VII SA/Wa 38/10
WyrokWSA w Warszawie2010-03-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy projektowane schody zewnętrzne, których części konstrukcyjne (stopnie, balustrada) wychodzą ponad poziom terenu, a które znajdują się w odległości 43 cm od granicy działki, naruszają przepisy § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mimo że organ odwoławczy uznał, iż mogą one korzystać z wyłączenia przewidzianego w ust. 7 tego przepisu jako części podziemne budynku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego. Z literalnej wykładni § 12 ust. 5 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury wynika, że wyłączenie dotyczące odległości od granicy działki dotyczy wyłącznie części budynków lub budowli znajdujących się całkowicie poniżej poziomu terenu. Skoro projektowane schody zewnętrzne, mimo częściowego usytuowania poniżej poziomu terenu, posiadają elementy konstrukcyjne (stopnie, balustrada) wychodzące ponad ten poziom, nie mogą korzystać z tego wyłączenia. W związku z tym, ich usytuowanie w odległości 43 cm od granicy działki stanowi naruszenie przepisów.Stan faktyczny
Organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny, wskazując na niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy (zwiększenie wskaźnika powierzchni zabudowy) oraz z przepisami technicznymi dotyczącymi odległości schodów zewnętrznych od granicy działki. Organ II instancji uchylił tę decyzję, uznając, że schody zewnętrzne są częścią podziemną budynku i nie podlegają wymogowi odległości od granicy, a także że projekt jest niezgodny z wnioskiem. Skarżąca A.K. wniosła skargę, zarzucając organowi II instancji błędną interpretację przepisów i omyłkę pisarską.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent [...]decyzją z dnia 10 lipca 2009r. ([...]) na podstawie art. 28, 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 35 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, ze. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.), zw. dalej kpa - odmówił J. i W. P. zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce ew. nr [...] przy ul. M. w W.
Organ wskazał, że wobec stwierdzenia naruszeń w zakresie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w terminie 7 dni. W dniu 30 czerwca 2009r. wpłynęło pismo wyjaśniające wraz z załącznikami tj. prawidłowo wypełnionymi oświadczeniami o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorzy nie usunęli jednak pozostałych nieprawidłowości w zakresie niezgodności projektu z decyzją z dnia [...] listopada 2007r. o warunkach zabudowy -dobudowa schodów powoduje zwiększenie wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, który zgodnie z ww. decyzją powinien być bez zmian - oraz z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) - odległość projektowanych schodów od granicy działki wynosi 43 cm. Z uwagi na nieusunięcie tych nieprawidłowości, zgodnie z art. 35 ust. 3 ww. ustawy organ wydał decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada ([...]), po rozpoznaniu odwołania pp. P., na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że w sprawie doszło do naruszenia Prawa budowlanego, a także ww. rozporządzenia i wskazał, że projektowane schody są schodami zewnętrznymi, w całości znajdującymi się poniżej poziomu terenu. Przepis § 12 ust. 5 ww. rozporządzenia stanowi, że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do m.in. takich części budynku jak schody zewnętrzne, jednakże w ust. 7 wskazano, że odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną do podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe
budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, nie ustala się.
Nadto, organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że załączony projekt budowlany jest niezgodny z ww. decyzją o warunkach zabudowy, poprzez dobudowanie schodów, które zwiększają wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, który zgodnie z ww. decyzją powinien być bez zmian. Organ wskazał, że zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836:1997 określającą i obliczającą wskaźniki powierzchniowe i kubaturowe powierzchnia zabudowy jest wyznaczana przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych, ani ich części niewystających ponad powierzchnię terenu, a także nie wlicza się powierzchni elementów drugorzędnych m. in. schodów zewnętrznych.
Organ II instancji stwierdził jednak, że projekt budowlany jest niezgodny z wnioskiem o pozwolenie na budowę, gdyż wniosek dotyczy adaptacji budynku gospodarczego na cele mieszkalne w związku ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Natomiast zgodnie z opisem zawartym w projekcie roboty adaptacyjne polegać będą m.in. na zlikwidowaniu zejścia do piwnicy z pomieszczenia kuchni, przekryciu otworu w stropie nad piwnicą oraz wykonaniu zejścia do piwnicy na zewnątrz budynku. Powyższe prace zakwalifikować można do robót budowlanych (zgodnie z art. 3 ust. 7 Prawa budowlanego) polegających na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Prace te nie mieszczą się zatem w art. 29 Prawa budowlanego dot. robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie organu, niedopuszczalna jest sytuacja, gdy projekt dołączony do wniosku o pozwolenie na budowę obejmuje szersze zamierzenie budowlane niż wniosek, do którego stanowi załącznik. Organ I instancji winien więc wezwać inwestorów do sprecyzowania wniosku o dokładne podanie planowanych prac. Ponadto, projekt powinien składać się z oryginalnych dokumentów, ewentualnie kopii uwierzytelnionych za zgodność z oryginałem.
Skargę na ww. decyzję złożyła A. K. i wnosząc o jej uwzględnienie podniosła, że Wojewoda [...] niesłusznie podważył postanowienie z dnia [...] czerwca 2009r. Zdaniem skarżącej organ pomylił interpretację pojęć zawartych w przytoczonych przez siebie przepisach w odniesieniu do stanu faktycznego, ujętego w projekcie budowlanym. Niesłusznie stwierdził, że dobudowanie schodów nie spowoduje zwiększenie wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki. Niesłusznie również przyjął, że zaprojektowane schody zewnętrzne są częścią
podziemną budynku. Ponadto, Wojewoda popełnił omyłkę pisarską, ponieważ stwierdził, że projekt budowlany jest niezgodny z wnioskiem o pozwolenie na budowę z dnia 12.05.2009r." Podczas gdy inwestorzy w dniu 12 maja 2009r. złożyli wniosek o pozwolenie na adaptację budynku gospodarczego na cele mieszkalne w związku ze zmianą sposobu użytkowania ww. budynku gospodarczego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem ww. kryteriów.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada uchylająca - decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2009r. odmawiającą J. i W. P. zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania ww. budynku gospodarczego na budynek mieszkalny - i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Sąd nie podzielił argumentacji przedstawionej przez organ II instancji.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z treścią § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U. Nr 75 poz. 590 ze zm.) odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m - między innymi - do schodów zewnętrznych.
Wyłączenie od zachowania ww. odległości ustawodawca zawarł w ust. 7 ww. przepisu tylko w stosunku do podziemnych części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku - znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu.
Z wykładni literalnej powołanego przepisu wynika zatem, że dotyczy on tylko i wyłącznie tych części podziemnych budynku, czy budowli, które usytuowane są w całości poniżej poziomu terenu. Nie dotyczy zatem części podziemnych ww. obiektów, które w jakiejkolwiek, nawet najmniejszej części usytuowane są ponad poziomem otaczającego je terenu.
W związku z powyższym, ust. 7 § 12 ww. rozporządzenia nie mógł mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie, skoro z załączonego przez inwestorów projektu budowlanego jednoznacznie wynika, że planowane schody zewnętrzne ścianami
konstrukcyjnymi, stanowiącymi oparcie dla żelbetowych stopni schodów wraz z balustradą wychodzą ponad poziom terenu, w odległości 43 cm od granicy z działką skarżącej. Takie usytuowanie schodów niewątpliwie nastąpiło z naruszeniem § 12 ust. 5 warunków technicznych
W konsekwencji powyższego, nie można było zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że nie został zwiększony wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy przewidziany dla przedmiotowej działki. Z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w dniu 5 listopada 2007r. dla przedmiotowej inwestycji wynika bowiem, że wskaźnik ten ma pozostać bez zmian.
Bez znaczenia pozostawały przy tym rozważania Wojewody odwołujące się do Polskiej Normy (PN-ISO 9836:1997). Umknęło bowiem uwadze organu, że art. 5 w zakresie w jakim odwoływał się do przestrzegania obowiązujących Polskich Norm m.in. przy projektowaniu obiektów budowlanych został zmieniony ustawą z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 718).
Ponadto organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że zgodnie z treścią wniosku z dnia 28 kwietnia 2009r. - inwestorzy domagali się wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie adaptacji przedmiotowego budynku gospodarczego na mieszkalny, w związku ze zmianą sposobu użytkowania tego budynku. W takim też zakresie zostało przeprowadzone postępowanie przed organem I instancji, o czym świadczy również powołana podstawa materialnoprawna (art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 35 ust. 1 i ust 3 Prawa budowlanego), pomimo błędnego sformułowania sentencji decyzji, która obejmuje odmowę udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
W związku z powyższym, rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
Wobec poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Pkt III wyroku orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło