IV SA/Wa 1943/09
WyrokWSA w Warszawie2010-04-14
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Aneta Dąbrowska, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z 1996 roku, biorąc pod uwagę zarzuty dotyczące jej niewykonalności w dniu wydania oraz potencjalnego wywołania czynu zagrożonego karą w razie wykonania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy administracji nieprawidłowo oceniły zarzuty dotyczące niewykonalności decyzji o warunkach zabudowy z 1996 roku. Skoro decyzja o warunkach zabudowy powinna określać przebieg inwestycji liniowej, a skarżący podnosił, że na wyznaczonej trasie znajdował się budynek mieszkalny, organ powinien był zbadać wykonalność tej decyzji w kontekście faktycznego stanu nieruchomości, a nie jedynie opierać się na późniejszych uzgodnieniach zmiany trasy.Stan faktyczny
Skarżący T. G. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. z 1996 roku ustalającej warunki zabudowy dla budowy sieci wodociągowej. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, utrzymując w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Skarżący zarzucał m.in., że decyzja była niewykonalna w dniu wydania, ponieważ na wyznaczonej trasie wodociągu znajdował się jego budynek mieszkalny, a także że jej wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą. SKO odrzuciło te zarzuty, wskazując m.in. na późniejsze uzgodnienia zmiany trasy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skarg T. G., J. G. i J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego T. G. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] października 2009 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.), art. 1 i art.2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych( DZ.U z 2001 roku, nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku T. G. z dnia 7 sierpnia 2009 roku, o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lipca 1996 roku wydanej przez Wójta Gminy S. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie sieci wodociągowej wraz z przyłączami w miejscowości B., gmina S. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2009 roku, znak: [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] lipca 1996 roku Wójt Gminy S. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie sieci wodociągowej wraz z przyłączami w miejscowości B., gmina S.
Pismem z dnia 26 maja 2009 roku T. G. złożył wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 1996 roku.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1996 roku w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie sieci wodociągowej wraz z przyłączami w miejscowości B. gmina S.
Pismem z dnia 7 sierpnia 2009 roku T. G. złożył to tutejszego Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wnioskodawca wskazywał, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej. Podnosił, że był on właścicielem nieruchomości przez którą przebiega inwestycja, a Wójt Gminy nie dokonał z nim uzgodnienia trasy wodociągu oraz lokalizacji wodomierzy, a tym samym pominął jego udział w postępowaniu. Zgodnie natomiast z przepisami prawa budowlanego, decyzja o pozwoleniu na budowę może być wydana wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
T. G. podnosił, że naruszenie prawa tkwi w podstawie prawnej decyzji – w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wskazywał, że decyzja zawiera ustalenia odnośnie linii rozgraniczających inwestycji, jednak inwestycję zrealizowano poza pasem drogowym w głębi jego nieruchomości, co uchybiało podstawie prawnej decyzji budowlanej. Inwestycja nie mogła być zlokalizowana w pasie drogowym, gdyż tam w części nieruchomości zlokalizowany był drewniany domek mieszkalny trwale związany z gruntem. Z tego względu przedmiotowa decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność miała charakter trwały. Ponadto urządzenia liniowe podziemne uzbrojenia projektowane do bezpośredniej obsługi terenów inwestycji powinny być zlokalizowane w pasach drogowych linii, jak ustalała to decyzja z [...] lipca 1996 roku, a nie poza pasem drogowym w głębi jego nieruchomości.
Jego zdaniem stanowisko organu, iż została z rodzicami skarżącego uzgodniona zmiana trasy wodociągu na działce nr [...] było nieprawdziwe. Realizacja przedmiotowej inwestycji mogłaby nastąpić tylko w wyniku dokonania czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.
Zdaniem organu drugiej instancji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby nie będącą stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność miała charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Odnosząc się do wskazywanych przez skarżącego podstaw stwierdzenia nieważności decyzji organ podnosił:
- w przedmiocie zarzutu wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, wskazywał że pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z [...] lipca 1996 roku nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Może to stanowić podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pogląd taki jest ugruntowany w orzecznictwie i literaturze. Nadto organ wskazywał, że w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 1996 roku toczyło się postępowanie wznowieniowe oparte na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 roku stwierdził, że decyzja z [...] lipca 1996 roku została wydana z naruszeniem prawa, lecz jej uchylenie nie może nastąpić, gdyż od daty ogłoszenia upłynęło pięć lat.
- w przedmiocie wydania decyzji bez podstawy prawnej, to organ wskazał, że zarzut nie został skonkretyzowany przez skarżącego poprzez wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego, które winny być zastosowane. Wskazał jedynie w sposób ogólny, iż naruszenie prawa tkwi w podstawie prawnej decyzji – ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wskazywał, że decyzja zawiera ustalenia odnośnie linii rozgraniczających inwestycji, jednak została ona zrealizowana na działce skarżącego poza liniami rozgraniczającymi i stanowi to uchybienie w podstawie prawnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem organu podstawa prawna decyzji z [...] lipca 1996 roku została wskazana i są to przepisy wówczas obowiązującej ustawy z 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym( DZ.U nr 89, poz. 415) – art. 1 ust.2, art. 40 ust. 1 i 3, art. 42, art. 46 ust.2 i 3 oraz przepisy aktu prawa miejscowego – obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 roku Rady Gminy w S. ( DZ. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z [...] 1994 roku). W tej sytuacji postawiony zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
- odnośnie zarzutu, iż decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania z uwagi na fakt, że inwestycja nie mogła być zlokalizowana w pasie drogowym, gdyż tam w części nieruchomości zlokalizowany był budynek mieszkalny, trwale związany z gruntem, to organ uznał, iż również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnosił, ze z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy( pismo z dnia 23 listopada 1998 roku) wynika, że uzgodniono w dniu 6 listopada 1996 roku zmianę trasy wodociągu na działce ewidencyjnej nr [...] w trakcie spotkania na gruncie z przedstawicielem skarżącego. Nadto zdaniem organu należy zauważyć, że inwestycja polegająca na budowie wodociągu o długości [...] m została wybudowana, w dniu [...] grudnia 1996 roku została zinwentaryzowana, zaś w dniu [...] grudnia 1996 roku przekazano ją do użytku zgodnie z pozwoleniem na budowę wydanym przez Urząd Rejonowy w P. Dalej organ powołał się na stanowisko orzecznictwa, że o niewykonalności decyzji przesądzają takie okoliczności uniemożliwiające jej wykonanie, które pojawiły się przed wydaniem decyzji oraz są nieusuwalne przez cały czas. Okoliczności uniemożliwiające wykonanie decyzji mogą zaś wynikać z przepisów prawa, jak również z istniejących obiektywnie okoliczności faktycznych- np. istniejącego stanu wiedzy technicznej.
- odnośnie zarzutu, że wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą, gdyż urządzenia liniowe podziemne uzbrojenia projektowane dla bezpośredniej obsługi terenów inwestycji powinny być zlokalizowane w pasach drogowych linii rozgraniczenia, jak ustalała to decyzja z [...] lipca 1996 roku, a nie poza pasem drogowym nie zasługuje on w ocenie organu na uwzględnienie.
Zdaniem organu choć skarżący kwestionował stanowisko Wójta Gminy, iż zmiana przebiegu trasy wodociągu została uzgodniona z rodzicami skarżącego, to fakt ten może rodzić podejrzenie o świadczenie nieprawdy w dokumentach.
W przepisie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. chodzi nie tylko o przestępstwo, ale o jakikolwiek czyn zagrożony karą. Z akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowa decyzja wywołała przestępstwo. Nie wydaje się w ocenie organu możliwe rozszerzenie pojęcia czynu zagrożonego karą na przypadki czynów niedozwolonych, stanowiących podstawę roszczeń odszkodowawczych.
Z tych też względów w ocenie organu nie zachodzą podstawy stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 1996 roku w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2009 roku wnieśli T. G. oraz J. i J. G.
T. G. zarzucał, że organ dopuścił się zaniechania obowiązku dopuszczenia wszystkich dowodów oraz ich oceny, czym naruszył przepisy art. 75 i art. 77 k.p.a.
Podnosił, że w zaskarżonej decyzji całkowicie pominięto koronny dowód w sprawie, a mianowicie pismo z dnia 23 października 1996 roku skierowane do Urzędu Gminy S. i Urzędu Rejonowego w P., a najistotniejsze fakty zostały oparte na piśmie [...] nie mającym żadnej wartości dowodowej.
Argumentował, że stanowisko organu, iż decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania z uwagi na fakt, że uzgodniono zmianę przebiegu trasy wodociągu przez jego działkę nie zasługuje na uwzględnienie. Powoływanie się przez organ na pismo z dnia 23 listopada 1998 roku było jego zdaniem nieuprawnione, ponieważ nie miało ono żadnej mocy dowodowej, z uwagi na brak protokołu ze spotkania, które miało miejsce w dniu 6 listopada 1996 roku. Skarżący powoływał się na treść przepisu art. 67 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność ta została w inny sposób utrwalona na piśmie oraz przepisu art. 68 § 1 k.p.a., który wskazuje jakie elementy powinien zawierać sporządzany protokół.
Z tego też względu skarżący zajął stanowisko, że pismo z dnia 23 listopada 1996 roku bez załączników nie posiada żadnej wartości dowodowej.
Argumentował, że inwestycja nie mogła być realizowana w pasie linii rozgraniczających, gdyż tam, w części jego nieruchomości( działka nr [...]) zlokalizowany był budynek mieszkalny, trwale związany z gruntem, co czyni przedmiotową decyzję niewykonalną przed, jak i w dniu jej wydania, a jej niewykonalność ma charakter trwały.
Skarżący również nie podzielał stanowiska organu, że nie zachodzi sytuacja, iż w razie wykonania decyzji wywołałaby czyn zagrożony karą. Jego zdaniem w przepisie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. chodzi nie tylko o przestępstwo, ale jakikolwiek czyn zagrożony karą. Powodem niewykonalności decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] lipca 1996 roku był bezsporny fakt, że jej realizacja mogłaby nastąpić tylko w wyniku dokonania czynu niedozwolonego, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, co w przedmiotowej sprawie musiałoby się sprowadzić do bezprawnego zburzenia mieszkalnego domu stanowiącego własność skarżącego. W rozumieniu przepisów prawa administracyjnego rażąco to narusza przepis art. 5 ust.1 pkt 6 prawa budowlanego.
Skarżący J. i J. G. we wniesionej skardze podnosili, że zaskarżona decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego ponieważ powoływane przez organ pismo znak [...] nie oddaje prawdziwości ustaleń dokonanych na spotkaniu w dniu 6 listopada 1996 roku.
Zdaniem skarżących organ nie miał podstaw uznać, że reprezentując syna T. G. na spotkaniu w dniu 6 listopada 1996 roku wyrazili zgodę na zmianę przebiegi trasy wodociągu przez działkę nr [...] należącą do ich syna.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargi wnosił o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi T. G. i J. i J. G. zasługują na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U nr 153 , poz.1269) oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.
Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem.
W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1981 roku, S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).
Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220)
Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania. Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania
z obrotu prawnego tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a.
W ocenie sądu w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz zachodziły podstawy do wznowienia postępowania, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej.
Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art.7 k.p.a., będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego wynika, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.10.2001 ; I SA 1110/01, LEX 75 516).
Decyzje administracyjne wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art.107 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia elementy decyzji administracyjnej - do których należy między innymi jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei § 3 cytowanego przepisu stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności powinno zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa.
Prawidłowe uzasadnienie umożliwia przeprowadzenie kontroli, czy decyzja została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe uzasadnienie wiąże się z realizacją zasady przekonywania sformułowanej w ar.11 k.p.a.
Skarżący wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1996 roku, nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji budowy wodociągu w miejscowości B. wskazywali na przesłanki nieważnościowe określone w art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 6 k.p.a.- iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej oraz była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, a także, że w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
Należy zauważyć, iż chociaż skarżący podnosił, iż przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej, to jego argumentacja zasadniczo odnosiła się podstaw określonych w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.
Organ odnosząc się do zarzutu, iż decyzja z [...] lipca 1996 roku była niewykonalna podniósł, że nie zachodziła wskazana podstawa, ponieważ doszło do uzgodnienia, w wyniku którego zmieniono trasę przebiegu wodociągu przez działkę skarżącego T. G. nr [...] w miejscowości B.
Zdaniem Sądu organ rozpoznając w tym zakresie podnoszony zarzut nie odniósł się do przesłanek nieważności decyzji z powodu jej niewykonalności.
Trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze.
Skarżący wskazywał, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] lipca 1996 roku była faktycznie niewykonalna ponieważ w liniach rozgraniczenia trasy wodociągu na jego działce nr [...] znajdował się dom mieszkalny, trwale związany z gruntem.
W ocenie Sądu orzekającego organ nie mógł uznać, że skoro faktyczna trasa przebiegu trasy wodociągu została zmieniona, to nie zachodzi niewykonalność decyzji. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 42 .1 ówcześnie obowiązującej ustawy z 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym( DZ.U z 1999 roku, nr 15, poz. 139 ) decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu powinna określać linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w stosownej skali, a przypadku inwestycji liniowej również przebieg tej inwestycji.
Należy również wziąć pod uwagę fakt, iż ustalenia z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie przebiegu, linii rozgraniczenia są następnie wiążące w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie przygotowywanego projektu budowlanego( art. 34 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane DZ.U z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.)
Tak więc organ rozpoznając przedmiotową sprawę co do podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu winien odnieść się co do stawianych przez skarżącego zarzutów. Należy zauważyć, że to decyzja o warunkach zabudowy winna ustalać przebieg trasy wodociągu, linie rozgraniczenia inwestycji. Organ winien dokonać kontroli ważności decyzji odnosząc się do jej wykonalności, biorąc pod uwagę czy ustalone warunki zabudowy w zakresie przebiegu tej inwestycji nadawały się do faktycznej realizacji w związku z twierdzeniami skarżącego, iż na wyznaczonej trasie znajdował się budynek mieszkalny trwale związany z gruntem.
Należy zgodzić się ze skarżącymi, że powoływanie się przez organ na dokonywane uzgodnienia, co do zmiany przebiegu trasy wodociągu na działce [...] nie mogły mieć znaczenia dla oceny ważności decyzji o warunkach zabudowy. Takie ustalenia w żaden sposób nie mogły zmieniać treści powyższej decyzji.
Odnośnie stawianego zarzutu przez skarżącego, iż organ błędnie uznał, że nie zachodzi przypadek nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. – w sytuacji, iż w razie wykonania decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą należy podzielić stanowisko organu, że nie wydaje się możliwe rozszerzenie pojęcia czynu zagrożonego karą na przypadki czynów niedozwolonych, stanowiących podstawę roszczeń odszkodowawczych. Przez czyn zagrożony karą należy przy tym rozumieć każdy czyn zagrożony karą, tj .przestępstwo czy wykroczenie oraz czyn zagrożony karą administracyjną.
W ocenie Sądu odnośnie podstaw stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, to należy uznać, że stanowisko organu w tym zakresie nie jest pełne, co powoduje że nie jest możliwa kontrola jego legalności w tym zakresie.
O rażącym naruszeniu prawa decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega ,,na rzucającej się w oczy’’ sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawnym stanowiącym jego podstawę. W sposób rażący może zostać naruszony przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Organ dokonując analizy treści decyzji przedmiotowej decyzji nie odniósł się do jej zgodności z przepisami ówcześnie obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustaleniami planu miejscowego. Dopiero pełna ocena w tym zakresie mogłaby odpowiedzieć na pytanie czy nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji biorąc pod uwagę tę przesłankę.
Dokonując dalszej oceny stawianych zarzutów, należy się zgodzić z organem, iż nie zachodzi przypadek wydania decyzji bez podstawy prawnej. Przez brak podstawy prawnej należy rozumieć między innymi wydanie decyzji poza sferą regulacji prawnej, oparcie się na przepisach materialnych odnoszących się do stanów faktycznych diametralnie odmiennych od stanów występujących w sprawie, wydanie decyzji w sprawie, gdy uprawnienie lub obowiązek wynikał wprost z ustawy, wydanie decyzji, gdy przewidziana inna forma działania, oparcie się na akcie prawnym niebędącym aktem powszechnie obowiązującym.
Decyzja z dnia [...] lipca 1996 roku, nr [...] została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym oraz na podstawie przepisów prawa miejscowego – miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Należy nadto zauważyć, iż organ w sytuacji gdy strona postępowania umiera winien prowadzić postępowanie z udziałem spadkobierców, bądź zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. W niniejszej sprawie organ mimo informacji o śmierci osób będących stroną uznał, iż decyzja została skutecznie im doręczona. Brak udziału strony w postępowaniu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Organ ponownie rozpoznając sprawę winien przeprowadzić ponownie postępowanie dokonując szczególnie oceny występowania bądź braku przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a., biorąc pod uwagę wskazania zawarte w uzasadnieniu. Nadto organ winien zwrócić uwagę i dopilnować aby brały udział w postępowaniu wszystkie strony postępowania, bądź ich spadkobiercy i została prawidłowo im doręczona decyzja.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 b) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło