II SA/Wa 2113/09

WyrokWSA w Warszawie2010-04-13

Skład orzekający: Ewa Pisula – Dąbrowska, Anna Mierzejewska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres służby kandydackiej należy zaliczyć do okresu zawodowej służby wojskowej na potrzeby przyznania świadczenia pieniężnego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, jeśli żołnierz pełnił tę służbę krócej niż 10 lat?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby kandydackiej nie może być traktowany jako pełnienie zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej powstaje dopiero po zakończeniu służby kandydackiej, a zatem skarżący, który pełnił zawodową służbę wojskową krócej niż 10 lat, nie spełnia warunku do otrzymania świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby.
Stan faktyczny
B. Z. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza. Złożył wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby, powołując się na przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Organ odmówił wypłaty świadczenia, uznając, że skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż wymagane 10 lat, nie wliczając okresu służby kandydackiej. Decyzja organu II instancji utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. B. Z. wniósł skargę do WSA, kwestionując sposób ustalenia okresu zawodowej służby wojskowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.) Przemysław Szustakiewicz Protokolant Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze B. Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania B. Z. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w O. nr [...] z dnia [...] września 2009 r. o odmowie wypłacenia świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że B. Z. rozkazem personalnym nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] maja 2009 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i z dniem [...] sierpnia 2009 r. przeniesiony do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a i art. 114 ust. 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W dniu [...] września 2009 r. ww. złożył wniosek do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w O. o wypłacenie na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 i ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednorazowo z góry świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby za okres od [...] września 2009 r. do [...] sierpnia 2010 r. Dyrektor WBE w O. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. odmówił zainteresowanemu wypłaty świadczenia pieniężnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby. Wskazał że ww. od dnia [...] sierpnia 1994 r. do dnia [...] czerwca 2000 r. był słuchaczem [...] (5 lat, 10 miesięcy i 15 dni –kandydat na żołnierza), od dnia [...] lipca 2000 r. do [...] sierpnia 2009 r. był żołnierzem zawodowym (9 lat i 2 miesiące). Następnie wyjaśnił, że B. Z. pełnił czynną służbę wojskową przez okres 15 lat i 15 dni, w tym przez okres 5 lat, 10 miesięcy i 15 dni jako kandydat na żołnierza zawodowego. Dalej wskazał, że zgodnie z art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wskutek m.in. wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w czasie trwania kontraktu na pełnienie służby terminowej lub kontraktu na pełnienie służby stałej nie przysługuje zwolnionemu żołnierzowi, jeżeli pełnił zawodową służbę wojskową w okresie krótszym niż 10 lat. Od decyzji B. Z. wniósł odwołanie, negując rozstrzygnięcie organu I instancji w kwestii błędnego uznania okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Rozpatrując odwołanie ww., organ podkreślił, że warunki przyznania wskazanego w art. 95 pkt 1 ustawy świadczenia żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej zostały określone przepisem art. 96 ust. 1 cyt. ustawy i świadczenie to przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, z zastrzeżeniem ust 2-4. W zdaniu drugim tego przepisu ustawodawca polecił stosować odpowiednio przepis art. 94 ust. 3 ustawy. A więc do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania chyba, że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania zostało umorzone, bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym. Zastrzeżenia wymienione w art. 96 ust. 2 do 4 ustawy dotyczą wyjątków od warunku określonego w art. 96 ust. 1. W konkluzji decyzji organ podkreślił, że analiza art. 96 ustawy w związku z art. 95 pkt 1 wyraźnie wskazuje że uprawnienia do świadczenia pieniężnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby, wypłacanego co miesiąc w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, przysługuje jedynie żołnierzom zawodowym posiadającym co najmniej 15 lat zawodowej służby wojskowej. Z analizy dokumentacji dotyczącej B. Z. wynika, że posiada on ponad piętnastoletni okres czynnej służby wojskowej, w tym zawodowej służby wojskowej – 9 lat i 2 miesiące, co skutkuje, że nie spełnia bezwzględnego warunku wynikającego z art. 96 ust 1 i 2 ustawy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie, zaś zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 96 ust. 4 w zw. z art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wskazując, że pełnił zawodową służbę wojskową w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy przez okres ponad 10 lat, - naruszenie art. 94 ust. 3 cytowanej ustawy przy ustaleniu zakresu znaczeniowego pojęcia zawodowa służba wojskowa na użytek wypłaty spornego świadczenia, - naruszenie norm prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 124 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 i ust. 5 ustawy, polegającą na przyjęciu, iż służba kandydacka nie jest zawodową służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami dotyczącymi postępowania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niezależnie od odprawy przysługuje m.in. przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim roku pełnienia służby. Warunki przyznania żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej tego świadczenia zostały określone w przepisie art. 96 ust. 1 powołanej ustawy. Świadczenie to przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie służbę zawodową przez okres co najmniej 15 lat. W zdaniu drugim tego przepisu ustawodawca polecił w tym zakresie stosować odpowiednio przepis art. 94 ust. 3 ustawy, przewidując zaliczenie do okresu zawodowej służby wojskowej okresów pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej. Jednocześnie w przepisie art. 96 ust. 1 ustawodawca obwarował przyznanie tego świadczenia dodatkowymi zastrzeżeniami, które zawarł w ust. 2-4 powołanego artykułu. Przepis art. 96 ust. 2 przewiduje sytuacje, w których żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, mimo braku spełnienia warunków z ust. 1, świadczenie to będzie przysługiwało. Przepis art. 96 ust. 4 stanowi, że świadczenie przedmiotowe nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 4 i 6. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości. Skarżący w okresie od [...] sierpnia 1994 r. do [...] czerwca 2000 r., tj. 5 lat, 10 miesięcy i 15 dni, był słuchaczem [...]. W okresie od [...] lipca 2000 r. do [...] sierpnia 2009 r., tj. 9 lat i 2 miesiące, pełnił służbę jako żołnierz zawodowy. Skarżący wypowiedział stosunek służbowy w czasie trwania kontraktu. Wnioskowane świadczenie zgodnie z art. 94 ust. 5, nie będzie mu przysługiwało, jeżeli pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Spór w sprawie niniejszej sprowadza się do ustalenia, od kiedy należy liczyć okres zawodowej służby wojskowej i czy do tego okresu należy wliczać służbę kandydacką, a zatem do interpretacji przepisów prawa. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 94 ust. 5 ustawy, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w czasie trwania kontraktu na pełnienie służby terminowej lub kontraktu na pełnienie służby stałej świadczenie nie przysługuje, jeżeli pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. W tym zakresie trzeba odwołać się do art. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który zawiera definicję pojęć używanych w ustawie, wśród których nie ma definicji "zawodowej służby wojskowej". Wskazany przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 zawiera jednak definicję pojęcia "żołnierze zawodowi", które określa żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej i pełniących tę służbę na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej lub kontraktu na pełnienie służby terminowej, a także żołnierzy zawodowych asesorów i sędziów sądów wojskowych, którzy na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 117, poz. 753 ze zm.) pełnią służbę stałą. Wprawdzie określenie "żołnierz zawodowy" jest czymś innym niż "zawodowa służba wojskowa", ale ze względów systemowych i funkcjonalnych zasadne jest posiłkowanie się pojęciem zawartym w "słowniczku" dla zdefiniowania pojęcia "zawodowa służba wojskowa", przy ustaleniu właściwej długości okresu służby żołnierza zawodowego, od którego uzależnione będzie przedmiotowe świadczenie pieniężne. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. Zdaniem Sądu, pojęcie zawodowej służby wojskowej, w myśl art. 94 ust. 5 cytowanej ustawy, należy interpretować ściśle tylko do służby pełnionej przez żołnierza powołanego do niej i pełniącego służbę na podstawie kontraktu na pełnienie służby lub służby terminowej zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Należy również podkreślić, że art. 9 cytowanej ustawy wprost stanowi, od kiedy powstaje stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, co pozwala ustalić, że w przypadku skarżącego stosunek ten powstał w dniu [...] lipca 2000 r., a więc bezspornym jest, że B. Z. pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Okresy pełnienia zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, oraz służby kandydackiej nie mogą być traktowane jako pełnienie zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 94 ust. 5 powołanej ustawy, gdyż stosunek zawodowej służby wojskowej powstaje dopiero po zakończeniu odbywania zasadniczej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, czy służby kandydackiej. Podkreślić również należy, że uregulowania dotyczące służby kandydackiej znalazły się w odrębnym rozdziale, o tym samym tytule, co dodatkowo wskazuje, że nie można podzielić poglądów reprezentowanych przez skarżącego i zaliczyć okresu pełnienia służby kandydackiej do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wobec argumentów jak wyżej, zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przedmiotowa decyzja nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło