III SA/Wa 1843/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. W. i Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz B. W. i Z. W. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent m. W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r., ustalił zobowiązanie podatkowe od nieruchomości przy ul. N. 21 za 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że Pani Z. W. i Pani B. W. (dalej jako "Skarżące") są współwłaścicielkami po 1/4 części nieruchomości, położonej na terenie Dzielnicy U. m. W. przy ul. N. 21. Nieruchomość składa się z działki, budynku mieszkalnego oraz budynków pozostałych, usytuowanych na niej. W przypadku podatku od nieruchomości, zasady naliczania podatku i terminy płatności reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj: Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze. zm.; dalej powoływana jako "u.p.o.l."). Organ podkreślił, że wysokość podatku od nieruchomości ustalona w decyzji jest uzależniona od wielkości powierzchni poszczególnych rodzajów nieruchomości, zgłoszonych do opodatkowania, zgodnie z art. 3 i 4 u.p.o.l. oraz stawek podatku od nieruchomości, uchwalonych zgodnie z art. 5 w/w ustawy przez Radę m. W. na dany rok podatkowy. Podstawa wymiaru podatku od nieruchomości, dotycząca gruntów jest zgodna z wypisem z rejestru gruntów Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., z którego wynika, że działka nr ewid. [...], położona na terenie Dzielnicy U. m. W. przy ul. N. [...] posiada powierzchnię 1.069 m2; w świetle bowiem art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z p. zm.) - "podstawę (....) wymiaru podatków (....) stanowią dane, zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Natomiast podstawą wymiaru podatku od nieruchomości od budynku mieszkalnego oraz budynków pozostałych jest powierzchnia podana przez współwłaścicielki nieruchomości, zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l., w oświadczeniach podatkowych z dnia 20 lipca1998 r., w których wykazały odpowiadające ich udziałom powierzchnie nieruchomości. Organ wskazał, że od dnia [...] lipca 1998 r. ani Z. W., ani B. W. nie złożyły nowej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Złożyły natomiast pismo, w którym poruszyły kwestię niezgodności wymiarów działki z dokumentacją hipoteczną, co nie stanowi podstawy do sporządzenia decyzji, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Wskazał również, że w dniu [...] lutego 2007 r., Z. W. otrzymała decyzję, ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2007 r. W decyzji tej w części dotyczącej współwłaścicieli omyłkowo nie została wpisana B. W.. W związku z powyższym, zgodnie ze złożonymi oświadczeniami podatkowymi oraz wypisem z rejestru gruntów, organ zmienił decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz wydał nową decyzję, ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2007 r. Zmiana dotyczy wpisania jako współwłaścicielki B. W.. Skarżące od tej decyzji odwołały się. Podniosły, że nastąpiło rozgraniczenie nieruchomości przy ul. N. [...] i [...] i po podziale powierzchnia wykazana w ewidencji gruntów i w decyzji jest niezgodna ze stanem rzeczywistym. Wskazała również na wydanie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi na orzeczenie Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ z powodu naruszenia art. 226 Ordynacji podatkowej. Organ podkreślił, że w podstawie prawnej decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2007 r. powołano art. 226 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że jeżeli organ podatkowy, który wydał decyzję, uzna, że odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości, wyda nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzją. W decyzji z dnia [...] marca 2007 r. podano, iż zmienia się pierwotną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. z powodu omyłkowego nie wpisania B. W. jako adresata decyzji. Tymczasem z odwołania z dnia [...] marca 2007 r. Skarżących, wynika, że w odwołaniu podniesiono dwa zarzuty - brak skierowania decyzji do B. W. oraz niezgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z dokumentacją hipoteczną w/w nieruchomości. Pierwszy z zarzutów odwołania został uwzględniony. Nie został natomiast uwzględniony zarzut drugi. W tej sytuacji pierwotna decyzja została zmieniona w całości, jednak przy uwzględnieniu jedynie jednego z zarzutów; tym samym nie uwzględniono odwołania w całości, a więc nie została spełniona materialna przesłanka do zastosowania art. 226 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Organu uchylenie lub zmiana decyzji bez spełnienia przesłanki merytorycznej i to niezależnie od przyczyn nieuwzględnienia tej przesłanki stanowi rażące naruszenie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej. Kolegium uchylając decyzję organu I instancji przekazało sprawę do ponownego rozpoznania w celu rozważenia możliwości zastosowania przez organ I instancji art. 226 Ordynacji podatkowej - tzn. uwzględnienia w całości odwołania Skarżących. Pismem z dnia [...] września 2009 r. Skarżące złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzje. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić, jednakże z innych powodów niż podniesione przez Skarżące. Kontroli sądu poddana została decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Decyzja taka nie kończy postępowania w sprawie, dlatego oceniając jej legalność sąd nie może odnieść się do tych argumentów skargi, które dotyczą prawidłowości wymiaru dla Skarżących podatku od nieruchomości na rok 2007 r. Rozstrzygnięcie w kwestii nie zostało bowiem ostatecznie zakończone na drodze administracyjnej. W rozpatrywanej sprawie zostały wydane: 1) decyzja Prezydenta m. W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] ustalająca dla Z. W. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2007 r., od której skarżące wniosły odwołanie; 2) decyzja Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] (wydana w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej) zmieniająca decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. i ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości dla obu współwłaścicielek, lecz adresowana na B. W.; od decyzji tej również wniesiono odwołanie, 3) zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] uchylająca na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2007 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania. W związku ze zmianą przez organ pierwszej instancji własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. została ona usunięta z obrotu prawnego, zastąpiła ją decyzja z dnia [...] marca 2007 r. (wydana w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej). Jednakże skutek ten trwał jedynie do czasu uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Uchylenie tej decyzji przez organ odwoławczy spowodowało, że z powrotem w obrocie prawnym znalazła się decyzja Prezydenta m. W. z dnia [...] stycznia 2007 r. ustalająca dla Z. W. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2007 r. Powstała, zatem sytuacja, w której istnieją w obrocie prawnym: 1) decyzja Prezydenta m. W. z dnia [...] stycznia 2007 r., od której nie rozpatrzono odwołania; 2) decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. - wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej - uchylająca decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2007 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji nie może już wydać decyzji w drodze samokontroli, gdyż art. 227 § 1 Ordynacji podatkowej dla wydania takiej decyzji zakreśla 14-dniowy termin liczony od dnia wpływu odwołania. Zachodzi, zatem pytanie, jaką sprawę do ponownego rozpatrzenia przekazuje Prezydentowi m. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skoro sprawa ta w tej instancji została rozstrzygnięta istniejącą w obrocie prawnym decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. W tej sytuacji oczywistym jest, że rozstrzygnięcie samorządowego organu odwoławczego co do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia jest wadliwe. Albowiem, gdy w wyniku odwołania od decyzji wydanej w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy uchyla tę decyzję, to powinien jednocześnie rozpatrzyć pierwsze odwołanie i wydać rozstrzygnięcie odnoszące się do decyzji, od której wniesiono to odwołanie. Wszystkie te rozstrzygnięcia powinny być zawarte w jednej decyzji organu odwoławczego, gdyż dotyczą jednej sprawy. A zatem, w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze - stwierdziwszy, że decyzja Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2007 r. narusza art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej - powinno wydać decyzję, w której uchyla decyzję z dnia [...] marca 2007 r. i jednocześnie, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., rozstrzygnąć o tej ostatniej decyzji. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten przewiduje, iż organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy wydając decyzję na podstawie tego przepisu winien zatem wykazać, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części i mieć przy tym na uwadze art. 229 Ordynacji podatkowej, pozwalający na przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, czego w niniejszej sprawie również nie uczyniono. Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł jak w sentencji wyroku.