II SA/Rz 48/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję Przedmiotem skargi B. D. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej WIS) z dnia 16 listopada 2009 roku, nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. (dalej PPIS ) z dnia [...] października 2009 roku, nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie skargi na lokalizację sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków. Zaskarżoną decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych. Pismem z dnia 27 lipca 2009 roku B. D. i W. S. złożyli do PPIS skargę na działanie Gminy Ż. polegające na lokalizacji kolektora ściekowego wraz z przepompownią ścieków P2 zbyt blisko ich zabudowań mieszkalnych oraz studni przydomowej będącej ujęciem wody pitnej, co zagraża zdrowiu i życiu ich samych oraz ich rodzin. Decyzją z dnia [...] października 2009 roku, nr [...] PPIS umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.; dalej K.p.a.). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że budowę kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią przeprowadzono na podstawie decyzji Starosty Ł. z dnia [...] września 2003 roku, nr [...] o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia [...] września 2003 roku, nr [...] PPIS uzgodnił rozwiązanie projektowe budowy sieci sanitarnej wraz przepompownią uznając, iż planowane przedsięwzięcie jest zgodne z postanowieniami Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej I Budownictwa z dnia 1 października 1993 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w oczyszczalniach ścieków (Dz. U. 1993 r. nr 96. poz. 438.). Przeprowadzona w dniu 29 września 2009 roku kontrola wykazała, że sieć została wybudowana zgodnie z wymaganiami określonymi w § 31 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. nr 75, poz. 690, ze zm.), a więc z zachowaniem minimalnych odległości od studni przydomowych. Organ stwierdził jednocześnie, że nie jest właściwy do rozpoznania skargi B. D. i W. S. w zakresie, w jakim kwestionuje ona nieprawidłowości w budowie sieci sanitarnej powodujące utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej. W tym zakresie sprawa została przekazana Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. Odnośnie wpływu realizacji sieci oraz przepompowni na jakość wody w studni przydomowej organ podał, że stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2006 r. Nr 123 poz. 858, ze zm.) nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2006 r. Nr 122 poz. 851, ze zm.). Po myśli zaś art. 1 tej ustawy w związku z § 3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. 2007 r. nr 61, poz. 417) Państwowa Inspekcja Sanitarna z urzędu monitoruje wodę wyłącznie z urządzeń i instalacji wodociągowych, którymi zgodnie z art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków są ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody. W ocenie organu prowadzi to do wniosku, że nie ma podstawy prawnej by Państwowa Inspekcja Sanitarna badała jakość wody w studniach przydomowych. Organ zwrócił przy tym uwagę, że państwo D. są przyłączeni do wodociągu publicznego i nigdy nie zgłaszali problemów z dostarczaną nim wodą. Woda ta jest nadto regularnie kontrolowana. Niemniej jednak, wskutek powzięcia wiadomości o wycieku nieczystości z przepompowni ścieków w dniu 29 września 2009 roku PPIS w Ł., w dniu 5 października 2009 roku, w trybie art. 22 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2008 r. nr 234, poz. 1570), pobrał próbkę wody ze studni państwa D. Badania wody nie wykazały aby doszło do zanieczyszczenia wód gruntowych, w tym wody ze studni, czynnikiem biologicznym mogącym skutkować chorobą zakaźną. Całość przedstawionych okoliczności dała organowi podstawę do przyjęcia, że postępowanie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. i w związku tym należało je umorzyć. Rozpatrując ponownie sprawę wskutek wniesionego od decyzji PPIS odwołania, WIS, decyzją z dnia [...] listopada 2009 roku, nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ stwierdził, że poczynione przez PPIS w Ł. ustalenia faktyczne oraz wywiedzione w stosunku do nich konsekwencje prawne wynikające z powołanych w kwestionowanej decyzji przepisów były prawidłowe, a zatem zgodne z prawem. Zaznaczono przy tym, że przepompownia na sieci kanalizacyjnej jest traktowana jako element sieci, a nie oddzielny obiekt do gromadzenia ścieków. Wobec powyższego w tym wypadku nie mają zastosowania przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Z decyzją WIS nie zgodził się B. D. i zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżący zarzucił, że kwestionowana decyzji narusza § 31 ust. 1 pkt 4, § 36 ust. 3 i 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto wytknął, że WIS nie rozpoznał wszystkich zarzutów jego odwołania i oparł swe rozstrzygnięcie na błędnych ustaleniach faktycznych. W odpowiedzi na skargę WIS wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutów skargi organ powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane. Zasadniczym powodem uwzględnienia skargi jest ustalenie, że zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 10 i art. 28 K.p.a. Zwrócić trzeba bowiem uwagę na fakt, że krąg podmiotów, którym przyznano status strony, przed organem I i II instancji kształtuje się odmiennie. PPIS jako strony postępowania przyjął B. D., W. S. oraz Gminę Ż. (dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania k. 17 akt adm.). Tym też podmiotom doręczył wydaną przez siebie decyzję (dowód: zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji k. 20 akt adm.). W postępowaniu przed WIS jako stronę postępowania uznano wyłącznie B. D. i jedynie jemu doręczono zaskarżoną decyzję. Wskazana konfiguracja podmiotowa stron postępowania przed organami obu instancji rodzi zastrzeżenia z dwóch powodów; po pierwsze, WIS w żaden sposób nie wyjaśnił, z jakich przyczyn nie uznał za strony postępowania W. S. oraz Gminy Ż. (inwestor przepompowni ścieków), a po drugie, jeżeli już doszedł do wniosku, że krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony jest węższy niż ten ustalony przez PPIS, to powinien przyjąć, że decyzja wydana przez ten organ obarczona jest wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt K.p.a.; decyzja dotknięta jest wadą nieważności, albowiem została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnych ustaleń, które pozwalałyby zweryfikować, z jakich przyczyn WIS zawęził krąg stron postępowania wyłącznie do B. D. Z powyższych przyczyn Sąd przyjął, że zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 10 i art. 28 K.p.a. i z tego powodu musi zostać uchylona w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. W ponownym postępowaniu rzeczą WIS będzie uwzględnienie powyższych uwag, a więc ustalenie stron postępowania w sposób zgodny z przepisami K.p.a. i dopiero następnie podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie.