V SA/Wa 2033/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... października 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony - uchyla zaskarżone postanowienie - Zaskarżonym postanowieniem z ... października 2009 r. ... Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy postanowienie Wojewody M. z ... sierpnia 2009 r. nr ... o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie obywatelowi A. – H. K. (dalej: Skarżący) – zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu postanowienia Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podał, iż Skarżący ... maja 2009 r. wystąpił do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.). Wniosek nie został kompletnie wypełniony przez Skarżącego oraz nie zawierał wszystkich wymaganych załączników (tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz okazania oryginału ważnego dokumentu podróży). W związku z powyższym pismem z ... maja 2009 r. Skarżący został wezwany w trybie art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wezwanie zostało odebrane ... czerwca 2009 r. przez dorosłego domownika Skarżącego – W. K. Termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął ... czerwca 2009 r. Z uwagi na nieuzupełnienie w określonym terminie ww. braków formalnych, Wojewoda M. i zawiadomieniem z ... lipca 2009 r. (doręczonym ... lipca 2009 r.) pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania. Ww. braki formalne wniosku zostały uzupełnione przez Skarżącego ... czerwca 2009 r. Następnie do Wojewody M. pismem z ... lipca 2009 r., uzupełnionym na wezwanie organu pismem z ... sierpnia 2009 r., wpłynął wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jako przyczynę uchybienia terminu podano, że z uwagi na niedostateczną znajomość języka polskiego pracodawczyni Skarżącego – W. K. – w jego imieniu złożyła wyjaśnienia w zakresie uchybienia terminu. Powodami tymi był zły stan zdrowia W. K., który nie pozwolił jej w zakreślonym przez organ terminie uzupełnić braków formalnych wniosku. W ocenie Szefa Urzędu wyjaśnienia Skarżącego w kwestii powodów nieuzupełnienia braków formalnych wniosku w zakreślonym terminie nie uprawdopodobniają braku jego winy w uchybieniu tego terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku w terminie można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od strony lub jej pełnomocnika oraz trwać przez cały bieg terminu dla dokonania czynności procesowej. Jednocześnie dodał, że strona obowiązana jest do dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynność procesowej. Z taką sytuacją nie było do czynienia w przedmiotowej sprawie, ponieważ powołana przez Skarżącego okoliczność dotycząca złego stanu zdrowia jego pracodawczyni – W. K. – nie miała wpływu na uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Bowiem z przedstawionej dokumentacji medycznej nie wynika, że w okresie od wezwania z ... maja 2009 r. do 19 czerwca 2009 r. W. K. miała problemy zdrowotne uniemożliwiające uzupełnienie braków formalnych wniosku. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że W. K. odebrała wezwanie kierowane do Skarżącego, a zatem wiedziała o konieczności uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie do 19 czerwca 2009 r. Skarżący ... listopada 2009 r. na powyższe postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o jego uchylenie bądź zmianę. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7, 77 i 58 k.p.a. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że za przywróceniem terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku miał przemawiać fakt, iż Skarżący wezwania nie odebrał osobiście, a o jego treści dowiedział się po terminie na dokonanie tych czynności. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie. Skarżący do protokołu rozprawy sądowej z 15 kwietnia 2010 r. oświadczył, że mieszka w domu jednorodzinnym z W. K. i jej córką K. K. Listy polecone odbierane są przez W. K. lub jej córkę. Oświadczył, że wezwanie do uzupełnienia braków wniosku zostało mu przekazane przez pracodawczynię (W. K.) z opóźnieniem i nie wie dlaczego K. K. nie przekazała mu listu (wezwania) bezpośrednio i od razu. Oświadczył, że relacje pomiędzy nim a K. K. nie są najlepsze. Z wyjaśnień pracodawczyni dotyczących doręczenia Skarżącemu wezwania z urzędu po terminie wie, że z takim opóźnieniem W. K. otrzymała je od córki, z którą jest w konflikcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została uwzględniona. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 43 k.p.a. określa, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (...). Z treści art. 43 k.p.a. nie wynika, że norma prawna zawarta w nim wymaga, aby "podjęcie się oddania pisma adresatowi" miało formułę, "wyraźnego oświadczenia, w którego treści powinna znaleźć się zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie się do osobistego przekazania pisma adresatowi". Przepis ten nie wymaga stosowania tak sformalizowanego uzewnętrznienia gotowości przyjęcia pisma i podjęcia się oddania go adresatowi. Natomiast wystarczy, aby na podpisywanym przez osobę jako domownika "potwierdzeniu" odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Takie pokwitowanie jest wystarczającym dowodem podjęcia się oddania pisma adresatowi. Doręczenie pisma w sposób określony we wskazanym przepisie stwarza domniemanie doręczenia pisma adresatowi, które jednak może być obalone dowodem przeciwnym. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej na podstawie art. 58 k.p.a. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że sprawie został nieprawidłowo i niedostatecznie ustalony stan faktyczny sprawy w zakresie doręczenia Skarżącemu wezwania organu z ... maja 2009 r. Analiza zdarzenia, jakim jest doręczenie tego wezwania Skarżącemu ma istotne znaczenie dla oceny zasadności odmowy przywrócenia terminu do uzupełnia braków formalnych wniosku o zamieszkanie na czas oznaczony. W zaskarżonym postanowieniu Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców błędnie ustalił, że wezwanie z ... maja 2009 r. zostało odebrane ... czerwca 2009 r. przez dorosłego domownika – W. K. (v. str. .... i ...postanowienia k. ... – ... akt adm.). Albowiem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania z ... maja 2009 r. wynika, iż w istocie wezwanie to zostało doręczone K. K. (v. k.... akt adm.). K. K. – jak ustalono w trakcie rozprawy sądowej – jest córką W. K. z którą pozostaje w konflikcie. Stosunki samego Skarżącego z K. K. także nie są najlepsze. Istotne jest również to, iż Skarżący nie otrzymał wezwania organu bezpośrednio od K. K. Wezwanie zostało przez K. K. przekazane najpierw matce W. K., która oddała je Skarżącemu ale już po terminie na uzupełnienie braków formalnych wniosku (po ... czerwca 2009 r.). Zdaniem Sądu przedstawione w trakcie rozprawy okoliczności powodują, iż koniecznym jest przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalania faktycznej daty otrzymania przez Skarżącego wezwania z ... maja 2009 r. oraz zbadania, czy konflikt między jego pracodawczynią W. K. a jej córką K. K. mógł spowodować celowe opóźnione przekazanie wezwania Skarżącemu. Organ dysponuje możliwością przeprowadzenia dowodu co do tych kwestii. Możliwym jest np. przesłuchanie w charakterze świadka W. i K. K. na okoliczność przekazania Skarżącemu wezwania z ... maja 2009 r. Z racji istnienia wskazanych wyżej uchybień, których usunięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania poprawnych ustaleń, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie przywrócenia terminu jest co najmniej przedwczesne i winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, czy Skarżący przekroczył termin określony w art. 64 § 2 k.p.a., w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 k.p.a., a naruszenie tych przepisów postępowania prowadzi do uchylenia postanowienia. Uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym prowadzeniu postępowania organ uwzględni oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. Należy zauważyć, ze wyrok niniejszy nie przesądza treści rozstrzygnięcia, jakie zapadnie w sprawie po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.