej spółki poinformował, że wezwanie dotyczyło wiceprezesa spółki J.Z., który stawił się we wskazanym terminie w Prokuraturze Okręgowej, na dowód czego przedstawiono potwierdzenie osobistego stawiennictwa. Podkreślono również, iż wezwanie do Prokuratury na dzień [...] października 2009 r. otrzymał także prezes Zarządu skarżącej Z.Z.-K., która w dniach [...] października – [...] listopada 2009 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, a zatem zdaniem skarżącej spółki data ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przypadała na dzień [...] listopada 2009 r. tj. dzień powrotu do pracy prezesa Zarządu. Ponadto w załączeniu przesłano aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Organ II instancji na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji –doręczonej stronie 12 października 2009 r. – upłynął [...] października 2009 r. Nadanie odwołania [...] listopada 2009 r. pozwalało jego zdaniem stwierdzić, że termin został przez skarżącą uchybiony, mimo iż został zachowany 7-dniowy termin określony w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w oparciu o zgromadzone dowody ustalił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w jego uchybieniu i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r . nr [...] stwierdził jego uchybienie. Na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skarżącą spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła obrazę przepisów postępowania tj. art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy skarżącej. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącej spółce przez organ odwoławczy terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu strona skarżąca przywołała argumenty wyrażone przed organami administracji publicznej podnosząc ponadto, że wszystkie przesłanki do przywrócenia terminu wymienione 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej zostały przez skarżącą spółkę kumulatywnie spełnione. Zaznaczyła, iż obowiązkiem strony zainteresowanej przywróceniem terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, nie ma zaś konieczności przeprowadzania w tym zakresie dowodu. Ponadto, zdaniem skarżącej spółki działania organów w sprawach o przywrócenie terminu nie powinna cechować nadmierna surowość. Na poparcie tej tezy przywołała wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt III SA/Gl 1475/08. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1 ). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jest zgodne z prawem. Podkreślić na wstępie należy, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny między stronami. W sprawie jest bezsporne, że skarżącej doręczono decyzję z 12 października 2009r., a termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 26 października 2009 r. Spór dotyczy tego, czy skarżąca uprawdopodobniła okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wskazać należy, że stosownie do art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie natomiast z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestnika postępowania. Art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Po pierwsze, przywrócenie terminu jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu. Trzecia przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracanego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wniesienie odwołania. Skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanki braku swojej winy w chybieniu terminu do wniesienia odwołania. Kryterium braku winy jaka przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby nawet lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa ( por. wyrok NSA z 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96 ). W stosunku do jednostek organizacyjnych chodzi o brak winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności prawnej w jej imieniu. W wyroku z 15 stycznia 1998 r. (SA/Sz 191/97) NSA przyjął "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W przypadku strony będącej od strony formalnoprawnej spółką prawa handlowego, wyposażoną w osobowość prawną i posiadającą reprezentującą ją organy, brak winy w uchybieniu terminu oznacza brak winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności prawnej w imieniu tej jednostki. Tak więc będąc organem powołanym do zarządzania sprawami spółki i reprezentowania jej na zewnątrz, zarząd spółki obowiązany jest należycie organizować obsługę biurowo-administracyjną przedsiębiorstwa spółki i za sposób funkcjonowania tej obsługi ponosi odpowiedzialność z tytułu form jej sprawowania i personelu do nie zaangażowanego". Z akt postępowania oraz skargi wynika, że skarżąca ponosi winę za uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Sama skarżąca wskazała, zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w skardze, że odwołanie było przygotowane w dniu [...] października 2009 r., czyli w ostatnim dniu upływu terminu don jego wniesienia. W dniu tym oboje członkowie zarządu skarżącej byli w pracy. Wice prezes skarżącej został wezwany do Prokuratury na dzień [...] października 2009r. Prezes skarżącej przebywała na urlopie dopiero od dnia [...] października 2009r. Oboje zatem członkowie zarządu skarżącej mogli działać skutecznie w dniu [...] października 2009r. Podkreślić również należy, że z wyjaśnień skarżącej wynika, iż odwołanie zostało przygotowane, a nie zostało jedynie nadane, co miało wynikać ze "stresu i dużych emocji związanych z przesłuchaniem w łódzkiej prokuraturze". Czynność nadania (wysłania) odwołania jest czynnością techniczną, która mogła zostać wykonana przez pracownika skarżącej. Sama okoliczność "emocji i stresu" związanego z przesłuchaniem, nie jest w ocenie Sądu, okolicznością uprawdopodabniającą brak winy skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, zwłaszcza w sytuacji, w której odwołanie zostało już przygotowane. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako niezasadną. /-/ S. Kowalczyk /-/ J. Niedzielski /-/ K. Skowrońska-Pastuszko